دین یونان باستان

زنان در کنار مجمره؛ نقش روی سبوی سفالی مربوط به ۴۵۰ پیش از میلاد. کاهنه بودن یگانه پیشهٔ عمومی‌ای بود که زنان یونانی مجاز به پرداختن بدان بودند.

دین یونان باستان به مجموعهٔ باورها، آیین‌ها و اساطیر یونان باستان گفته می‌شود. مهم‌ترین مؤلفه‌های این دین یا آیین باور به دوازده ایزد المپ‌نشین (زئوس، هرا، پوزئیدون، آتنا، دمتر، آرس، آفرودیته، آپولون، آرتمیس، هرمس، هفائستوس و، هستیا یا دیونیسوس)، عقاید فیلسوفانه‌ای چون رواقی‌گری و به‌طور محدودتر فلسفه افلاطونی می‌باشد. یونانیان قائل به چندخدایی بودند. خدایان مادینه و نرینهٔ فراوانی که دارای سلسله‌مراتبی بودند و پادشاه این خدایان زئوس بود. برخی از این خدایان رب‌النوع مظاهر طبیعی بودند. برخی از ایشان شهری مخصوص به خود داشتند. خدایان یونانی از رذیلت‌هایی که انسان‌ها بدان دچارند مبری نبودند. یونانیان به زندگی پس از مرگ و دنیای مردگان باور داشتند.

آداب مذهبی یونانی از خود یونان تا آسیای صغیر، ایونیه، مگنا گراسیا و دیگری کلنی‌های یونانی‌نشین رواج داشت. این آیین‌ها در آینده بر باورهای اولیهٔ مردمان ایتالیا چون اتروسک‌ها و دین رومی هم اثر گذاشت.

با اینکه بر باورهای اولیه‌تر یونانیان بسیار کم می‌دانیم، ولی اینگونه به نظر می‌رسد که باورهای یونانیان در واقع حاصل تطور و تکامل دین نیاهندواروپایی باشد.

بررسی اجمالی

دین یونان باستان، دینی محلی بود که وجود خدایان متعدد را فرض می‌کرد و انسان‌ها و خدایان را به عنوان افرادی در نظر می‌گرفت که وارد یک رابطه مبادله‌ای نابرابر و نامتقارن می‌شوند که در آن انسان‌ها باید برای خشنود کردن خدایان، مراسم مذهبی انجام می‌دادند و قربانی می‌کردند. این دین فاقد یک بنیانگذار رسمی، کتاب مقدس یا دکترین بود و فاقد یک نهاد روحانیت سازمان‌یافته بود. به جای دکترین، این دین شامل اسطوره‌هایی دربارهٔ خدایان و الهه‌ها با خطاهای انسانی بود که توسط شاعران و نه پیامبران یا واعظان، بازگو و بازگو می‌شدند. بدون احکام مربوط به نحوه رفتار در زندگی زمینی، شرکت در مراسم، مشخصه دین بود و تعهد فردی به جامعه شهر را تأیید می‌کرد. فقدان دکترین همچنین به این معنی بود که کاهنان به عنوان تأمین‌کنندگان خدمات مذهبی، مراسم مذهبی را اداره می‌کردند اما فاقد تقدس بودند.

کاهنان افراد غیر روحانی بودند که نه به صورت حرفه‌ای آموزش دیده بودند و نه توسط یک سازمان مرکزی رسمی منصوب شده بودند. از آنجا که قدرت و رانت‌های یک طبقه کاهن از انحصار در عرضه خدمات مذهبی و امتیازات اعطا شده توسط دولت ناشی می‌شود، هر دوی این عوامل در یونان وجود نداشتند. عبادت‌کنندگان نمی‌توانستند کاهنان را به عنوان نمایندگان بین خدایان و انسان‌ها ببینند. از این رو، کاهنان نه می‌توانستند به عنوان واسطه بین خدایان و انسان‌ها انحصار ایجاد کنند و نه می‌توانستند در ازای مشروعیت خود، از حمایت دولت برخوردار شوند. برتری سیاسی شهروندان آزاد شهر، جایی برای مراکز رقیب قدرت اجتماعی سخت یا نرم باقی نمی‌گذاشت. در نتیجه، کاهنان به جای اینکه مأموران مقدس باشند، غیرنظامی باقی ماندند.

جستارهای وابسته

• دنیای مردگان در فرهنگ یونانی-رومی‏
• فرقه‌های اسرارآمیز یونانی-رومی
• معابد باستانی یونان
• فهرست شخصیت‌های اسطوره‌های یونانی

منابع

Wikipedia contributors, "Ancient Greek religion," Wikipedia, The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ancient_Greek_religion&oldid=931438414 (accessed December 19, 2019).