سکستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سکستان
سگستان
استان ساسانیان

حوالی 240–650/1
پایتخت زرنگ
دوره تاریخی دوران باستان متأخر
 -  تأسیس حوالی 240
 -  خلفای راشدین آن را به قلمرو خود ملحق کردند 650/1
امروز قسمتی است از  افغانستان
 ایران

سکستان (که به صورت سگستان، سیستان، سجستان هم نوشته‌اند) یکی از استان‌های ساسانیان در دوران باستان متأخر بود که در کوست نیمروز قرار داشت. این استان در غرب با کرمان، در شمال غرب با سپهان، در شمال شرق با کوشان‌شهر* و در جنوب شرق با توران هم‌مرز بود. فرمان‌دار این استان را مرزبان می‌نامیدند، و اعضای خاندان شاهی در آنجا را «سکان‌شاه» می‌گفتند.


ریشه‌شناسی[ویرایش]

واژه «سکستان» به معنی «سرزمین مردم سکا» است، که گروهی از سکاها بودند که از قرن سوم پیش از میلاد تا یکم میلادی به فلات ایران و هند مهاجرت کردند و پادشاهی را بنیان نهادند که با نام پادشاهی هندی-سکایی شناخته می‌شود. در دوران هخامنشیان، سکستان با نام زرنگ شناخته می‌شود و جمعیت آن را ایرانیانی تشکیل می‌دادند که به آنها «زرنگیان» می‌گفتند.

تاریخ[ویرایش]

نوشتار اصلی: سکاها

سیستان، بعد از ناپدید گشتن سکاها، جزئی از امپراتوری ساسانیان شد. در زمان شاپور یکم، این منطقه، با نام کاملش، سَکِستان، تورستان (امروزه منطقه شمالی بلوچستان را تشکیل می‌دهد) و هند، تا کناره‌های دریا، استان (به فارسی میانه: شَهر) امپراتوری بود و گاهی به فرزند شاهنشاه واگذار می‌شد. در یک‌چهارم (کوست) شرقی، این استان، اداره هر دو منطقه Zranka/Dragiana و Haraxwat/Arachosia را به پایخت اداری خود در Zarangas دربرداشت. آتشکده ایالتی زرتشتیان، طبق معمول، وجود داشت و در آنجا پابرجا بود. هنگامی که پای اعراب در قرن اول هجری / هفتم میلادی بدانجا رسید، مهاجمان با موبد موبدان و رئیس هیربد مواجه گشتند. آتشکده کرکویه بعد حمله اعراب دست‌نخورده باقی ماند. با این حال، در گزارش‌های تاریخی، وجود کلیسای نسطوری با اسقف آن، مکتوب گشته است.[۱]

فرمان‌داران[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • BOSWORTH, C.E. “SlSTAN”. In THE ENCYCLOPAEDIA OF ISLAM. vol. 9. 2nd ed. 1997. 681–685.