حر بن یزید ریاحی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
حر بن یزید ریاحی
Hazrat Hurr (A.S.).png
زادهٔعراق
درگذشتعاشورای ۶۱ ه.ق
کربلا، عراق
شناخته‌شده برایحضور در نبرد کربلا
مخالف(ها)بنی امیه
دیناسلام

حر بن یزید ریاحی از همراهان حسین بن علی در واقعه کربلا بود.[۱][۲][۳][۴][۵]

حر از خاندان معروف بنی تمیم عراق و از رؤسای قبایل کوفیان بود. به‌درخواست ابن زیاد، برای مبارزه با حسین فراخوانده شد. او به سرکردگی هزار سوار برگزیده گشت و از دارالاماره کوفه، با مأموریت بستن راه بر حسین بیرون آمد.[۶]

گفتگوهای حر با حسین

جریان پیوستن حر به حسین را مورخین اینگونه روایت کرده‌اند که؛ وقتی حسین به دو منزلی کوفه رسید با حر ریاحی و هزار سوار او برخورد کرد سخنان بسیاری بین حسین و حر رد و بدل شد و آخرالامر حسین گفت: «حال که بر خلاف نوشته‌هایتان (دعوت‌نامه‌هایتان) نظر دارید، من از آن جا (مدینه) که آمده‌ام بدانجا بازمی‌گردم».

ولی حر مانع شد و گفت: «ای فرزند رسول‌الله، اکنون که از آمدن به کوفه (نزد عبیدالله) خودداری می‌کنید، پس راهی را در پیش بگیرید که نه به کوفه برود و نه به مدینه». حسین به حر گفت: مادرت به عزایت بنشیند! چه می‌خواهی؟ حر گفت: «اگر جز شما هر یک از اعراب در این حال با من چنین سخنی می‌گفت پاسخش را می‌دادم! اما به خدا قسم که نمی‌توانم نام مادر شما را جز به نیکی ببرم.»[۷][۸]

روز عاشورا

در نهایت کاروان حسین را همراهی کرد تا به کربلا رسیدند و حسین در آنجا فرود آمد. حر وقتی فهمید کار جنگ با حسین بن علی جدی است، صبح عاشورا به بهانه آب دادن اسب خویش، از اردوگاه عمر سعد جدا شد و به کاروان حسین پیوست. توبه کنان کنار خیمه‌های حسین آمد و اظهار پشیمانی کرد، سپس اذن میدان طلبید. ظاهراً حر با اذن حسین اولین فردی است که به میدان رفت و در خطابه ای مؤثر، سپاه کوفه را به خاطر جنگیدن با حسین بن علی توبیخ کرد. چیزی نمانده بود که سخنان او، گروهی از سربازان عمر سعد را تحت تأثیر قرار داده از جنگ با حسین منصرف سازد، که سپاه عمر سعد، او را هدف تیرها قرار داد. نزد حسین بازگشت و پس از لحظاتی دوباره به میدان رفت و با رجزخوانی، به مبارزه پرداخت و کشته شد. رجز او چنین بود:

انی انا الحر و ماوی الضیفاضرب فی اعناقکم بالسیف
عن خیر من حل بارض الخیفاضربکم و لا اری من حیف

همانا من حر هستم که میزبان میهمانانم، شمشیرم را بر شما فرود می‌آورم و حمایت از بهترین کسی که ساکن بلاد خیف شده می‌نمایم و می‌زنم شما را و باکی از شما ندارم. در زمان شاه عباس صفوی مرقد حر ساخته شد.[۹]

حکایت‌ها

مقبره او در کربلا

شاه اسماعیل صفوی بعد از فتح عراق به زیارت کربلا می رود، در آنجا نسبت به عظمت و بزرگی حر تردید کرد. برای روشن شدن حقیقت دستور میدهد تا قبر او را نبش کنند. آنها پیکر حر را با لباس‌‌های خون‌‌آلود و در حالی‌که آثار تازه جراحت بر بدن و سر وی وجود داشت و دستمالی که حسین بن علی بر آن جراحت بسته بود، یافتند. شاه اسماعیل برای برداشتن دستمال تصمیم میگیرد و دستمال دیگری به جای آن ببندند، امّا وقتی دستمال را از سر حر باز کردند، خون جاری شد. با دستمال دیگر سر وی را بستند، ولی خون قطع نشد. به ناچار همان دستمالی را که بر سرش بسته بود بستند و خون قطع شد. شاه اسماعیل سپس دستور داد بر مزار او قبه ای بسازند. [۱۰]

منابع

  1. «حر بن یزید ریاحی؛ طلایه دار عزت و شرافت». همشهری آنلاین. ۲۰۱۲-۱۱-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۰۴.
  2. «مقالات مرتبط با حر بن یزید - نورمگز». www.noormags.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۰۴.
  3. Safi, Omid (2009). Memories of Muhammad: Why the Prophet Matters. New York: HarperCollins. pp. 249. ISBN 978-0-06-123135-3.
  4. al-Mufid, Shaykh (1981). I.K.A. Howard (ed.). Kitab al-Irshad: The Book of Guidance. Elmhurst: Tahrike Tarsile Qur'an Inc. p. 335. ISBN 0-940368-11-0.
  5. "Lifestyle of tawbah (turning to Allah) and Karbala". Al-Islam.org. 2015-01-07. Retrieved 2020-12-04.
  6. https://www.isna.ir/news/91090200863/چرا-حر-حر-شد
  7. «رو در رویی حرّ با امام حسین (ع)/ ادب حرّ نسبت به حضرت زهرا (س)». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۱۳-۱۱-۰۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۰۴.
  8. میرابوالقاسمی /;، سیده رقیه. «دانشنامه جهان اسلام بنیاد دائرة المعارف اسلامی». دانشنامه جهان اسلام بنیاد دائرة المعارف اسلامی (به Persian). بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ نوامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۰۴.
  9. «جستاری تاریخی در اصالت مقبره حر بن یزید ریاحی». پرتال جامع علوم انسانی. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۲-۰۴.
  10. نعمت الله جزایری، الانوار النعمانیه، جلد۳، صفحه ۲۶۵.
  • ابصار العین، ص ۱۱۵ و ۱۱۶