احمد بن حنبل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
امام اهل سنت وجماعت
احمد بن حنبل
زادروز ربیع الاول ۱۶۴هـ/نوامبر ۷۸۰م
بغداد، سلطنت عباسی
درگذشت ۱۲ ربیع الاول ۲۴۱هـ/۲ آگوست ۸۵۵م
بغداد، سلطنت عباسی
محل زندگی بغداد
تبار عرب
پیشه فقه، حدیث
شناخته‌شده برای عالم مسلمان، فقه حنبلی
تأثیرگذاران حنبلیان
تأثیرپذیرفتگان محمد بن ادریس شافعی، سفیان بن عیینه، عبد الرزاق صنعانی
دین اسلام
مذهب اجتهاد

ابوعبدالله احمد بن محمد بن حنبل متکلم و فقیه مسلمان در ۷۸۰ میلادی [۱۶۴ ه‍.ق] در بغداد زاده شد؛ پدر و مادرش از اعراب ساکن مرو بودند. نام کامل وی (احمد بن محمد بن حنبل بن هلال بن اسد بن ادریس بن عبدالله الشیبانی المروزی البغدادی). سفرهای زیادی کرد؛ در بغداد برآمد، و در ۸۵۵ [۲۴۱ ه‍.ق] در همان‌جا درگذشت. مکتب فقه حنبلی، یکی از فرق اربعهٴ سنت، پس از مرگ وی به وسیلهٴ شاگردانش ایجاد شد. این مکتب جریان متقابلی بود که تفسیر تحت‌اللفظی قرآن، احادیث، تقلیل ارزش قیاس و اجماع را مورد توجه قرار می‌داد.

احمد بن حنبل مسند را تألیف کرد، که مجموعه‌ای بود بالغ بر ۳۰٬۰۰۰ حدیث. این احادیث نه به ترتیب موضوع، بلکه برحسب اسامی صحابه‌ای که حدیث نقل کرده‌اند تنظیم شده‌است. این بهترین و بزرگ‌ترین مجموعه در نوع خودش است. ابوحنیفه، مالک بن انس، شافعی و احمد بن حنبل را، که مؤسسان فرق اربعه اهل سنت بودند، ائمه اربعه می‌نامند.

او در زمینه بررسی احادیث و راویان آنها بسیار سخت گیر بوده. تا جایی که ابو حنیفه را هم تکفیر کرده[۱] عطار نیشابوری در تذکرة الاولیا او را در زمره مشایخ طریقت آورده و تجلیل بسیار از وی کرده‌است.

پیروان احمد ابن حنبل به حنبلی مشهورند.

تألیفات[ویرایش]

  • المسند.
  • التفسیر.
  • الناسخ.
  • المنسوخ.
  • حدیث شعبه.
  • المقدم والمؤخر فی القرآن.
  • جوابات القرآن.
  • المناسک الکبیر.
  • المناسک الصغیر.
  • المصدر.
  • کتاب السنة.
  • کتاب الورع.
  • کتاب مسائل الامام احمد.
  • رسالة الرد علی الجهمیة.
  • فضائل الصحابه.
  • فضائل أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب

شیوخ ابن حنبل[ویرایش]

شاگردان[ویرایش]

از مذاهب اسلام
اهل سنت


مذاهب فقهی

حنفی · مالکی · شافعی · حنبلی


ارکان دین اسلام

نماز · روزه · شهادت · زکات · حج

خلفای راشدین

ابوبکر · عمر · عثمان · علی

صحابه

سعید بن زید · زبیر · طلحه
سعد بن ابی‌وقاص · عبدالرحمن بن عوف
ابوعبیده جراح

مبانی فقه

قرآن · سنت · اجماع · قیاس · اجتهاد

کتب حدیث

صحیح بخاری · صحیح مسلم · سنن نسائی
سنن ابوداوود · سنن ترمذی· سنن ابن ماجه
الموطأ

مکان‌های مقدس

مکه · مدینه
بیت‌المقدس

از مشهورترین شاگران احمد بن حنبل:

منابع[ویرایش]

  1. پوسایی، سید محمدباقر (۱۳۹۲). اثبات شهادت حضرت زهرا به روایت سلیم بن قیس هلالی. صفحه 19: اصفهان: مرکز تحقیقات رایانه ایقائمیه اصفهان. پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)