مالت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از مالت (کشور))
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۵۳′ شمالی ۱۴°۳۰′ شرقی / ۳۵.۸۸۳° شمالی ۱۴.۵۰۰° شرقی / 35.883; 14.500


جمهوری مالت
Repubblika ta' Malta
مالت
پرچم
شعار ملیندارد
سرود ملیسرود مالتی
پایتخت
(و بزرگترین شهر)
والتا
۵۶°۵۷′ شمالی ۲۴°۴۰′ شرقی / ۵۶.۹۵۰° شمالی ۲۴.۶۶۷° شرقی / 56.950; 24.667
زبان رسمی مالتی، انگلیسی
نوع حکومت جمهوری
نام حاکمان 
رئیس جمهور
نخست‌وزیر

جرج آبِلا
جوزف موسکات 
موارد منجر به تشکیل
از بریتانیا
۲۱ سپتامبر ۱۹۶۴
مساحت
 -  مساحت ۳۱۶کیلومتر مربع (۱۸۵ام)
 -  آب‌ها (٪) ۱٫۵
جمعیت
 -  سرشماری ۴۰۲,۰۰۰ 
(۱۷۴ام)
 -  تراکم جمعیت نامعلوم‎/km۲‏ (نامعلوم)
شاخص توسعه انسانی  HDI ۰,۸۷۵ (بالا) (۳۲ام)
واحد پول یورو (EUR)
منطقه زمانی EET (ساعت جهانی+2)
 -  تابستانی (DST) DST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی .mt
پیش‌شماره تلفنی +۳۵۶+

جمهوری مالت کشوری در جنوب اروپا در مرکز دریای مدیترانه است. این کشور از مجمع‌الجزایر کوچکی تشکیل شده که نقش استراتژیک مهمی در طول تاریخ داشته‌است و مکان مبارزه و برهم کنش بین اروپای در حال شکل‌گیری و فرهنگ و تمدن قدیمیتر آفریقا و خاورمیانه بوده‌است. پایتخت این کشور، شهر والِتا می‌باشد.[۱]

تاریخ[ویرایش]

فنیقی‌ها، کارتاژ و بیزانس[ویرایش]

در حدود ۸۰۰ سال پیش از میلاد مسیح گروهی از مردمان فنیقی که سامی‌تبار بودند، از سرزمین مادری خود در شرق دریای مدیترانه به جزایر مالت کوچیدند. فنیقی‌ها بازرگانان و دریانوردانی حرفه‌ای بودند و جزایر مالت برایشان اهمیت بسیاری داشت چرا که در شبکهٔ بازرگانی آن‌ها و در میان فنیقیه، سیسیل و کارتاژ (مهاجرنشین فینیقی در شمال آفریقا) قرار گرفته بود. در سال ۴۸۰ پیش از میلاد، مالت به بخشی از قلمرو کارتاژ تبدیل شد و تا سال ۲۱۸ پیش از میلاد از آن کارتاژ بود.

کارتاژی‌ها در نخستین جنگ کارتاژ (پونیک) (۲۴۱-۲۶۴ پیش از میلاد)، از جزایر مالت به عنوان پایگاهی دریایی در برابر رومیان استفاده کردند، در دومین جنگ کارتاژ (۲۰۱-۲۱۸ پیش از میلاد) امپراتوری روم جزایر مالت را گشود و پس از شکست کامل کارتاژ و فتح آن به دست رومیان در جنگ سوم کارتاژ (۱۴۶-۱۴۹پیش از میلاد)، جزایر مالت با فرستادن سفیرانی به رم اعلام استقلال کرد اما همچنان زمینه‌های فنیقی و کارتاژی خود را نگاه داشت.

در سال ۶۰ میلادی پولس مبلغ مسیحیت به مالت سفر کرد. در مدت سه ماه اقامت او در این سرزمین، مردم مالت به مسیحیت گرویدند. مردم مالت یکی از کهن‌ترین ملت‌های مسیحی جهان به شمار می‌آیند.

در میانهٔ سده‌های چهارم و نهم میلادی، مالت بخشی از امپراتوری بیزانس بود.

قرون وسطی[ویرایش]

در سال ۸۷۰ میلادی جزایر مالت به دست اعراب مسلمان فتح شد. از مهم‌ترین تأثیر اعراب بر این سرزمین، می‌توان به زبان رایج در مالت اشاره کرد که بسیار به عربی نزدیک است.

در سدهٔ یازدهم میلادی، گروهی از نورمن‌های اسکاندیناویایی‌تبار که به بخش‌هایی از غرب و جنوب اروپا تاخته بودند، به ایتالیا رسیدند و از همانجا به جزایر مالت دست اندازی کردند. حکومت نورمن‌ها بر مالت و سیسیل، یک سده به درازا انجامید.

شوالیه‌های سنت جان[ویرایش]

والتا، پایتخت مالت که به دست شوالیه‌های سنت جان بنا شد.

تا سدهٔ شانزدهم میلادی، جزایر مالت زیر نظر گروهی از فئودال‌ها (که کنت نشین مالت نامیده می‌شدند) اداره می‌شد. در سال ۱۵۳۰ میلادی، چارلز پنجم، فرمانروای امپراتوری مقدس روم در مرکز اروپا، جزایر مالت را به فرقه‌ای مسیحی بخشید که خود را شوالیه‌های سنت جان می‌نامیدند.

ناپلئون و امپراتوری بریتانیا[ویرایش]

در سال ۱۷۹۸ میلادی، ناپلئون بناپارت، جزایر مالت را فتح کرد و شوالیه‌های سنت جان را اخراج نمود. مردم مالت با پشتیبانی نیروهای بریتانیایی، بر فرانسویان شوریدند و در ۱۸۰۰ میلادی، مالت مستعمرهٔ بریتانیای کبیر گردید. نیروهای بریتانیایی در طول جنگ اول جهانی، از مالت به عنوان پایگاهی دریایی در برابر نیروهای متحدین استفاده کردند. در سال ۱۹۲۱، مالت به صورت یک دومینیون درآمد و پس از ۴۳ سال، استقلال کامل خود را از بریتانیا در سال ۱۹۶۴ باز پس گرفت و به جمهوری تبدیل گشت، هرچند نیروهای دریایی بریتانیا تا اول آوریل سال ۱۹۷۹ در جزایر مالت ماندند.

سیاست[ویرایش]

حکومت مالت جمهوری و دارای یک مجلس قانونگذاری است که ۶۵ نماینده دارد. رئیس‌جمهور آن، جرج آبِلا است. مالت عضو اتحادیهٔ اروپا و نیز از اعضای اتحادیه کشورهای همسود می‌باشد.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

جغرافیا[ویرایش]

کشور مالت دربرگیرنده سه جزیره مسکونی به نام‌های مالت (Maltaگُزو (Gozo)، و کومینو (Comino) و سه جزیره نامسکون کومینوتو (Cominotto) و فیلفلا (Filfla) و سنت پاول (St. Paul) است و در مرکز دریای مدیترانه قرار دارد. این جزایر روی‌هم‌رفته ۳۱۶ کیلومتر مربع پهناوری دارند و در ۹۳ کیلومتری جنوب جزیره سیسیل (ایتالیا)، ۲۹۰ کیلومتری شرق تونس و ۲۹۰ کیلومتری شمال لیبی قرار گرفته‌اند. بلندای این جزایر کم است و بلندترین نقطه آن که در کرانه‌های جنوب غربی جزیره اصلی مالت قرار گرفته، تازوتا (Ta'Zuta) نامیده می‌شود و ۲۵۳ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. بلندترین نقطه جزیره گزو تادبیگی (Ta'Dbiegi) است و بلندای آن از سطح دریا، ۱۹۰ متر می‌باشد.

اقلیم و آب و هوا[ویرایش]

خاک جزایر مالت معمولاً سنگلاخی و کم‌درخت است و در آن گیاه و سبزه کم می‌روید، اما خاک برخی از دره‌ها حاصلخیز است. تنها استثناء قابل توجه، جنگلهای بوسکت (Buskett) در کرانه‌های جنوبی هستند که در دره‌ای پرآب و در میان شمار زیادی تخته سنگ قرار گرفته‌اند. در این جنگلها درختهای صنوبر و پرتقال می‌روید. آب و هوای مالت مدیترانه‌ای است، مالت زمستانهای معتدل و بارانی و تابستانهای گرم و خشک دارد.

اقتصاد[ویرایش]

بندرگاه والتا.

اقتصاد این کشور وابسته به بازرگانی بین‌المللی، تولیدات (پارچه، میوه و سبزی، فراورده‌های دامیصنایع کشتی‌سازی و لوازم الکترونیکی و جهانگردی است. واردات این کشور بیشتر شامل مواد غذایی، نفت، خودرو و کالاهای مصرفی است. معادن سنگ آهک بیشترین درصد منابع طبیعی این کشور را شامل می‌شود. کشور مالت منابع انرژی طبیعی ندارد، اما در برابر آن دارای نیروی تولید فعال است. مالت مشکل کمبود آب دارد و تولید کنندگان صنایع غذایی مالت، تنها پاسخگوی ۲۰٪ نیاز غذایی کشور هستند.

یکی از راه‌های جذب سرمایه‌های خارجی در سال‌های اخیر در کشور مالت فروش املاک در این جزایر می‌باشد که آن را به تفریحگاه مردم سایر کشورها تبدیل نموده‌است. واحد پول کشور مالت در سال ۲۰۰۸ بعد از حدود ۳ سال عضویت در اتحادیه اروپا به یورو تغییر پیدا نمود.

گردشگری[ویرایش]

مالت دارای جاذبه‌های گردشگری طبیعی به ویژه در سواحل و کرانه‌هاست و امروزه مهمانخانه‌های مجهزی در همهٔ جزایر مالت ساخته شده‌اند. بسیاری از مردم مالت به مسافرتهای خارجی می‌روند، هرچند که مالت بیشتر واردکنندهٔ صنعت جهانگردی است. نسبت جهانگردان مالتی به جهانگردان خارجی که به این کشور سفر می‌کنند، در حال کاهش است. ایرانیانی که قصد سفر به مالت را داشته باشند به علت عدم وجود سفارت مالت در تهران، باید از طریق سفارت اتریش در تهران اقدام به اخد روادید بنمایند.

مردم[ویرایش]

بیشینهٔ مردم مالت از نژاد مالتی، از تبار سامی (آمیزه‌ای از فنیقی‌ها و کارتاژی‌ها)[۲] هستند و با اعراب خویشاوندی نزدیک دارند. اقلیت‌هایی از ایتالیایی‌ها، سیسیلی‌ها و اعراب نیز در این کشور زندگی می‌کنند.

جمعیت‌شناسی[ویرایش]

زبان[ویرایش]

دو زبان مالتی و انگلیسی زبانهای رسمی کشور هستند. زبان مالتی از خانواده زبان‌های آفریقایی-آسیایی و از شاخه زبان‌های سامی است و با زبان عربی خویشاوندی دارد، هرچند که وام‌واژه‌های بسیاری از گویش‌های ایتالیایی به ویژه سیسیلی (و به تازگی از انگلیسی) وارد این زبان شده‌اند. زبان مالتی با نویسه‌های لاتین نوشته می‌شود.

دین[ویرایش]

۹۸٪ مردم مالت پیرو آئین کاتولیک رم هستند.

فرهنگ[ویرایش]

سنت‌های فرهنگی[ویرایش]

فرهنگ و سنت‌های مالت آمیزه‌ای از سنت‌های فنیقی و کارتاژی، ایتالیایی، اسپانیایی، عربی و انگلیسی است.

ایوانهای چوبی خانه‌های والتا، برگرفته از معماری اسپانیا.

اسپانیا[ویرایش]

از تأثیرات فرهنگ اسپانیایی، می‌توان به وجود گیتار در موسیقی محلی مالت و ایوانهای چوبی برگرفته از معماری سنتی اسپانیا اشاره کرد.همچنین واژه‌هایی از زبان اسپانیایی در گویش کنونی آن‌ها به چشم می‌خورد.

ایتالیا[ویرایش]

جشن‌های محلی مالت، به ویژه جشن‌های عروسی و کریسمس، شباهت بسیاری به جشن‌های مردم جنوب ایتالیا دارد.

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌سفر ویکی‌سفر یک راهنمای سفر برای مالت دارد.
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ مالت موجود است.
  • عبدالحسین سعیدیان، اطلاعات عمومی، نشر علم، بهار ۷۵.
  1. Malta. (۲۰۰۸). Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite
  2. National Geographic Magazine
  • Carolyn Bain,Malta & Gozo, Published by Lonely Planet, ۲۰۰۴، ISBN ۱-۷۴۰۵۹-۱۷۸-X, Google Books.
  • Prager, The Maltese Cross: A Strategic History of Malta, Greenwood Publishing Group, ۲۰۰۶، ISBN ۰-۳۱۳-۳۲۳۲۹-۱، page ۱۷-۱۹، Google Books.
  • James B. Minahan, Greenwood Press, ۲۰۰۰، One Europe, Many Nations: A Historical Dictionary of European National Groups, ISBN 0-313-30984-1, Page ۴۵۰، Google Books.
  • Wikipedia, the Free Encyclopedia.