ازدواج همجنس‌گرایان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ازدواج همجنس‌گرایان به نوعی از ازدواج اطلاق می‌شود که بر اساس آن دو زوج همجنس به صورت قانونی وارد زندگی مشترک می‌شوند. این نوع از ازدواج بر اساس نوع حقوقی که برای این زوج‌ها فراهم می‌کند به چند نوع تقسیم می‌شود.

به صورت تاریخی، ازدواج میان زوج‌های همجنس در مناطق بسیاری از جهان صورت می‌گرفته و زوج‌ها بسته به قانون‌های موجود دارای حقوق مشخص می‌شدند. امروزه همجنسگرایان در پانزده کشور دنیا از تمامی مزایای ازدواج که برای دگرجنسگرایان موجود است برخوردارند؛ در کشورهای متعدد دیگری همجنسگرایان اجازه تشکیل زندگی مشترک به صورت قانونی را دارند اما به نسبت زوج‌های دگرجنسگرا از حقوق کمتری برخوردارند. اتحاد مدنی و همخانگی قانونی نوعی پیمان همسری هستند که حقوق کمتری برای زوج‌های همجنسگرا در نظر می‌گیرند.

تاریخچه[ویرایش]

فرسکویی بر دیوار یک آرامگاه یونانی که روابط میان زوج‌های همجنس را به تصویر می‌کشد.

شواهد و مدارک بسیاری وجود دارند که نشان از انجام ازدواج میان همجنسان در زمان‌های گذشته دارند. این مدارک از گستره وسیعی از زمان‌ها و مکان‌های جغرافیایی گوناگون هستند و اگرچه قوانین ازدواج و باورهای دینی در بسیاری جوامع تعریف ازدواج را به دگرجنسگرایی محدود کرده‌اند اما مفهوم ازدواج میان همجنس‌ها و اجرای آن در طول تاریخ هیچ گاه به شکل کامل سرکوب نشد.[۱] نوشته‌های تاریخی نشان می‌دهند که زوج‌های همجنس در بسیاری مناطق در طول تاریخ اغلب از همان حقوق و حتا پذیرش اجتماعی دیگر زوج‌ها برخوردار بوده‌اند. اگرچه «ازدواج» به معنای امروزین آن در گذشته فرق داشته، جاهایی که زوج‌های همجنس می‌توانستند از همان پذیرش بهره‌مند شوند شامل جوامع متعددی بوده است.[۱][۲]

در جوامعی که همجنسگرایی تابو نبوده، زوج‌های همجنسگرا با آسودگی بیشتری زندگی مشترک خود را تشکیل می‌دادند. برای نمونه پذیرش روابط همجنسگرایانه و ارتباط میان زوج‌های همجنس در ژاپن، چین زیر فرمانروایی دودمان‌های یوآن و مینگ، بعضی قبیله‌های بومی آمریکا[یادداشت ۱]، جنوب شرقی آسیا، روسیه، و آمریکای جنوبی وجود داشت.[۳] این «پذیرش» به معنای اجرای مراسمی همانند آنچه که امروز «ازدواج» خوانده می‌شود و دارای پیامدهای حقوقی بوده است، نبوده و به سختی می‌توان روابط پیوندی میان همجنسگرایان در آن هنگام را برابر با ازدواج‌های نوین امروزین گذاشت.[۴]

دوران باستان[ویرایش]

به نظر می‌رسد که در مصر باستان روابط همجنسگرایانه پذیرفته می‌شدند و اندک شواهد باقی‌مانده در این رابطه نشان از آن دارند که در مواردی فرعون خود پیوند میان دو همجنس را به رسمیت شناخته است. در آرامگاه کمینه یک فرعون – آخناتون – نیز او به همراه همراهان مردش در وضعیتی شهوانی به تصویر کشیده شده‌اند.[۵] از جمله دیگر شواهد ازدواج میان زوج‌های همجنس در آن دوره نوشته‌های سفر لاویان است که در آن از یهودیان خواسته می‌شود «[چنان مکنید] آنچه در سرزمین مصر می‌کردند، و نیز در راه آنان پای مگذارید» و سپس ادامه می‌دهد که: «نباید که با مردان بیارامی آن گونه که با زنان، این [بی‌گمان] گناه است». در تفسیر سفرای کتاب آمده که ازدواج مردان با مردان و زنان با زنان در میان مردم مصر رایج بوده است.[۶] در کتابی رومی با نام بابل‌نامه نویسنده سخن از شاهدختی مصری به نام برنیس می‌زند که دختر محبوبش به چنگ آدم‌ربایان می‌افتد و پس از آنکه دختر با تلاش خدمتکار برنیس آزاد می‌شود با او ازدواج می‌کند.[۷]

پادشاهان بابل باستان همچون حمورابی معروف معشوقان مردی در حرم خود داشتند که در رتبه همسرانشان بودند. در آیین رایج در آن منطقه «عشق مرد به زن، زن به مرد، و مرد به مرد» ستایش می شده است. از جمله نامدارترین متن‌های باستانی میان‌رودان که در آن به روابط همجنسخواهانه اشاره شده حماسه گیلگمش است که در آن رابطه میان گیلگمش و انکیدو شمه‌ای از لذت روابط اجتماعی همچون ازدواج و پدر بودن را به گیلگمش می‌چشاند.[۸][یادداشت ۲] با وجود داشتن قوانین مفصل در رابطه با ازدواج، هیچ کدام از قانون‌های میان‌رودان باستان ازدواج میان همجنسان را منع نمی‌کردند. از روی یکی از قوانین هیتی‌ها که در آن به برده حق پرداخت پول به مرد دیگر برای همسری با او در خانهٔ برده داده شده است، می‌توان برداشت کرد که همهٔ شهروندان هیتی می‌توانستند به ازدواج با مردان بپردازند.[۹]

یونان و روم باستان[ویرایش]

روابط همجنس‌خواهانه در یونان و روم باستان به نسبت دیگر مناطق بازتاب بیشتری در نوشته‌ها و یادگارهای باقی‌مانده داشته‌اند. در روم باستان روابط جنسی مردان ثروتمند با بردگانی که از جنگ‌ها گرفته و بعدها به یک صاحب فروخته می‌شدند رواج بسیار داشته‌اند. بعضی مردان جوان برده نیز به عنوان concubinus وظیفه داشتند تا نیازهای جنسی اربابشان پیش از ازدواج را برطرف کنند.[۱۰] با این حال نمایان‌ترین گونهٔ رابطه میان همجنسان در نوشته‌های این دوره روابط عاشقانه میان دو همجنس بوده است که نشان آن در ادبیات کلاسیک روم بسیار به چشم می‌خورد.[۱۱]

ایجاد پیوند عاطفی قوی میان دو همجنس نیز در میان رزمندگان چندین منطقه جهان، از جمله ژاپن، سلت‌ها، یونان، و روم وجود داشته است و ارتباط جنسی بین مردان در بین نظامیان تشویق می‌شد. اندیشمندان روم و یونان باستان درباره اینکه چگونه «عشق میان دو سرباز» می‌تواند باعث «از خودگذشتگی تا سرانجام مرگ» شود سخن گفته‌اند و گاه گروه‌های ارتشی در یونان تشکیل می‌شدند که متشکل از صدها زوج همجنس سرباز بود.[۱۲] به توانایی عشق میان دو سرباز در بالا بردن دلیریشان در هنگام نبرد در نوشته‌های پلوتارک، آتانئوس، افلاطون و دیگران اشاره شده است.[۱۲] از جمله شناخته شده‌ترین زوج‌های نظامی، هادریان و معشوقش آنتینوس بوده‌اند.[۱۳]

نوشتارهای باقی‌مانده از یونان باستان نشان از دیدگاه فلسفی و مثبت به روابط میان همجنسان دارند. کتاب مجمع[یادداشت ۳] افلاطون بحث‌های مفصلی درباره عشق میان همجنسان دارد.[۱۴] یونانیان عشق میان دو مرد را ارزشمند می‌دانستند و در اسطوره‌های خود بدان پرداخته‌اند؛ برای نمونه افسانه‌های مربوط به عشق آشیل به معشوقش پاترکلوس نشان از آن دارند که یونانیان پیوند میان همجنسان را آنچنان دور از پیوند رسمی ازدواج در میان دگرجنسان نمی‌دانستند. توصیف ارتباط میان آشیل و پاترکلوس همانند توصیف روابط میان شوهر–زن در زندگی روزمره یونانیان آن دوره بوده است.[۱۵]

در میان تاریخ‌دانان درباره اینکه روم باستان روابط میان همجنسان را تحمل می کرده است، وجود دارد. این روابط گاه جنبهٔ حقوقی به خود می‌گرفتند و دو سوی پیوند ملزم به اجرای تعهدات مالی به هم بوده‌اند. سیسرون، خطیب و حقوقدان رومی، در نوشته‌ای به «کوریوی پدر» از او می‌خواهد تا پسرش را به بدهی‌هایی که او بر آنتونیوس وارد آورده آگاه سازد؛ کسی که به گفتهٔ سیسرون «[با پسر کوریو] در ازدواجی متحد و پایدار حضور دارد، چنان که گویی او بدان پسر عقدجامهٔ[یادداشت ۴] عروسان داده بود».[۱۶] گفته‌های سیسرون اگرچه تمسخر آمیز بودند و نداشتن هیچ گونه تفاوتی میان چنین روابط همجنس‌گرایانه با ازدواج‌های دگرجنس‌گرایانه را به «ازدواج» تشبیه می‌کند، نشان از آن دارند که روابط همجنس‌گرایانه نه تنها در کمینه بخش‌هایی از جامعه روم پذیرفته شده بودند که همچون ازدواج‌های دگرجنسی شامل تعهدات مالی می‌شدند.[۱۷]

من باید فردا در مراسمی در درهٔ کوئیرینال شرکت کنم.
چگونه مراسمی؟
چیز مهمی نیست، یکی از دوستان دارد با مردی ازدواج می‌کند و گروه کوچکی نیز گرد هم آمده‌اند.

گفتگویی از جوونال. او خود نظر مثبتی نسبت به ازدواج همجنسان نداشت.[۱۸]

با گذشت زمان و در امپراتوری آغازین روم کلیشهٔ «عاشق» و «معشوق» جای خود را به روابط پایدارتر و بر پایه قانون‌تری داد. این هنگامی بود که ازدواج مردان با مردان و زنان با زنان قانونی بود و در میان لایه‌های بالای جامعه صورت می‌گرفت. قوانین مربوط به این ازدواج‌ها نیز همان قوانین ازدواج میان زنان و مردان بودند.[۱۷] امپراتور نامدار نرون در مراسمی همگانی و آشکار با تشریفات کامل با مردی به نام اسپروس ازدواج کرد و با وی همچون «همسرش» زندگی کرد.[۱۹] نرون دو بار با مردان ازواج کرد و اسپروس کسی بود که نه تنها همه جا به همراه امپراتور می‌رفت و یکدیگر را در آغوشش می‌کشیدند، که تا لحظه مرگ نرون بر بالای بسترش حاضر بود.[۲۰]

در این هنگام ازدواج میان زنان نیز رایج بوده است. در کتاب گفتگوهای روسپیان[یادداشت ۵] لوسین آمده است که زنی خود را «ازدواج کرده» با زن دیگری «که برای مدت طولانی همسرش بوده» می شناساند.[۲۱] ولی به ظاهر چنین ازدواج‌هایی کمتر از ازدواج‌های میان مردان صورت می گرفته‌اند چرا که زنان در روم از موقعیت اجتماعی و اقتصادی کمتری نسبت به مردان برخوردار بودند.[۲۲]

در اواخر امپراتوری روم تحمل روابط همجنس‌گرایانه رو به افول نهاد و در سال ۳۴۲ فرمانی رسمی مبنی بر مجازات آنانی که دست به ازدواج همجنس‌گرایانه می‌زنند، صادر شد.[۲۳] به نظر می‌رسد که گسترش باورهای مسیحی در این هنگام بر روی صادر شدن این فرمان تاثیر گذاشته باشند. بنیان‌گذاران آغازین کلیسا – کسانی چون کلمنت، جروم، و آگوستین – قائل به فلسفه‌ای بودند که هر گونه رابطه جنسی برای لذت را نامجاز می‌شمردند؛ ازدواج و رابطه جنسی باید تنها به منظور فرزندآوری می‌بود و زوج‌ها نباید برای لذت رابطه با هم می‌آمیختند.[۲۴] واپسین مستعمره این امپراتوری که روابط میان همجنسان را تحریم کرد پادشاهی ویزیگت‌ها در ۶۵۰ میلادی بود.[۲۴]

نفوذ اندیشه‌های مسیحی در نهایت سقوط امپراتوری روم و کنار زدن رسم‌های هوادار همجنس‌گرایان را در پی داشت. اگرچه پس از این دوره همجنس‌گرایان تعقیب و مجازات می‌شدند، اما به نظر می‌رسد که کشیشان همجنسگرا درون خود کلیسا توانسته بودند روشی برای ایجاد پیوند ازدواج در محیطی مسیحی را بیابند. بررسی‌های جان بازول، تاریخ‌دان آمریکایی، نشان داده‌اند که ازدواج میان زوج‌های همجنس تحت عنوان پیمان برادری همانند ازدواج‌های دگرجنس‌گرایان صورت می گرفته و قانوناً به رسمیت شناخته می‌شدند.[۲۵] چنین ازدواج‌هایی مقدس شمرده می‌شدند و در طول سده‌های میانی اروپا از سده پنجم تا نوزدهم میلادی رواج داشته‌اند.[۲۶]

فرهنگ‌های ساکن قاره آمریکا[ویرایش]

کاشفان اسپانیایی سده‌های ۱۶ و ۱۵ در قاره آمریکا روایت‌های گوناگونی از ازدواج میان مردان و زنان در قبیله‌های بومی ساکن این قاره پیش از استعمار اروپاییان ارائه کرده‌اند. در بعضی فرهنگ‌ها، پاره‌ای از قوانین رایج بر این ازدواج‌ها همانند قوانین رایج بر ازدواج دگرجنسگرایان بوده است و مجازات آنانی که به یکی از «همسران» تجاوز می‌کردند همانند کسانی بوده است که به همسر (زن) مردی تجاوز می‌کردند.[۲۷] چنین ازدواج‌هایی اغلب میان یک همجنس با همجنسی که بِردَچه[یادداشت ۶] خوانده می‌شود، انجام می‌شدند. بردچه به زن یا مردی گفته می‌شد که نقش جنسیتی خود را کنار می‌گذاشت و به تقلید و انجام کارهایی می‌پرداخت که مشخصه جنس مخالفش دانسته می‌شدند. با این حال بردچه جزئی از جامعه جنس مخالف و با آن‌ها مخلوط نمی‌شود؛ اگرچه بسیاری از جوامع بومی آمریکا بردچه‌ها را «جنس سوم» به شمار می‌آوردند. ازدواج بردچه‌ها با همجنسان خود در بسیاری از فرهنگ‌های بومی این قاره به رسمیت شناخته شده بود و به شکل قانونی بدان نگاه می‌شد.[۲۸] تمدن‌های آزتک، مایا، اینکا، و سرخپوستان آمریکای شمالی چنین رسم و ازدواجی را به جای می‌آوردند.[۲۹]

آنچه که بیشتر از همه در این گونه ازدواج‌ها مورد توجه انسان‌شناسان و جامعه‌شناسان قرار گرفته نقش‌های کارگری و اقتصادی هر کدام از همسرها در کنار نیازهای جنسی و علایق آن‌ها به برقراری ارتباط عاطفی–جنسی است. فزونی و پذیرش ازدواج زنان در این فرهنگ‌ها همراه با تعریف‌های متفاوت از نقش‌های جنسیتی در جامعه و نقش‌های جنسی در ازدواج بوده‌اند.[۳۰]

آفریقا[ویرایش]

فرهنگ‌های متعدد آفریقایی انواع گوناگونی از ازدواج میان همجنسان داشته‌اند. در غالب اینگونه ازدواج‌ها نقش‌های ترانَسلی[یادداشت ۷] (میان پسر–مرد) و تراجنسیتی همانند بردچه‌های آمریکا دیده می‌شوند.[۳۱] در میان ازدواج‌های اینچنینی در دیگر نقاط جهان اما، آفریقاییان گونه‌ای ازدواج داشته‌اند که منحصر به فرد بوده است. از این ازدواج‌ها با نام «شوهران مونث» یا «ازدواج زنان» یاد می شده است. در این ازدواج‌ها، زنی به همسری زن دیگر درمی‌آمده و درست همانند ازدواج میان زن و مرد، زن نخست «پدر» فرزندان همسرش می شده است.[یادداشت ۸] این زن همان جایگاه حقوقی مرد–پدر را داشته و فرزندان به نام او خوانده می‌شدند.[۳۲]

جهان اسلام[ویرایش]

در حالت کلی، اسلام نیز همچون دیگر دین‌های ابراهیمی رابطه جنسی و نزدیکی میان دو همجنس را گناه می شمارد و شریعت اسلامی برای کنش جنسی میان دو همجنس حدهای بسیار شدید گذاشته که گاه مجازات مرگ نیز جزو آن‌ها می‌شود.

بعضی نوشته‌های باقی مانده از دوران صفویه نوعی پیوند میان همجنسان زن و مرد را گزارش می‌کنند که با نام خواهرخواندگی و برادرخواندگی معرفی می‌شود. دو همجنس برای خدمت به خدا خواهر/برادرخوانده می‌شدند و برای این منظور صیغه‌ای میانشان خوانده می‌شده است.[یادداشت ۹][۳۳] خوانده شدن اغلب رنگی مذهبی به خود می‌گرفته که شامل زیارت آرامگاه اعضای خاندان علی بن ابی‌طالب می‌شده و گاه همراه با مراسم رقص و پخش شربت بوده است. باورهای عرفانی شاهان صفوی در شکل‌گیری این پیوندها نقش داشته‌اند و در آغاز دودمان صفوی برادرخواندگی‌های میان درویشان و عارفان معمول بوده است.[۳۴] این پذیرش اجتماعی می‌توانست محیط مناسبی برای زوج‌های همجنس به منظور ابراز محبت به هم به وجود آورد. نمونه‌ای از نوشته‌های یک زن لزبین ایرانی به دست آمده از این هنگام که در آن سخنان عاشقانه‌اش با محبوب مونثش را در لفافه‌ای از ادبیات عرفانی پوشانده است، نشان از عشق میان زن و خواهرخوانده‌اش دارد.[۳۵]

در قبل از قرن بیستم ازدواج در جوامع اسلامی به خاطر عشق نبود؛ برای نمونه، در قابوس‌نامه به وضوح ذکر شده‌است که گرفتن همسر نه به خاطر عشق و نه به خاطر میل جنسی، بلکه برای تولید فرزند است.[۳۶] در ابتدای قرن بیستم با وجود آنکه مبحث لزوم علاقه برای ازدواج مطرح گشت و داستان‌های عاشقانه همجنس‌گرایانه در میان مردم معروف بودند (مانند محمود و ایاز) اما بحث ازدواج همجنس‌گرایانه به طور جدی مطرح نشد.[۳۷]

دوران نوین[ویرایش]

در اواخر قرن نوزدهم روانشناسان زیادی از جمله زیگموند فروید همجنسگرایی را دیگر یک بیماری روانی نمی‌دانستند. این تصور که همجنسگرایی مادرزادیست کمک زیادی به همجنسگرایان کرد تا تلاش برای احقاق حقوق خود را از اوایل قرن بیستم آغاز کنند. ازدواج همجنسگرایان تا پیش از جنگ جهانی دوم مطرح نبود اما با توجه به کشتار همجنسگرایان در طول جنگ توسط نازیها توجه به حقوق همجنسگرایان پس از جنگ شدت بیشتری گرفت و باعث شد زمزمه‌هایی در مورد ازدواج همجنسگرایان پیش آید.

مساله قانونی‌سازی ازدواج همجنس‌گرایان به موازات افزایش آگاهی و توجه عمومی درباره حقوق همجنسگرایان در جوامع نوین پس از جنگ جهانی دوم پدید آمد. در این دوره و با ارائه تعریف‌های نوین از حقوق بشر و حقوق مدنی، بسیاری از نابرابری‌های اجتماعی این جوامع توسط گروه‌های مدنی زیر سوال برده شدند و در نهایت با فشار این گروه‌ها، درخواست کنار گذاشته شدن قوانین پشتیبانی‌کننده از این نابرابری‌ها به دادگاه‌های محلی، استانی، و ملی رفت. برای نمونه، جنبش رهایی نژادی در آمریکا پیشروی جنبش‌های مدنی در دهه ۱۹۶۰ میلادی بود.[۱][منبع بهتر] این دهه همچنین شاهد برداشته شدن عنوان «جرم» از ارتباط‌های جنسی میان دو همجنس در همهٔ ایالت‌های آمریکا و کانادا بود.[۳۸][یادداشت ۱۰]

درخواست برای به رسمیت شناختن ازدواج میان همجنسان با وقوع شورش‌های استون‌وال در نیویورک شدت گرفت. در تصویر، راهپیمایی در سان فرانسیسکو در پشتیبانی از ازدواج همجنسگرایان مربوط به سال ۲۰۰۴.

دفاع از حقوق همجنسگرایان از اوایل دههٔ هفتاد میلادی شدت زیادی گرفت و مسئله برابری حقوق همجنسگرایان با دگرجنس‌گرایان، از جمله در ازدواج، بیش‌تر مورد توجه قرار گرفت. این افزایش کنشگری پس از رویدادهای موسوم به شورش‌های استون‌وال پدید آمد. بیرون ریختن جامعه دگرباشان نیویورک باعث علنی شدن اعتراض همجنسگرایان به نپذیرفتن حقوقشان و درخواست برای تغییر در شرایط موجود شد. در مدت کوتاهی، همجنسگرایان خواهان به رسمیت شناخته شدن حق برابر در استخدام، فرزندخواندگی، داشتن املاک، و ازدواج شدند.[۳۸]

اندکی پس از شورش‌های استون‌وال، تعداد زیادی از همجنسگرایان اروپا، کانادا، و ایالات متحده برای ازدواج نام‌نویسی کردند. در آغاز این درخواست‌ها توسط عاملان ازدواج، همچون مسئولان شهرداری و بخشداری‌ها، به رسمیت شناخته شدند چرا که هنوز قانونی برای منع ازدواج میان همجنسان وجود نداشت و قانون‌های موجود ازدواج میان «هر دو شخصی» که درخواست ازدواج می‌دادند را به رسمیت می‌شناختند.[۳۹] این دوره اما با ارائه «لایحه‌های اضطراری» توسط قانون‌گذاران ایالت‌های آمریکا به پایان رسید؛ لایحه‌هایی که به سرعت و در پی هجوم زوج‌های همجنسگرا به مراکز ثبت ازدواج نوشته و ارائه شدند. با این حال، در فاصلهٔ دهه ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰، درخواست‌ها برای به رسمیت شناخته شدن ازدواج همجنسگرایان در آمریکا، کانادا، اروپا، و به ویژه کشورهای اسکاندیناوی بالا گرفت.[۳۹]

کشورهای اسکاندیناوی نخستین گام‌های عملی در زمینه برابرسازی را برداشتند و دانمارک اولین کشور دنیا بود که اتحاد مدنی بین همجنسگرایان را در سال ۱۹۸۹ تصویب کرد.[۴۰] نروژ (۱۹۹۳) سوئد (۱۹۹۵) و ایسلند (۱۹۹۶) هم دنباله روی دانمارک بودند. اما ازدواج با تمامی حقوق و مزایای مساوی ازدواج با دگرجنسگرایان برای نخستین بار در سال ۲۰۰۱ در هلند تصویب شد.[۴۱]

گاه‌شمار[ویرایش]

۲۰۰۱ هلند (۱ آوریل)
۲۰۰۲ (نبود)
۲۰۰۳ بلژیک (۱ ژوئن)، اونتاریو (۱۰ ژوئن)، بریتیش کلمبیا (۸ ژوئیه)
۲۰۰۴ کبک (۱۹ مارس)، ماساچوست (۱۷ مه)، یوکان (۱۴ ژوئیه)، مانیتوبا (۱۶ سپتامبر)، نووا اسکوشیا (۲۴ سپتامبر)، ساسکاچوان (۵ نوامبر)، نیوفاندلند (۲۱ دسامبر)
۲۰۰۵ نیوبرانزویک (۲۳ ژوئن)، اسپانیا (۳ ژوئیه)، کانادا [ملی] (۲۰ ژوئیه)
۲۰۰۶ آفریقای جنوبی (۳۰ نوامبر)
۲۰۰۷ (نبود)
۲۰۰۸ کالیفرنیا (۱۶ ژوئن; ۵ نوامبر قطع شد از ۲۸ ژوئن ۲۰۱۳ ادامه یافت)، کنتیکت (۱۲ نوامبر)
۲۰۰۹ نروژ (۱ ژانویه)، آیووا (۲۷ آوریل)، سوئد (۱ مه)، ورمونت (۱ سپتامبر)
۲۰۱۰ نیوهمپشایر (۱ ژانویه)، بخش کلمبیا (۳ مارس)، مکزیکو سیتی (۴ مارس)، پرتغال (۵ ژوئن)، ایسلند (۲۷ ژوئن)، آرژانتین (۲۲ ژوئیه)
۲۰۱۱ نیویورک (۲۴ ژوئیه)
۲۰۱۲ کینتانا رو (مه)، دانمارک (۱۵ ژوئن)، واشینگتن (۶ دسامبر)، مین (۲۹ دسامبر)
۲۰۱۳ مریلند (۱ ژانویه)، برزیل [ملی] (۱۶ مه)، فرانسه (۱۸ مه)، دلاویر (۱ ژوئیه)، اروگوئه، مینه‌سوتا و رود آیلند (۱ اوت)، نیوزلند (۱۹ اوت)، بریتانیا (انگلند و ولز) (۱۷ ژوئیه)، نیوجرسی (۲۱ اکتبر)، قلمرو پایتختی استرالیا (۲۲ اکتبر – ۱۲ دسامبر)، ایلی‌نوی (۲۱ نوامبر)، هاوایی (۲ دسامبر)، نیومکزیکو (۱۹ دسامبر)
در حال قانونی‌سازی لوکزامبورگ، نپال، اسکاتلند

مخالفان و موافقان[ویرایش]

دو مرد در حال پایکوبی پس از ازدواج

تعداد قابل توجهی نظرسنجی در این زمینه نشان داده‌اند که حمایت از از ازدواج همجنس‌گرایان در سراسر جهان رو به افزایش است. در دهه اول هزاره سوم بیشتر کشورهای صنعتی جهان در اکثریت حمایت از ازدواج همجنس‌گرایان بودند. و حمایت میان تمام گروه‌های سنی، ایدئولوژی‌های سیاسی، دین، جسنیت، نژاد و منطقه نیز افزایش یافته است[۴۲][۴۳][۴۴]

در سال ۲۰۰۵ در نظرسنجی از مردم آمریکا در مورد از ازدواج همجنس‌گرایان هنگامی که از بزرگسالان پرسیده شد ۲۸ درصد موافق، ۶۸ درصد مخالف و ۴ درصد نامطمئن بودند اما در مارس ۲۰۱۳ هنگامی که همان سوال پرسیده شد ۵۰ درصد موافق، ۴۱ درصد مخالف و ۹ درصد نامطمئن بودند.[۴۵]

بررسی‌ها و تحقیقات انجام شده در این زمینه نشان می‌دهد حمایت از ازدواج همجنس‌گرایان در میان افراد تحصیل‌کرده‌تر و جوان‌تر بیشتر است.[۴۶][۴۷][۴۸][۴۹][۵۰] همچنین در میان مخالفان همجنس‌گرایی و ازدواج همجنس‌گرایان در اکثر موارد دلایل دینی برای آن برشمرده می‌شود به طور مثال ۵۲ درصد از مخالفان همجنس‌گرایی مغایرت با تعلیمات دینی را علت اصلی (در نود درصد مغایرت با کتاب مقدس) دانسته‌اند.[۵۱] همچنین افرادی که هر هفته به مراسم مذهبی می‌پردازند یا بیشتر، مخالفت بیشتری با همجنس‌گرایی نسبت به گروهی که کمتر به مراسم‌های مذهبی می‌پردازند وجود دارد (۴۸٪ در مقابل ۲۲٪)[۵۲]

به نوشته داگلاس آلن به طور کلی در مکتوبات حقوق و اقتصاد دو اثر جانبی برای ازدواج همجنسگرایان دیده می‌شود. اثر اول این است که ازدواج همجنسگرایان معنای فرهنگی ازدواج را تغییر می‌دهد که این معنای متفاوت قادر است هر تصمیم در خصوص ازدواج و خانواده را تحت تأثیر قرار دهد. اثر جانبی دوم، هزینهٔ گنجاندن قانونی است. تفاوت انواع اتحادهایی که یک قانون تنظیم می‌کند، منجر به ایجاد این هزینه می‌گردد. هرچه انواع ازدواج‌ها متنوع‌تر باشد هزینه بیشتر است و ازدواج سنتی باید بیشتر تغییر داده شود. این تغییرات الزاماً برای ازدواج سنتی زیر-بهینه (sub-optimal) اند و قانونگذاری زیر-بهینه بسته به تغییرات مشخص در قانون ممکن است به ازدواج‌های کمتر، طلاق‌های بیشتر و غیره منجر شود.[۵۳] اما تحقیقات لنگباین و یوست به این نتیجه رسیدند که قانونی سازی ازدواج همجنس‌گرایان هیچ‌گونه تاثیر منفی در میزان ازدواج دگرجنس‌گرایان، درصد طلاق، درصد سقط جنین، درصد کودکان به دنیا آمده خارج از ازدواج ندارد. آنان به این نتیجه رسیدند که قانونی سازی ازدواج همجنس‌گرایان «هیچ خطری ندارد بلکه می‌تواند مفید نیز باشد» و «هیچ‌گونه دلیل عقلانی برای مخالفت با ازدواج همجنس‌گرایان وجود ندارد».[۵۴] الن داگلس در پاسخ به آنان نوشته‌است،

مباحث[ویرایش]

والدین بودن[ویرایش]

پژوهش‌های علمی نشان داده‌اند که حالات فیزیکی، روانی و اقتصادی سرپرستان از طریق ازدواج افزایش می‌یابد. همچنین کودکانی که توسط این ازدواج‌ها بزرگ شوند وضعیت بهتری خواهند داشت (چه سرپرستان همجنس باشند چه نباشد). به همین دلیل سازمان‌های علمی معتقدند که به رسمیت شناختن ازدواج همجنس‌گرایان تاثیر مثبت بر فرزندان خواهد داشت.[۵۵][۵۶][۵۷][۵۸][۵۹][۶۰]

تحقیقات علمی به طور عمومی بیان داشته‌اند که قابلیت‌های والدین همجنس‌گرا به مشابه والدین دگرجنس‌گرا است. فرزندان والدین همجنس‌گرا از نظر روانی همان اندازه سلامت روانی دارند که فرزندان والدین دگرجنس‌گرا دارند.[۵۶][۶۰][۶۱][۶۲] بر اساس ریووهای علمی هیچ مدرکی خلاف این ثابت نشده‌است.[۶۳][۶۴][۶۵][۶۶]

سرپرستی[ویرایش]

نوشتار اصلی: سرپرستی فرزند توسط همجنس‌گرایان

ازدواج همجنس‌گرایان می‌تواند موانع فرزندخواندگی توسط افراد همجنس‌گرا, دوجنس‌گرا و تراجنسیتی (به طور کلی دگرباشی جنسی) را از بین ببرد. دو حالت سرپرستی وجود دارد. یا دو طرف با هم یک کودک را به سرپرستی می‌گیرند (joint-adoption) یا یک طرف فرزند بیولوژیکی شخص دیگر را به فرزندخواندگی می‌گیرد (step-adoption) تمام کشورهایی که اجازه ازدواج را می‌دهند اجازه فرزندخواندگی یک نفره را می‌دهند (به جز پرتغال). بعضی از مناطقی که ازدواج همجنس‌گرایان در آن قانونی نیست نیز اجازه فرزندخواندگی دو نفره را می‌دهند: بیشتر بریتانیا؛ غرب، نیوساوث‌وست، و کانبرا در استرالیا؛ کواهولا در مکزیک؛ نیوجرسی، ایندیانا، فلوریدا، ایندیانا، ایلی‌نوی، اروگن، هاوایی، نوادا و گوام در آمریکا؛ و در چند مورد اسرائیل

رحم اجاره‌ای و آی‌وی‌اف[ویرایش]

نوشتار اصلی: Assisted reproductive technology

یک مرد همجنس‌گرا یا دوجنس‌گرا می‌تواند از رحم اجاره‌ای استفاده کند و زنان همجنس‌گرا یا دوجنس‌گرا می‌توانند از آی‌وی‌اف استفاده کنند.[۶۷][۶۸]

دین[ویرایش]

نوشتار اصلی: دیدگاه‌های مذهبی در مورد ازدواج همجنس‌گرایان


دلایل موافقت و مخالفت با ازدواج همجنس‌گرایان معمولا پایه‌های مذهبی دارند.[۶۹]یکی از مسائلی که مطرح است که قانونی‌سازی ازدواج همجنس‌گرایان آیا بر آزادی ادیان تاثیر می‌گذارد.[۷۰][۷۱][۷۲][۷۳][۷۴]گروه‌های مذهبی ممکن است از اعطای مزایای استخدام، حق مسکن، حق فرزندخواندگی و دیگر حقوق به زوج‌های همجنس‌گرا سرباز زنند.[۷۵] به همین دلیل بعضی از حکومت‌ها موادی در قوانین برابری ازدواج گنجانده‌اند که آزادی ادیان را تضمین کند.[۷۶]

گروه‌های دینی اصلی متنوع با موضوع ازدواج همجنس‌گرایان برخورد می‌کنند. به طور مثال مسئولان کلیسای کاتولیک مخالف ازدواج همجنس‌گرایان هستند[۷۷] همانند کلیسای ارتدوکس شرقی, برخی از کلیساهای پروتستان اکثریت مسلمان[۷۸] هندوهای ناسیونالیست، یهودیان ارتدکس. بوداییان به صورت دوجنبه‌ای (بعضا موافق، بعضا مخالف) در نظر گرفته می‌شوند.[۷۹] اما در مقابل بسیاری از کلیساها و فرقه‌های مذهبی شاملمسیحیان مترقی ، مسیحیان لیبرال موافق ازدواج همجنس‌گرایان هستند. که می‌توان به کلیسای جامعه شهری ، کلیسای متحد مسیح، مریدان مسیح, کلیسای اسقفی, کلیسای انگلیکان کانادا کلیسای لوتری اونگلیکان در آمریکا و کلیسای جهان‌گرایی توحیدگرا از زمره موافقان هستند همچنین برخی از مسلمانان،[۸۰]بوداییان,[۸۱] جوامع یهودیان و هندوها [۸۲]، بوداییان استرالیا[۸۳] از ازدواج همجنس‌گرایان حمایت می‌کنند. همچنین گروه‌های کوچکی مانند انسان‌گرایی به عنوان موافق در نظر گرفته می‌شوند[۸۴]

قانونی‌سازی[ویرایش]

روش‌های مختلفی برای قانونی‌سازی ازدواج همجنس‌گرایان در مناطق مختلف وجود دارد. در "دموکراسی مستقیم" قانونی‌سازی آن یا ممنوع کردن آن از طریق رای اکثریت مردم یا نمایندگان مردم صورت می‌می‌گیرد.[۸۵] در حالات دیگر امکان ازدواج بدون توجه به جنسیت به عنوان یک حق مدنی ممکن است از طریق دادگاه‌ها قانونی شود.[۸۶]

ازدواج همجنس‌گرایان در سراسر جهان[ویرایش]

شناسایی حقوقی
روابط همجنس‌گرایانه
ازدواج همجنس‌گرایان

آرژانتین
آفریقای جنوبی
اروگوئه
اسپانیا
ایسلند
برزیل
بلژیک
پرتغال

دانمارک
سوئد
فرانسه
کانادا
نروژ
نیوزلند
هلند

در بعضی مناطق انجام می‌شود

مکزیک: مکزیکو سیتی، کینتانا رو
آمریکا:CA، CT، DE، DC، HI، IA، MA، ME، MD، MN، NH، NJ، NY، RI، WA، VT
بریتانیا: انگلند و ولز

به رسمیت شناخته می‌شود، انجام نمی‌شود

اسرائیل
مکزیک: تمام ایالت‌ها

وضعیت حقوقی همجنس‌گرایی در جهان      همجنس‌گرایی مجاز اما قانون خاصی برای آن تدوین نشده قانونی      ازدواج همجنس‌گرایان مجاز است      گونه‌های دیگری از زندگی مشترک      ازدواج خارج از کشورِ همجنس‌گرایان به رسمیت شناخته می‌شود غیرقانونی      کیفر سبک      کیفر سنگین      حبس ابد      مجازات مرگ

آسیا[ویرایش]

خاورمیانه[ویرایش]

خاورمیانه همواره مخالف همجنس‌گرایی بوده. دربسیاری از کشورهای خاور میانه از جمله ایران و عربستان همجنس‌گرایی جرم و مجازات اعدام دارد. اسرائیل تنها کشور منطقه‌است که حقوق همجنس‌گرایان را به رسمیت می‌شناسد؛ در این کشور ازدواج همجنس‌گرایان قانونی نیست، اما با این حال ممنوع هم نیست. چراکه ازدواج همجنس‌گرایان در اسرائیل به صورت نمادین انجام می‌شود[۸۷][۸۸] اما امکان ثبت رسمی آن وجود ندارد. دادگاه عالی اسرائیل در نوامبر ۲۰۰۶ حکمی مبنی بر به رسمیت شناختن ازدواج‌های همجنس‌گرایانی که در خارج از اسرائیل ثبت شده‌اند، صادر کرد.[۸۹] پارلمان اسرائیل، کنست در مه ۲۰۱۲ با رأی ۳۹ به ۱۱ به پیش‌نویس قانون ازدواج همجنس‌گرایان رأی مخالف داد.[۹۰] در ژوئن ۲۰۱۳ وزیر دادگستری اسرائیل، تسیپی لیونی از تصمیم خود برای درخواست از دولت در خصوص موافقت با پیش‌نویس قانونی خبر داد که در صورت تصویب شدن به زوج‌های همجنس‌گرا اجازه خواهد داد تا با یکدیگر وارد اتحاد مدنی شوند.[۹۱]

چین

قانون ازدواج جمهوری خلق چین ازدواج را صریحا به صورت اتحادی میان یک مرد و یک زن تعریف می‌کند و گونه‌های دیگر اتحاد مدنی در این کشور به رسمیت شناخته نمی‌شوند. اعتقاد بر این است که نگرش دولت چین نسبت به همجنس‌گرایی به صورت «بدون موافقت، بدون مخالفت، و بدون ترویج» باشد. در سال ۲۰۰۱، وزارت بهداشت این کشور رسما همجنس‌گرایی را از فهرست بیماری‌های روانی خارج کرد.

جامعه‌شناس و سکسولوژیست، لی ینی که فردی شناخته‌شده در جامعه همجنس‌گرایان مرد چینی است، چندین بار سعی کرده که ازدواج همجنس‌گرایان را به صورت قانونی درآورد. از جمله تلاش‌های او برای رسیدن به این امر می‌توان به کنگره ملی خلق در سال ۲۰۰۰ و ۲۰۰۴ (قانونی کردن ازدواج همجنس‌گرایان در سال ۲۰۰۰ و لایحه ازدواج همجنس‌گرایان در سال ۲۰۰۴) اشاره کرد. بر طبق قوانین چین، ۳۵ امضا از طرف نمایندگان مورد نیاز است تا این موضوع در کنگره مورد بحث واقع شود. اما به علت عدم حمایت نمایندگان، تلاش‌های او برای قانونی کردن ازدواج همجنس‌گرایان با شکست مواجه شد. هنگامی که از یکی از سخنگویان دولت درباره پیشنهاد لی ینی سوال شد، اینگونه جواب داد که ازدواج همجنس‌گرایان هنوز برای چین «خیلی جلوتر از زمان خودش است». او بیان داشته است که ازدواج همجنس‌گرایان حتی در بسیاری از کشورهای غربی که نسبت به چین در مسائل اجتماعی آزاداندیش‌تر هستند هم هنوز به رسمیت شناخته نشده است.[۹۲] از این گفته این گونه برداشت شده است که دولت چین ممکن است در زمانی دور ازدواج همجنس‌گرایان را به رسمیت بشناسد، اما نه در آینده نزدیک.

هیچ کشوری در آسیا ازدواج همجنس‌گرایان را به رسمیت نمی‌شناسد، اما در کشورهای توسعه یافته تر مانند ژاپن یا تایوان اقداماتی در دست اجراست. نپال،[۹۳] کامبوج، فیلیپین، کره جنوبی، تایلند و چین از جمله کشورهایی هستند که به این مسئله توجه نشان داده‌اند.

آفریقا[ویرایش]

پس از فروپاشی رژیم آپارتاید در سال ۱۹۹۴، آفریقای جنوبی در قانون اساسی خود هرگونه تبعیض بر اساس گرایش جنسی را ممنوع کرد. اما ازدواج تنها برای زوج‌های با جنس مخالف تعریف شده بود تا اینکه در دسامبر ۲۰۰۵ دادگاه قانون اساسی با این استدلال که قانون ازدواج کنونی به دلیل تبعیض علیه زوج‌های همجنس، خلاف قانون اساسی است؛ تا ۱ دسامبر ۲۰۰۶ به دولت مهلت داد تا قانون ازدواج همجنس‌گرایان را تصویب کند. مجلس شورای ملی در ۱۴ نوامبر ۲۰۰۶ با رأی ۲۳۰ به ۴۱ پیش‌نویس قانون ازدواج همجنس‌گرایان را تصویب و معاون رئیس جمهور، پومزیله ملامبو–نوکا در ۲۹ نوامبر آن را امضا کرد. آفریقای جنوبی اولین کشور در قاره آفریقا می‌باشد که ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کرده است. سایر کشورهای افریقایی تبعیت چندانی در این زمینه از آفریقای جنوبی نکردند. همجنس‌گرایی در بیشتر کشورهای آفریقایی تابو و در برخی از آن‌ها از جمله زیمبابوه، کنیا، اوگاندا، نیجریه، تانزانیا، غنا و بیشتر کشورهای جنوبی صحرای بزرگ آفریقا غیر قانونی است.[۹۴][۹۵][۹۶]

اقیانوسیه[ویرایش]

نیوزیلند

نیوزیلند نخستین کشور در اقیانوسیه و سیزدهمین کشور در جهان می‌باشد که ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کرده است. پیش‌نویس قانون ازدواج همجنس‌گرایان در ۱۷ آوریل ۲۰۱۳ توسط مجلس نمایندگان نیوزیلند با ۷۷ رأی موافق و ۴۴ رأی مخالف تصویب شد و موافقت سلطنتی را نیز بدست آورد. قانون ازدواج همجنس‌گرایان از ۱۹ اوت ۲۰۱۳ در نیوزیلند اجرا شد.[۹۷][۹۸][۹۹]

استرالیا

تاسمانی نخستین ایالت استرالیا بود که از سپتامبر ۲۰۱۰، ازدواج‌های همجنس‌گرایانی را که در خارج از کشور انجام شده‌اند، به رسمیت شناخت.[۱۰۰] قلمرو پایتختی استرالیا نیز نخستین ناحیهٔ این کشور بود که در اکتبر ۲۰۱۳ قانون ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کرد. قانون‌گذاران قلمرو پایتختی در ۲۲ اکتبر ۲۰۱۳ با رأی ۹ به ۸ این قانون را تصویب کردند.[۱۰۱] نخستین ازدواج‌های زوج‌های همجنس‌گرا از ۷ دسامبر ۲۰۱۳ در کانبرا برگزار گردید.[۱۰۲]

دادگاه عالی استرالیا در ۱۲ دسامبر ۲۰۱۳ اعلام کرد که این تغییر قانون معتبر نمی‌باشد و قانونی‌سازی ازدواج همجنس‌گرایان باید به صورت فدرال انجام گیرد. این تصمیم پیوند حدود ۲۷ زوجی را که در فرصت چند روزهٔ پس از قانونی‌سازی در قلمرو پایتختی ازدواج کرده بودند، باطل کرد. در حال حاضر هیچ‌یک از ایالت‌های استرالیا نمی‌توانند به تنهایی ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی سازند و انجام این مهم تنها به صورت ملی ممکن است.[۱۰۳] گفتنی است که نخست‌وزیر کنونی استرالیا، تونی ابوت مخالف ازدواج همجنس‌گرایان است[۱۰۴] و مجلس نمایندگان استرالیا نیز در سپتامبر ۲۰۱۲ با رأی ۹۸ به ۴۲ پیش‌نویس قانون ازدواج همجنس‌گرایان را رد کرد.[۱۰۵] اکنون امکان ثبت اتحاد مدنی برای زوج‌های همجنس و با جنس مخالف در قلمرو پایتختی استرالیا، تاسمانی، ویکتوریا، نیو ساوت ولز و کوئینزلند وجود دارد.[۱۰۶]

اروپا[ویرایش]

هلند
مراسم ازدواج زوجی همجنس‌گرا در هلند

هلند نخستین کشور در اروپا و سراسر جهان بود که ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کرد. مجلس نمایندگان هلند در ۱۳ سپتامبر ۲۰۰۰ با آرای ۱۰۹ به ۳۳ به پیش‌نویس قانون ازدواج همجنس‌گرایان در این کشور رأی مثبت داد.[۱۰۷] مجلس سنا نیز در ۲۰ دسامبر همان سال و با رأی ۴۹ به ۲۶ این قانون را تصویب کرد. اگرچه زوج‌های همجنس‌گرا از دوسال پیش از تصویب این قانون می‌توانستند با یکدیگر وارد رابطه ثبت شده‌ای شده و از برخی مزایای زندگی مشترک بهره‌مند گردند، اما با تصویب قانون جدید ازدواج، حق سرپرستی کودکان هلندی نیز به آن‌ها اعطا گردید به گونه‌ای که دیگر تفاوتی میان زوج‌های همجنس و دگرجنس باقی نماند.[۱۰۸] قانون ازدواج همجنس‌گرایان در هلند از ۱ آوریل ۲۰۰۱ به اجرا درآمد.[۱۰۹] بلافاصله پس از اجرای این قانون، مراسم ازدواج چهار زوج همجنس‌گرای هلندی در شهر آمستردام و با حضور جاب کوهن، شهردار آمستردام برگزار شد.[۱۱۰]

بلژیک

بلژیک دومین کشور جهان بود که در ۱ ژوئن ۲۰۰۳ ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کرد.[۱۱۱] در آن زمان حق سرپرستی فرزند برای همجنس‌گرایان در نظر گرفته نشده بود.[۱۱۲] اما پارلمان بلژیک در آوریل ۲۰۰۶ با رأی ۳۴ به ۳۳ قانون حق سرپرستی فرزند توسط همجنس‌گرایان را تصویب کرد.[۱۱۳]

اسپانیا

قانون ازدواج همجنس‌گرایان در اسپانیا از ۳ ژوئیه ۲۰۰۵ به اجرا درآمد.[۱۱۴] اسپانیا سومین کشور جهان بود که ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کرد. مجلس اسپانیا در ۳۰ ژوئن ۲۰۰۵ با رأی ۱۸۷ به ۱۴۷، قانون ازدواج همجنس‌گرایان را که مورد حمایت نخست‌وزیر، خوزه لوئیز رودریگز ساپاترو نیز بود،[۱۱۵] تصویب کرد. بدین ترتیب زوج‌های همجنس‌گرا از همهٔ حقوق زوج‌های دگرجنس‌گرا از جمله حق سرپرستی فرزند بهره‌مند شدند.[۱۱۶] این قانون از ۳ ژوئیه همان سال اجرا شد.[۱۱۴] تا یک سال پس از تصویب این قانون حدود ۴۵۰۰ زوج همجنس‌گرا در اسپانیا ازدواج کردند.[۱۱۷]

نروژ

نروژ ششمین کشور جهان بود که در ژوئن ۲۰۰۸ ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کرد. مجلس نروژ در ۱۱ ژوئن ۲۰۰۸ با رأی اکثریت ۸۴ به ۴۱ با این قانون موافقت کرد.[۱۱۸] مجلس علیا نروژ نیز یک هفته بعد (۱۷ ژوئن) با رأی ۲۳ به ۱۷ این قانون را تصویب کرد. قانون ازدواج همجنس‌گرایان از ۱ ژانویه ۲۰۰۹ در نروژ اجرا شد.[۱۱۹] این قانون همهٔ حقوقی که دگرجنس‌گرایان تا آن زمان از آن بهره‌مند بودند را برای همجنس‌گرایان فراهم کرد. از جمله این حقوق حق سرپرستی فرزند و امکان تلقیح مصنوعی اسپرم برای زوج‌های همجنس‌گرای زن بود. البته این قانون هیچگونه تعهدی را برای کلیساها در ارتباط با برگزاری مراسم ازدواج زوج‌های هجنس‌گرا در نظر نگرفت.[۱۲۰] نروژ از سال ۱۹۹۳ امکان اتحاد مدنی را برای زوج‌های همجنس‌گرا فراهم کرده بود.[۱۱۸]

سوئد

سوئد هفتمین کشور جهان و و پنجمین کشور اروپا بود که در آوریل ۲۰۰۹ ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کرد. البته سوئد از ۱۹۹۵ امکان اتحاد مدنی و از سال ۲۰۰۰ امکان سرپرستی فرزند را برای زوج‌های همجنس‌گرا فراهم کرده بود. اما مجلس سوئد در ۱ آوریل ۲۰۰۹ با رأی ۲۶۱ به ۲۲ قانون ازدواج همجنس‌گرایان را نیز تصویب کرد. شش حزب از هفت حزب مجلس سوئد از این قانون حمایت کردند و حزب دموکرات مسیحی تنها حزبی بود که از این قانون حمایت نکرد. قانون ازدواج همجنس‌گرایان در سوئد از ۱ مه ۲۰۰۹ اجرا شد.[۱۲۱][۱۲۲] کلیسای سوئد در ۲۲ اکتبر ۲۰۰۹ به طور رسمی به کشیش‌های خود اجازه داد تا مراسم ازدواج همجنس‌گرایان را برگزار کنند.[۱۲۳]

پرتغال

ازدواج همجنس‌گرایان در پرتغال از ۵ ژوئن ۲۰۱۰ قانونی شده است. دولت پرتغال در دسامبر ۲۰۰۹ پیشنهاد قانونی‌سازی ازدواج همجنس‌گرایان را مطرح کرد.[۱۲۴] مجلس پرتغال در ۸ ژانویه ۲۰۱۰ با رأی ۱۲۵ به ۹۹ این قانون را تصویب کرد.[۱۲۵] پاپ بندیکت شانزدهم در ۱۳ مه ۲۰۱۰، در دیدار رسمی از پرتغال مخالفت خود را با ازدواج همجنس‌گرایان اعلام کرد و آن را خطرناک نامید.[۱۲۶] اما رئیس‌جمهور، آنیبال کاواکو سیلوا در ۱۷ مه ۲۰۱۰ این قانون را امضا کرد و پرتغال به ششمین کشور در اروپا تبدیل شد که ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کرد.[۱۲۷] این قانون از ۵ ژوئن ۲۰۱۰ اجرا شد.[۱۲۸] در ۷ ژوئن ۲۰۱۰ یک زوج همجنس‌گرای زن نخستین همجنس‌گرایانی بودند که در پرتغال ازدواج کردند.[۱۲۹] البته در متن اولیه قانون ازدواج همجنس‌گرایان در پرتغال، حق سرپرستی فرزند برای همجنس‌گرایان در نظر گرفته نشده بود.[۱۳۰] با این وجود مجلس پرتغال در ۲۴ فوریه ۲۰۱۲ پیش‌نویس قانونی برای اعطای حق سرپرستی فرزند به همجنس‌گرایان را تصویب نکرد.[۱۳۱] اکثریت اعضای مجلس پرتغال در ۱۷ مه ۲۰۱۳ قانونی را تصویب کردند که به موجب آن زوج‌های همجنس‌گرا می‌توانند سرپرستی فرزند شریک خود را بر عهده بگیرند.[۱۳۲]

ایسلند

قانون ازدواج همجنس‌گرایان در ایسلند از ۲۷ ژوئن ۲۰۱۰ فعال گردید. مجلس ایسلند (الثینگی) در ۱۱ ژوئن ۲۰۱۰ با ۴۹ رأی موافق و ۰ رأی مخالف، قانون ازدواج را به صورت خنثی از جنسیت تغییر داد. در این قانون اجباری برای کلیسا در مورد برگزاری ازدواج زوج‌های همجنس در نظر گرفته نشده است و کشیش‌ها در برگزاری مراسم ازدواج همجنس‌گرایان آزاد هستند. تا پیش از تصویب این قانون امکان اتحاد مدنی برای زوج‌های همجنس وجود داشت.[۱۳۳] در ۲۷ ژوئن ۲۰۱۰ نخست‌وزیر ایسلند، یوهانا سیگورداردوتیر و شریک زندگی‌اش اتحاد مدنی خود را به ازدواج تبدیل کردند. سیگورداردوتیر نخستین رئیس دولت علناً همجنس‌گرای دنیاست.[۱۳۴]

دانمارک

ازدواج همجنس‌گرایان در دانمارک از ۱۵ ژوئن ۲۰۱۲ به صورت قانونی انجام می‌شود.[۱۳۵] دانمارک نخستین کشور دنیا بود که در سال ۱۹۸۹ اتحاد مدنی همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کرد.[۱۳۶] آن قانون در سال ۱۹۹۶ به گرینلند نیز گسترش یافت و در سال ۱۹۹۹ اصلاح‌هایی در آن صورت گرفت.[۱۳۷] البته امکان برگزاری مراسم در کلیسا یا سرپرستی فرزند برای زوج‌های همجنس‌گرا وجود نداشت.[۱۳۸] در سال ۲۰۰۹ حق سرپرستی فرزند توسط مجلس دانمارک (فالکتینگ) به زوج‌های همجنس‌گرا اعطا شد. در مارس ۲۰۱۲ حکومت دانمارک پیش‌نویس قانون ازدواج همجنس‌گرایان را به مجلس تقدیم کرد.[۱۳۹] مجلس نیز در ۷ ژوئن ۲۰۱۲ با ۸۵ رأی موافق و ۲۴ رأی مخالف این قانون را تصویب کرد. که از ۱۵ ژوئن اجرا شد.[۱۴۰] البته این قانون تنها محدود به خاک اصلی کشور دانمارک است و گرینلند و جزایر فارو را شامل نمی‌شود.[۱۴۱] در قانون ازدواج همجنس‌گرایان دانمارک اجباری برای کلیساهای این کشور در برگزاری مراسم زوج‌های همجنس‌گرا وجود ندارد و آن‌ها در برگزار کردن یا نکردن چنین مراسم‌هایی آزادند.[۱۳۵]

فرانسه
تظاهرات مخالفان قانونی شدن ازدواج همجنس‌گرایان در فرانسه در نزدیکی میدان شارل دوگل، ۲۴ مارس ۲۰۱۳

فرانسه از ۱۸ مه ۲۰۱۳ ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی کرده است.[۱۴۲] در ۷ نوامبر ۲۰۱۲ پیش‌نویس قانونی برای تغییر تعریف ازدواج در فرانسه توسط دولت سوسیالیست نخست‌وزیر، ژان مارک آیرو به مجلس داده شد. این قانون ازدواج را توافقی بین دو زوج همجنس یا با جنس مخالف تعریف می‌کرد. همچنین ماده‌ای در آن وجود داشت که حق سرپرستی فرزند را به زوج‌های همجنس‌گرا اعطا می‌کرد. رئیس‌جمهور، فرانسوا اولاند در مبارزات انتخاباتیش حمایت خود را از تصویب این قانون اعلام کرده بود.[۱۴۳][۱۴۴] در ۱۳ ژانویه ۲۰۱۳ دست‌کم ۳۵۰٬۰۰۰ نفر از مردم پاریس در مخالفت با قانونی‌سازی ازدواج همجنس‌گرایان در فرانسه، در نزدیکی برج ایفل دست به تظاهرات زدند.[۱۴۵][۱۴۶] در ۲ فوریه ۲۰۱۳ مجلس ملی فرانسه با رأی ۲۴۹ به ۹۷، ماده نخست قانون، که ازدواج را توافقی بین دو شخص تعریف می‌کرد، تصویب کرد. نمایندگان حزب راستگرای فرانسه که با تصویب این قانون مخالف بودند صدها اصلاحیه بر آن وارد کردند. این در حالی بود که نتایج نظرسنجی‌ها نشان می‌داد ۵۵ تا ۶۰ درصد مردم فرانسه با تصویب این قانون موافق بودند اما تنها ۵۰ درصد آن‌ها حق سرپرستی فرزند را برای همجنس‌گرایان تأیید می‌کردند.[۱۴۷] مجلس فرانسه در ۱۲ فوریه ۲۰۱۳ با رأی ۳۲۹ به ۲۲۹ کل قانون را، که شامل امکان سرپرستی فرزند برای زوج‌های همجنس‌گرا نیز بود، تصویب کرد.[۱۴۵]

در ۲۵ مارس ۲۰۱۳ صدها هزار نفر از مخالفان قانونی شدن ازدواج همجنس‌گرایان در پاریس دست به تظاهرات زدند. پلیس برای متفرق ساختن آن‌ها به گاز اشک‌آور متوسل شد.[۱۴۸] با این حال این قانون در ۱۲ آوریل ۲۰۱۳ و با رأی ۱۷۹ به ۱۵۷ به تصویب مجلس سنا رسید.[۱۴۹] مجلس فرانسه نیز در ۲۳ آوریل ۲۰۱۳ با رأی نهایی ۳۳۱ به ۲۲۵ قانون ازدواج را تصویب کرد.[۱۵۰] فرانسوا اولاند در ۱۸ مه ۲۰۱۳ این قانون را امضا کرد و فرانسه به چهاردهمین کشور دنیا و نهمین کشور اروپا تبدیل شد که ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کرد.[۱۴۲] یک هفته بعد تظاهراتی در پاریس در اعتراض به این قانون برگزار شد. پلیس شمار تظاهرکنندگان را که در مرکز شهر تجمع کرده بودند حداکثر ۱۵۰ هزار نفر تخمین زد اما سازمان‌دهندگان این رقم را نزدیک یک میلیون نفر می‌دانستند.[۱۵۱] آخرین اصلاح اجتماعی بزرگ فرانسه در سال ۱۹۸۱ و با حذف قانون اعدام صورت گرفته بود.[۱۵۲] در ۲۹ مه ۲۰۱۳ نخستین مراسم ازدواج یک زوج همجنس‌گرا در فرانسه، در مون‌پلیه با حضور شهردار شهر برگزار گردید.[۱۵۳]

بریتانیا

امکان اتحاد مدنی برای زوج‌های همجنس‌گرا در بریتانیا از دسامبر ۲۰۰۵ فراهم بوده است.[۱۵۴] در دسامبر ۲۰۱۲ نخست‌وزیر، دیوید کامرون اعلام کرد که از قانونی شدن ازدواج همجنس‌گرایان در انگلستان و ولز حمایت می‌کند. وی اطمینان داد که در قانون، اجباری برای کلیساها در برگزاری مراسم زوج‌های همجنس‌گرا وجود نخواهد داشت.[۱۵۵] مجلس عوام بریتانیا در ۲۱ مه ۲۰۱۳ طرح دیوید کامرون را با رأی ۳۶۶ به ۱۶۱ تصویب کرد.[۱۵۶] این قانون در ۴ ژوئن ۲۰۱۳ با رأی ۳۹۰ به ۱۴۸ در مجلس اعیان تصویب شد.[۱۵۷] قانون ازدواج همجنس‌گرایان در انگلستان و ولز در ۱۷ ژوئیه ۲۰۱۳ موافقت سلطنتی را نیز به دست آورد و رسماً تبدیل به قانون شد. زوج‌های همجنس‌گرا از تابستان ۲۰۱۴ قادر به برگزاری مراسم ازدواج خود خواهند بود.[۱۵۸] البته این قانون در اسکاتلند و ایرلند شمالی اعتباری ندارد و آن دو کشور تابع بریتانیا، از قوانین خودشان پیروی می‌کنند. مجلس ایرلند شمالی در آوریل ۲۰۱۳ به پیش‌نویس قانونی مشابه رأی مخالف داد.[۱۵۹] اما اسکاتلند در حال طی کردن روند قانونی‌سازی است.[۱۶۰]

کلیهٔ کشورهای اروپایی حقوق همجنسگرایان را به رسمیت می‌شناسند و به آن احترام می‌گذارند ولی ازدواج در کل اروپا قانونی نیست. در هلند، بلژیک، اسپانیا، پرتغال، ایسلند، سوئد، فرانسه و نروژ ازدواج همجنسگرایان قانونی و مساوی با ازدواج دگرجنسگرایان است. همچنین همجنسگرایان در سایر کشورهای اتحادیه اروپا به غیر از ایتالیا، یونان، رومانی، بلغارستان و لهستان حق ازدواج اما با حقوق و مزایای کمتر نسبت به دگرجنسگرایان را دارند.[نیازمند منبع]

آمریکای شمالی[ویرایش]

قوانین در خصوص روابط همجنسگرایان در آمریکا      ازدواج همجنسگرایان      به اتحادها امتیازاتی مشابه ازدواج‌ها اعطا می‌شود      قانون امتیازات محدود/مشخصی را اعطا می‌کند      ازدواج‌های همجنس انجام شده در جاهای دیگر به رسمیت شناخته می‌شود      ممنوعیت یا به رسمیت شناخته شدن مشخصی در خصوص ازدواج‌ها یا اتحادها در قانون ایالتی وجود ندارد      قانون موضوعهٔ ایالت ازدواج همجنس را ممنوع می‌کند      قانون اساسی ایالت ازدواج همجنس را ممنوع می‌کند       قانون اساسی ایالت ازدواج همجنس و برخی یا همهٔ دیگر انواع اتحادهای همجنس را ممنوع می‌کند
ازدواج همجنسگرایان در نیو مکزیکو در سطح شهرستانی اجرا می‌شود
فقط به مزایا در سطح ایالتی اعمال می‌شود، مزایای فدرال را شامل نمی‌شود
بر اساس ایالات متحده در برابر ویندزر همهٔ ازدواج‌های همجنسی که به طور قانونی انجام شده به منظور مقاصد فدرال به رسمیت شناخته می‌شوند
 ن  ب  و 

کانادا در ژوئیه ۲۰۰۵ قانون ازدواج همجنس‌گرایان را تصویب کرد و به چهارمین کشور دنیا (پس از هلند، بلژیک و اسپانیا) و اولین کشور خارج از اروپا تبدیل شد که ازدواج همجنس‌گرایان در آن شکل قانونی گرفت.[۱۶۱] در آمریکا این مسئله توجه زیاد افکار عمومی را به خود جلب کرده‌است و تقریبا نیمی از مردم آمریکا از آن حمایت می‌کنند. در حال حاضر هجده ایالت از جمله ماساچوست در آمریکا ازدواج کامل همجنسگرایان را به رسمیت می‌شناسند و تعداد بیشتری ازدواج به صورت‌های دیگر را برای همجنسگرایان در نظر گرفته‌اند.
این ایالتها عبارتنداز کالیفرنیا، کانتیکت، دلاور، واشینگتن دی. سی.، هاوایی، ایلینوی، آیوا، مین، مریلند، ماساچوست، مینسوتا، نیوهمپشایر، نیوجرسی، نیومکزیکو، نیویورک، رودآیلند، ورمانت و واشینگتن.[منبع؟]

در ژانویه سال ۲۰۱۱ میلادی دادگاه عالی ایالت ساسکاچوان در کانادا حکم بر این داد که نویسندگان محضری، که بر قانونی شدن ازدواج‌ها نظارت می‌کنند، حق ندارند از ثبت ازدواج همجنسگرایان، به دلایل شخصی یا مذهبی، امتناع کنند. در ۲۳ ژوئن همان سال، سنای ایالت نیویورک با تصویب لایحه‌ای ازدواج همجنسگرایان در این ایالت را اجرایی دانست و این ایالت پس از ایالت‌های ماساچوست، کانتیکت، آیوا، نیوهمپشر، ورمانت و شهر واشینگتن دی. سی. در ردیف مناطقی در ایالات متحده که در آن ازدواج همجنسگریان اجرا می‌شود، قرار گرفت.[۱۶۲]

باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا و معاون او جو بایدن، از حق زوج‌های همجنس برای ازدواج پشتیبانی کرده‌اند.[۱۶۳]

آمریکای لاتین[ویرایش]

در ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۰ آرژانتین ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کرد و در این زمینه به نخستین کشور در آمریکای لاتین و دهمین کشور در جهان تبدیل شد.[یادداشت ۱۱][۱۶۴] مجلس سنای آرژانتین در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۰ با رأی ۳۳ به ۲۷ قانون ازدواج همجنس‌گرایان در این کشور را تصویب کرد.[۱۶۵] رئیس جمهور آرژانتین، کریستینا فرناندز د کیرشنر که در آن زمان در چین به سر می‌برد از تصویب این قانون اعلام رضایت کرد.[۱۶۶] وی پس از بازگشت به کشور در بعد از ظهر ۲۱ ژوئیه ۲۰۱۰، قانون ازدواج همجنس‌گرایان را امضا کرد.[۱۶۴] کلیسای کاتولیک آرژانتین پیش از تصویب قانون ازدواج همجنس‌گرایان در این کشور، مخالفت خود را اعلام کرده و چندین تظاهرات را سازماندهی کرده بود. همچنین نتایج نظرسنجی‌ها نشان می‌داد که در حدود ۷۰ درصد از مردم آرژانتین از این قانون حمایت می‌کنند.[۱۶۷]

ازدواج همجنس‌گرایان در اروگوئه از ۵ اوت ۲۰۱۳ قانونی شده است.[۱۶۸] مجلس نمایندگان اروگوئه در ۱۲ دسامبر ۲۰۱۲ با رأی ۸۱ به ۶، پیش‌نویس قانون ازدواج همجنس‌گرایان در این کشور را تصویب کرد.[۱۶۹] مجلس سنا در ۲ آوریل ۲۰۱۳ با رأی ۲۳ به ۸ نسخه جدیدی از همان قانون را با اصلاحات جزئی تصویب کرد که مجلس نمایندگان نیز در ۱۰ آوریل ۲۰۱۳ به نسخه اصلاح شده رأی موافق داد.[یادداشت ۱۲][۱۷۰][۱۷۱] رئیس‌جمهور اروگوئه، خوزه موخیکا که خود حامی تصویب قانون ازدواج همجنس‌گرایان در اروگوئه بود، در ۳ مه ۲۰۱۳ آن را امضا کرد. این قانون از ۵ اوت ۲۰۱۳ در اروگوئه اجرا شد. اروگوئه دومین کشور در آمریکای لاتین و دوازدهمین کشور در جهان بود که ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کرد.[۱۶۸][۱۷۲]

دادگاه فدرال عالی برزیل در مه ۲۰۱۱ اتحاد مدنی همجنس‌گرایان را در تمام کشور قانونی اعلام کرد. زوج‌های همجنس‌گرا با تصویب این قانون تقریباً از حقوقی برابر با زوج‌های دگرجنس‌گرا بهره‌مند شدند.[۱۷۳][۱۷۴] شورای عدالت ملی برزیل در ۱۴ مه ۲۰۱۳ قانونی را تصویب کرد که تمام دفترداران را مجبور به ثبت ازدواج زوج‌های همجنس‌گرا می‌کرد. تا پیش از تصویب این قانون ازدواج همجنس‌گرایان در بخش‌هایی از برزیل انجام می‌شد، اما مسئولین دفترخانه‌ها گاهی از پذیرفتن زوج‌های همجنس‌گرا سرباز می‌زدند. این قانون همچنین دفتردارها را ملزم می‌کرد که اتحاد مدنی زوج‌های همجنس‌گرا را (در صورت تمایل آنان) به ازدواج تبدیل کنند.[۱۷۵]

انواع دیگر زندگی مشترک در کشورهای کلمبیا و اکوادور وجود دارد و برنامه‌هایی برای قانونی سازی ازدواج در کشورهای شیلی و اکوادور وجود دارد.[۱۷۶] یک نظرسنجی (سال ۲۰۱۲) در کشورهای آمریکای جنوبی نشان می‌دهد که اروگوئه با ۶۷٫۱ ٪ و آرژانتین ۵۵٫۴٪ در صدر حامیان ازدواج همجنس‌گرایان هستند.[۱۷۷]

ازدواج همجنس‌گرایان در مکزیک به رسمیت شناخته می‌شود اما تنها در دو ناحیهٔ مکزیکو سیتی (از ۴ مارس ۲۰۱۰)[۱۷۸][۱۷۹] و کینتانا رو (از مه ۲۰۱۲)[۱۸۰][۱۸۱] به صورت قانونی انجام می‌شود. دیوان عالی مکزیک در ۱۰ اوت ۲۰۱۰ قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن تمام ایالت‌ها بایستی ازدواج‌های همجنس‌گرایانی را که در جای‌های دیگر و به صورت قانونی انجام شده‌اند، به رسمیت بشناسند. این قانون اما هیچ ایالتی را مجبور نمی‌کند که ازدواج همجنس‌گرایان را قانونی اعلام کند.[۱۸۲] در مکزیک همچنین امکان ثبت اتحاد مدنی برای زوج‌های همجنس‌گرا در دو ایالت کواویلا و کولیما وجود دارد.[۱۸۳][۱۸۴][۱۸۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

یادداشت[ویرایش]

  1. اغلب پیش از چیره شدن سفیدپوستان
  2. Classicist David Halperin describes the relationship: "Enkidu is often called Gilgamesh's "brother" (ah u). Moreover, Gilgamesh's feeling for Enkidu is explicitly modeled on sexual attraction: in the two dreams that presage the arrival of Enkidu, Gilgamesh takes pleasure in his vision of Enkidu as in a woman (though he does not take such pleasure in Enkidu himself when the latter finally arrives). The crucial phrase occurs only once (in the second dream) in the extant fragments of the Old Babylonian version, but the Assyrian version picks it up and repeats it relentlessly. The phrase itself has been variously rendered: E.A. Speiser translates, "[I loved it] and was drawn to it as though to a woman," whereas Jeffrey Tigay prefers, "[I loved it, and lik]e a wife I caressed it." Whatever the exact meaning of the problematic term hababu, its implication is not in doubt: the word that describes Gilgamesh's anticipated attraction to Enkidu is also used to describe Enkidu's anticipated attraction to the prostitute from Uruk, with whom he mates for six days and seven nights. When Enkidu dies, moreover, Gilgamesh mourns for him like a widow (literally, "a wailing woman") and veils his corpse as if it were a bride. The point of these analogies to kin and objects of sexual desire seems to be that Enkidu's friendship affords Gilgamesh a proleptic taste of the pleasures of human sociality, including marriage and paternity.
  3. Symposium
  4. در متن رومی واژه Stola آمده است که پوشاک ویژه‌ای بوده که تنها زنان شوهردار روم به تن می‌انداختند.
  5. Dialogues of the Courtesans
  6. Berdache
  7. transgenerational
  8. از آنجا که فرزندان از آن زن نخست به حساب آورده می‌شدند، باروری نیز در کنترل او بوده است و به خواست و اجازه او، مردی برای بارور ساختن زن دوم کرایه گرفته می شده.
  9. صیغهٔ اخوت یا صیغهٔ خواهرخواندگی
  10. نخستین ایالت آمریکا در برداشتن جرم ارتباط جنسی همجنس‌گرایانه، ایلی نوی در ۱۹۶۱ بود. نخستین کشور در این زمینه در جهان، هلند بود که همجنس‌گرایی را پس از انقلاب فرانسه از فهرست جرم‌های خود برداشت.
  11. همچنین دومین کشور در قاره آمریکا، پس از کانادا
  12. با ۷۱ رأی موافق و ۲۱ رأی مخالف

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ Lahey and Alderson, Same-sex Marriage, 16.
  2. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1436.
  3. Boswell, Same-sex Unions in PreModern Europe, xxvi.
  4. Boswell, Same-sex Unions in PreModern Europe, 9.
  5. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1437-1438.
  6. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1438.
  7. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1447.
  8. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1440.
  9. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1441.
  10. Boswell, Same-sex Unions in PreModern Europe, 55.
  11. Boswell, Same-sex Unions in PreModern Europe, 56.
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ Boswell, Same-sex Unions in PreModern Europe, 61-63.
  13. Boswell, Same-sex Unions in PreModern Europe, 64.
  14. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1443-1444.
  15. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1444.
  16. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1445.
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1446.
  18. Boswell, Same-sex Unions in PreModern Europe, 81.
  19. Boswell, Same-sex Unions in PreModern Europe, 80.
  20. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1446-1447.
  21. Boswell, Same-sex Unions in PreModern Europe, 82.
  22. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1447.
  23. Boswell, Same-sex Unions in PreModern Europe, 85.
  24. ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1449.
  25. Lahey and Alderson, Same-sex Marriage, 16-17.
  26. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1452-1453.
  27. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1453-1454.
  28. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1454-1455.
  29. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1454-55.
  30. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1456-1458.
  31. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1458.
  32. Eskridge, “A History of Same-Sex Marriage”, 1460-1461.
  33. Babayan and Najmabadi, Islamicate Sexualities, 255.
  34. Babayan and Najmabadi, Islamicate Sexualities, 256.
  35. Babayan and Najmabadi, Islamicate Sexualities, 259.
  36. Afsaneh and Najmabadi, Women with Mustaches and Men without Beards, 158.
  37. Afsaneh and Najmabadi, Women with Mustaches and Men without Beards, 157.
  38. ۳۸٫۰ ۳۸٫۱ Lahey and Alderson, Same-sex Marriage, 17.
  39. ۳۹٫۰ ۳۹٫۱ Lahey and Alderson, Same-sex Marriage, 18.
  40. Lahey and Alderson, Same-sex Marriage, 18.
  41. Lahey and Alderson, Same-sex Marriage, 35-44.
  42. Newport, Frank. "For First Time, Majority of Americans Favor Legal Gay Marriage". Gallup. Retrieved 25 September 2012. 
  43. Jowit, Juliette (12 June 2012). "Gay marriage gets ministerial approval". The Guardian. Retrieved 25 September 2012. 
  44. Most Irish people support gay marriage, poll says "Most Irish people support gay marriage, poll says". PinkNews. 24 February 2011. Retrieved 25 September 2012. 
  45. "Law and Civil Rights". PollingReport.com. POLLING REPORT, INC. 2013. Retrieved 27 April 2013. 
  46. "Survey – Generations at Odds: The Millennial Generation and the Future of Gay and Lesbian Rights". Public Religion Research Institute. Retrieved 25 September 2012. 
  47. "Pew Forum: Part 2: Gay Marriage". مرکز تحقیقات پیو. Retrieved 25 September 2012. 
  48. Poirier, Justine. "Same-Sex Marriage: Let's Make a Change". Montréalités Justice. Retrieved 25 September 2012. 
  49. "Data Points: Support for Legal Same-Sex Marriage". The Chronicle of Higher Education. 16 March 2010. Retrieved 25 September 2012. 
  50. "Support for Same‐Sex Marriage in Latin America". Vanderbilt University. Retrieved 25 September 2012. 
  51. “In Gay Marriage Debate, Both Supporters and Opponents See Legal Recognition as 'Inevitable'”. Retrieved 12 ژوئیه 2013. “The religious basis for opposition to homosexuality is seen clearly in the reasons people give for saying it should be discouraged by society. By far the most frequently cited factors –mentioned by roughly half (52%) of those who say homosexuality should be discouraged – are moral objections to homosexuality, that it conflicts with religious beliefs, or that it goes against the Bible. No more than about one-in-ten cite any other reasons as to why homosexuality should be discouraged by society.” 
  52. “In Gay Marriage Debate, Both Supporters and Opponents See Legal Recognition as 'Inevitable'”. Retrieved 12 ژوئیه 2013. 
  53. Gallagher، Maggie. Debating Same-Sex Marriage. Oxford University Press، 2012. 143. 
  54. Langbein، Laura و Mark A. Yost, Jr. ,. «Same-Sex Marriage and Negative Externalitiesn». Social Science Quarterly، APR 2009. 
  55. "Brief of the American Psychological Association, The California Psychological Association, the American Psychiatric Association, and the American Association for Marriage and Family Therapy as amici curiae in support of plaintiff-appellees – Appeal from United States District Court for the Northern District of California Civil Case No. 09-CV-2292 VRW (Honorable Vaughn R. Walker)". Retrieved 5 November 2010. 
  56. ۵۶٫۰ ۵۶٫۱ "Marriage of Same-Sex Couples  – 2006 Position Statement". Canadian Psychological Association. Retrieved 28 September 2012. 
  57. Pawelski JG, Perrin EC, Foy JM, et al. (July 2006). "The effects of marriage, civil union, and domestic partnership laws on the health and well-being of children". Pediatrics 118 (1): 349–64. DOI:10.1542/peds.2006-1279. PMID 16818585.  available online: http://pediatrics.aappublications.org/cgi/content/full/118/1/349
  58. Lamb, Ph.D., Michael. "Expert Affidavit for U.S. District Court (D. Mass. 2009)". Gay & Lesbian Advocates & Defenders. Retrieved 24 July 2012. 
  59. "Pediatricians group backs gay marriage". lansingstateournal.com. 22 March 2013. Retrieved 11 April 2013. 
  60. ۶۰٫۰ ۶۰٫۱ "Pediatricians: Gay Marriage Good for Kids' Health". news.discovery.com. 22 March 2013. Retrieved 11 April 2013. 
  61. "Elizabeth Short, Damien W. Riggs, Amaryll Perlesz, Rhonda Brown, Graeme Kane: Lesbian, Gay, Bisexual and Transgender (LGBT) Parented Families – A Literature Review prepared for The Australian Psychological Society". Retrieved 5 November 2010. 
  62. "Brief of the American Psychological Association, The California Psychological Association, The American Psychiatric Association, and The American Association of Marriage and Family Therapy as Amici Curiae in Support of Plaintiff-Appellees". دادگاه استیناف حوزه نهم ایالات متحده آمریکا. Retrieved 28 September 2012. 
  63. Pawelski, J. G.; Perrin, E. C.; Foy, J. M.; Allen, C. E.; Crawford, J. E.; Del Monte, M.; Kaufman, M.; Klein, J. D. et al (2006). "The Effects of Marriage, Civil Union, and Domestic Partnership Laws on the Health and Well-being of Children". Pediatrics 118 (1): 349–364. DOI:10.1542/peds.2006-1279. PMID 16818585.  ویرایش
  64. Herek GM (September 2006). "Legal recognition of same-sex relationships in the United States: a social science perspective". The American Psychologist 61 (6): 607–21. DOI:10.1037/0003-066X.61.6.607. PMID 16953748. 
  65. Biblarz, Timothy J.; Stacey, Judith (February 2010). "How Does the Gender of Parents Matter?". Journal of Marriage and Family 72 (1): 3–22. DOI:10.1111/j.1741-3737.2009.00678.x. 
  66. "Brief presented to the Legislative House of Commons Committee on Bill C38". Canadian Psychological Association. Retrieved 28 September 2012. 
  67. The Fertility Sourcebook, Third Edition – Page 245, M. Sara Rosenthal – 2002
  68. An Introduction to Family Social Work – Page 348, Donald Collins, Catheleen Jordan, Heather Coleman – 2009
  69. "Catholics for Marriage Equality". Retrieved 27 June 2013. 
  70. "Banned in Boston". The Weekly Standard. 5 May 2006. Retrieved 5 November 2010. 
  71. "The Supreme Court decision". CBC News (Toronto). Retrieved 5 November 2010. 
  72. Wilson, Robin J.; Laycock, Douglas; Picarello, Anthony R. (2008). Same-sex marriage and religious liberty: emerging conflicts. Washington, D.C.: Beckett Fund for Religious Liberty. ISBN 0-7425-6326-X. 
  73. Humphreys, J. (July 2006). "The Civil Partnership Act 2004, Same-Sex Marriage and the Church of England". Ecclesiastical Law Journal 8 (8): 289–306. DOI:10.1017/S0956618X0000644X. 
  74. "Minister: No conscience clause for registrars opposed to same-sex marriage". 20 February 2013. 
  75. "Gay Rights, Religious Liberties: A Three-Act Story". Washington DC: NPR. Retrieved 5 November 2010. 
  76. Steinfels, Peter (22 May 2009). "Same-Sex Marriage Laws Pose Protection Quandary". The New York Times. 
  77. "Pope: Abortion, gay marriage among world's greatest threats". USA Today (Washington DC). 14 May 2010. 
  78. Homosexuality and Same-Sex Marriage in Islam on Patheos
  79. Mettanando Bhikkhu (13 July 2005). Religion and Same-Sex Marriage. The Buddhist Channel: Bringing Buddha Dharma Home - Issues. The Bangkok Post
  80. Reformed Islam: Between hatred and critical thinking retrieved 22 June 2012
  81. . 
  82. Vanita, Ruth (2008). "Homosexuality and Hinduism." GALVA - The Gay and Lesbian Vaishnava Association, Inc.
  83. "Buddhists come out for equality". australianmarriageequality.com. Retrieved 11 April 2013. 
  84. *Toward a new political humanism — Page 146
    • Voices from the pagan census — Page 79
    • The Oxford Handbook of New Religious Movements — Page 383
  85. . http://www.usatoday.com/news/religion/2008-12-04-gay-poll_N.htm.  archived here [۱].
  86. . http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7723645.stm. 
  87. Brostoff, Marissa. “Same-Sex Marriage in Tel Aviv”. tabletmag.com, 11 June 2009. Retrieved 17 July 2013. 
  88. Franks, Tim. “Gay Israelis prepare for their big day”. BBC, 10 June 2009. Retrieved 17 July 2013. 
  89. Ellingwood, Ken. “Married gays win Israeli court ruling”. The Los Angeles Times, 22 November 2006. Retrieved 17 July 2013. 
  90. HARKOV, LAHAV. “Knesset rejects marriage equality bill”. The Jerusalem Post, 16 May 2012. Retrieved 17 July 2013. 
  91. Lis, Jonathan. “Israeli ministers set to vote on bill allowing same-sex civil unions”. Haaretz, 16 June 2013. Retrieved 17 July 2013. 
  92. "政协发言人称同性婚姻太超前 李银河提案再受挫_新闻中心_新浪网". News.sina.com.cn. Retrieved 22 May 2012. 
  93. “Nepal SC approves same-sex marriage”. hindustantimes.com, 19 November 2008. Retrieved 14 July 2013. 
  94. “South Africa to legalize gay marriage”. nbcnews.com, 14 November 2006. Retrieved 2 July 2013. 
  95. “SA same-sex marriage law signed”. BBC, 30 November 2006. Retrieved 2 July 2013. 
  96. “S Africa approves same-sex unions”. BBC, 14 November 2006. Retrieved 2 July 2013. 
  97. “Marriage legislation becomes law”. Radio New Zealand, 21 April 2013. Retrieved 10 July 2013. 
  98. “NZ legalises same-sex marriage”. abc.net.au, 17 April 2013. Retrieved 10 July 2013. 
  99. “MPs vote to legalise same sex marriage”. Television New Zealand, 17 April 2013. Retrieved 10 July 2013. 
  100. “Tasmania to recognise same-sex marriage”. abc.net.au, 29 September 2010. Retrieved 11 July 2013. 
  101. Marszalek, Jessica. “ACT legalises same-sex marriage”. News Limited, 22 October 2013. Retrieved 19 December 2013. 
  102. “First same-sex marriages in Canberra”. ABC Online, 7 December 2013. Retrieved 19 December 2013. 
  103. WITHNALL, ADAM. “Australia: Gay marriage law reversed by high court less than a week after first weddings”. The Independent, 12 December 2013. Retrieved 19 December 2013. 
  104. “Australia high court overturns ACT gay marriage law”. BBC, 12 December 2013. Retrieved 19 December 2013. 
  105. Cullen, Simon. “Lower House votes down same-sex marriage bill”. abc.net.au, 19 September 2012. Retrieved 11 July 2013. 
  106. “Definition of a partner”. Australian Department of Human Services. Retrieved 11 July 2013. 
  107. “Dutch Legislators Approve Full Marriage Rights for Gays”. New York Times, 13 September 2000. Retrieved 31 October 2013. 
  108. “Same-Sex Dutch Couples Gain Marriage and Adoption Rights”. New York Times, 20 December 2000. Retrieved 31 October 2013. 
  109. “Same-Sex Marriage Legalized in Amsterdam”. CNN, 1 April 2001. Retrieved 31 October 2013. 
  110. “Gay Marriage Goes Dutch”. CBS news, 11 February 2009. Retrieved 31 October 2013. 
  111. “Same-sex marriage around the world”. cbc.ca, 29 May 2009. Retrieved 13 November 2013. 
  112. HARDING, GARETH. “Belgium legalizes gay marriage”. UPI, 31 January 2003. Retrieved 13 November 2013. 
  113. “Belgium passes gay adoption law”. BBC, 21 April 2006. Retrieved 13 November 2013. 
  114. ۱۱۴٫۰ ۱۱۴٫۱ “First gay couple marries in Spain”. CNN, 11 July 2005. Retrieved 13 November 2013. 
  115. “Spain paves way for gay marriage”. BBC, 21 April 2005. Retrieved 13 November 2013. 
  116. “Spain approves liberal gay marriage law”. Tampa Bay Times, 1 July 2005. Retrieved 13 November 2013. 
  117. “Conservative mayor presides over gay wedding”. euronews, 30 July 2006. Retrieved 13 November 2013. 
  118. ۱۱۸٫۰ ۱۱۸٫۱ “Norway adopts gay marriage law”. AFP via Google, 11 June 2008. Retrieved 14 November 2013. 
  119. “New law in Norway grants gay couples marriage rights”. USA Today, 17 June 2008. Retrieved 14 November 2013. 
  120. “Norway passes law approving gay marriage”. Los Angeles Times, 17 June 2008. Retrieved 14 November 2013. 
  121. “Sweden allows same-sex marriage”. BBC, 2 April 2009. Retrieved 14 November 2013. 
  122. “Gays Win Marriage Rights”. Radio Sweden, 1 April 2009. Retrieved 14 November 2013. 
  123. “Church of Sweden Priests to Wed Gay Couples in Gender-Neutral Ceremonies”. Fox News, 22 October 2009. Retrieved 14 November 2013. 
  124. Hatton, Barry. “Portuguese govt aims to permit gay marriage”. The Boston Globe, 17 December 2009. Retrieved 21 November 2013. 
  125. Hatton, Barry. “Portuguese parliament votes to permit same-sex marriage”. The Washington Post, 9 January 2010. Retrieved 21 November 2013. 
  126. Squires, Nick. “Pope says gay marriage is 'insidious and dangerous'”. The Telegraph, 13 May 2010. Retrieved 21 November 2013. 
  127. “Portugal's president to ratify same-sex marriage law”. BBC, 17 May 2010. Retrieved 21 November 2013. 
  128. “SUBMISSION ON MARRIAGE (DEFINITION OF MARRIAGE) AMENDMENT BILL”. New Zealand Parliament. Retrieved 21 November 2013. 
  129. “Portugal lesbian couple in nation's first gay marriage”. BBC, 7 June 2010. Retrieved 21 November 2013. 
  130. “Parliament legalises same-sex marriage, but not adoption”. France 24, 8 January 2010. Retrieved 21 November 2013. 
  131. “GAY RIGHTS: LAWMAKERS DEFEAT ADOPTION BILL FOR COUPLES”. Portugal Daily View, 24 February 2012. Retrieved 21 November 2013. 
  132. “Gay couples in Portugal win limited adoption rights”. Reuters, 17 May 2013. Retrieved 21 November 2013. 
  133. “Iceland passes gay marriage law in unanimous vote”. Reuters, 11 June 2010. Retrieved 22 November 2013. 
  134. “Iceland PM weds as gay marriage legalised”. The Telegraph, 28 June 2010. Retrieved 22 November 2013. 
  135. ۱۳۵٫۰ ۱۳۵٫۱ Stanners, Peter. “Gay marriage legalised”. The Copenhagen Post, 7 June 2012. Retrieved 26 November 2013. 
  136. “Denmark approves same-sex marriage and church weddings”. BBC, 7 June 2012. Retrieved 26 November 2013. 
  137. Newton, Same-sex Marriage: A Reference Handbook, 88.
  138. RULE, SHEILA. “Rights for Gay Couples in Denmark”. The New York Times, 2 October 1989. Retrieved 26 November 2013. 
  139. “Denmark submits gay marriage bill”. Herald Sun, 15 March 2012. Retrieved 26 November 2013. 
  140. MORTENSEN, KRISTIAN. “New Danish law lets homosexuals wed in church”. Reuters, 8 June 2012. Retrieved 26 November 2013. 
  141. “Dozens tie the knot in New Zealand as same-sex marriage law takes effect”. Deutsche Welle, 19 August 2013. Retrieved 26 November 2013. 
  142. ۱۴۲٫۰ ۱۴۲٫۱ ERLANGER, STEVEN. “Hollande Signs French Gay Marriage Law”. The New York Times, 18 May 2013. Retrieved 28 November 2013. 
  143. “France names the date for gay marriage draft law”. AFP via Google, 10 October 2012. Retrieved 28 November 2013. 
  144. Chanda, Abhik Kumar. “France adopts gay marriage plan despite opposition”. AFP via Google, 7 November 2012. Retrieved 28 November 2013. 
  145. ۱۴۵٫۰ ۱۴۵٫۱ “France's parliament passes gay marriage bill”. The Associated Press via cbc.ca, 12 February 2013. Retrieved 28 November 2013. 
  146. «تظاهرات گسترده علیه ازدواج همجنسگرایان در پاریس». بی‌بی‌سی فارسی، ۱۳ ژانویه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۳. 
  147. “France's parliament approve gay marriage article”. BBC, 2 February 2013. Retrieved 28 November 2013. 
  148. «راهپیمایی مخالفان ازدواج همجنس‌ها در پاریس». بی‌بی‌سی فارسی، ۲۵ مارس ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۳. 
  149. “French senate votes to legalise gay marriage”. BBC, 12 April 2013. Retrieved 28 November 2013. 
  150. Smith, Laura. “French lawmakers approve same-sex marriage bill”. CNN, 24 April 2013. Retrieved 28 November 2013. 
  151. «تظاهرات مخالفان ازدواج همجنسگرایان در پاریس». بی‌بی‌سی فارسی، ۲۶ مه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۸ نوامبر ۲۰۱۳. 
  152. “French gay marriage law gets constitutional all-clear”. Reuters, 17 May 2013. Retrieved 28 April 2013. 
  153. Vandoorne, Saskya. “After months of protests, French couple ties knot in first same-sex wedding”. CNN, 30 May 2013. Retrieved 28 November 2013. 
  154. «تحول ازدواج در میان بریتانیایی‌ها». بی‌بی‌سی فارسی، ۸ دسامبر ۲۰۰۵. بازبینی‌شده در ۱۲ دسامبر ۲۰۱۳. 
  155. “Gay marriage: David Cameron backs church role”. BBC, 7 December 2012. Retrieved 12 December 2013. 
  156. “Gay marriage: Commons passes Cameron's plan”. BBC, 21 May 2013. Retrieved 12 December 2013. 
  157. Dominiczak, Peter. “Lords give overwhelming backing to gay marriage”. The Telegraph, 4 June 2013. Retrieved 12 December 2013. 
  158. “Same-sex marriage becomes law in England and Wales”. BBC, 17 July 2013. Retrieved 12 December 2013. 
  159. “Same-sex marriage law bid fails”. Belfast Telegraph, 29 APRIL 2013. Retrieved 12 December 2013. 
  160. “Scotland's gay marriage bill published at Holyrood”. BBC, 27 June 2013. Retrieved 12 December 2013. 
  161. “World Briefing: Americas: Canada: Gay Marriage Approved”. The New York Times, 21 July 2005. Retrieved 27 June 2013. 
  162. «سنای نیویورک لایحه ازدواج همجنسگرایان را تصویب کرد». Detroit Free Press. بازبینی‌شده در ۲۳ ژوئن ۲۰۱۱. 
  163. «اوباما از ازدواج همجنسگرایان حمایت کرد». بی‌بی‌سی پارسی. بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۱۲. 
  164. ۱۶۴٫۰ ۱۶۴٫۱ Fastenberg, Dan. “A BRIEF HISTORY OF International Gay Marriage”. Time, 22 July 2010. Retrieved 5 August 2013. 
  165. BARRIONUEVO, ALEXEI. “Argentina Approves Gay Marriage, in a First for Region”. The New York Times, 15 July 2010. Retrieved 5 August 2013. 
  166. Forero, Juan. “Argentina becomes second nation in Americas to legalize gay marriage”. The Seattle Times, 15 July 2010. Retrieved 5 August 2013. 
  167. BARRIONUEVO, ALEXEI. “Argentina Senate to Vote on Gay Marriage”. The New York Times, 13 July 2010. Retrieved 5 August 2013. 
  168. ۱۶۸٫۰ ۱۶۸٫۱ “Same-sex marriage bill comes into force in Uruguay”. BBC, 5 August 2013. Retrieved 19 August 2013. 
  169. “Uruguay votes to legalise gay marriage”. ioluruguay. iol news, 12 December 2012. Retrieved 19 August 2013. 
  170. Shoichet, Catherine E. and Dario Klein. “Uruguay's senate approves same-sex marriage bill”. CNN, 3 April 2013. Retrieved 19 August 2013. 
  171. Shoichet, Catherine E.. “Same-sex marriage bill awaits president's signature in Uruguay”. CNN, 11 April 2013. Retrieved 19 August 2013. 
  172. “Same-Sex Marriage Bill Becomes Law in Uruguay”. PanAmerican Post, 6 August 2013. Retrieved 19 August 2013. 
  173. “Brazil's supreme court recognizes gay partnerships”. Reuters, 5 May 2011. Retrieved 10 October 2013. 
  174. ROMERO, SIMON. “Brazilian Court Council Removes a Barrier to Same-Sex Marriage”. The New York Times, 14 May 2013. Retrieved 10 October 2013. 
  175. “Brazil judicial decision paves way for gay marriage”. BBC, 14 May 2013. Retrieved 10 October 2013. 
  176. Wikipedia contributors, "Recognition of same-sex unions in South America," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Recognition_of_same-sex_unions_in_South_America&oldid=561670235 (accessed July 12, 2013).
  177. “Support for Same‐Sex Marriage in Latin America.”. Vanderbildt University. Retrieved 12 ژوئیه 2013. 
  178. “Gay marriage law comes into effect in Mexico City”. BBC, 4 March 2010. Retrieved 22 July 2013. 
  179. O'Connor, Anne-Marie. “With same-sex marriage law, Mexico City becomes battleground in culture wars”. The Washington Post, 3 March 2010. Retrieved 22 July 2013. 
  180. «Revocan anulación de bodas gay en QRoo». eluniversal, 3 May 2012. بازبینی‌شده در 23 July 2013. 
  181. “Cancun Plans to Pass Gay Marriage Bill to Attract Tourists”. FOX News, 29 December 2011. Retrieved 23 July 2013. 
  182. “Supreme court rules gay weddings valid in all Mexico”. BBC, 10 August 2010. Retrieved 28 July 2013. 
  183. “Mexican state approves gay civil unions”. Mail & Guardian, 13 January 2007. Retrieved 28 July 2013. 
  184. Walker, S. Lynne. “New law propels gay rights in Mexico”. Union-Tribune, 5 March 2007. Retrieved 28 July 2013. 
  185. «Congreso de Colima aprueba uniones civiles entre personas del mismo sexo». CNN, 4 July 2013. بازبینی‌شده در 28 July 2013. 

منابع[ویرایش]

  • Babayan، Kathryn and Afsaneh Najmabadi, eds. Islamicate Sexualities: Translations across Temporal Geographies of Desire. Harvard University Press, 2008. ISBN ‎978-0-674-03204-0. 
  • Boswell, John. Same-sex unions in premodern Europe. New York: Vintage Books, 1995. ISBN ‎0679751645. 
  • Eskridge, William N.. “A History of Same-Sex Marriage”. Virginia Law Review 79, no. 7 (1993): 14119-1513. 
  • Lahey, Kathleen and Kevin Alderson. Same-sex marriage: the personal and the political. Toronto: Insomniac Press, 2004. ISBN ‎1894663632. 
  • Murray, Stephen O. and Will Roscoe. Islamicate Homosexualities: Culture, History, and Literature. New York University Press, 1997. ISBN ‎0-8147-7467-9. 
  • Najmabadi, Afsaneh. Women with mustaches and men without beards: gender and sexual anxieties of Iranian modernity. University of California Press, 2005. ISBN ‎0-520-24263-7. 
  • Newton, D.E.. Same-sex Marriage: A Reference Handbook. Contemporary world issues. ABC-CLIO, 2010. ISBN ‎9781598847079. Retrieved 2013-11-26. 
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ازدواج همجنس‌گرایان موجود است.