جزایر کوک

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۲۱°۱۲′ جنوبی ۱۵۹°۴۶′ غربی / ۲۱.۲۰۰° جنوبی ۱۵۹.۷۶۷° غربی / -21.200; -159.767

Cook Islands
Kūki 'Āirani

جزایر کوک
پرچم
سرود ملیایزد راستی است
پایتخت
(و بزرگترین شهر)
آواروآ
۲۱°۱۲′ شمالی ۱۵۹°۴۶′ شرقی / ۲۱.۲۰۰° شمالی ۱۵۹.۷۶۷° شرقی / 21.200; 159.767
زبان رسمی انگلیسی، مائوری جزایر کوک
زبان‌های محلی پوکاپوکان، راکاهانگا-مانی‌هیکی
گروه(های) نژادی  ۸۷٫۷٪ مائوری، ۵٫۸٪ غیر مائوری و ۶٫۵٪ غیره[۱]
نوع حکومت سلطنت مشروطه
نام حاکمان 
رئیس کشور
نماینده ملکه
نخست‌وزیر

الیزابت دوم
سر فردریک گادوین توتو
هنری پونا 
مساحت
 -  مساحت ۲۴۰ کیلومتر مربعکیلومتر مربع (۲۱۰)
جمعیت
 -  تخمین جمعیت (۲۰۰۶) ۱۹٬۵۶۹ نفر 
 -  تراکم جمعیت ۷۶‎/km۲‏ (۱۹۷)
تولید ناخالص داخلی (تخمین ۲۰۰۵)
 -  مجموع ۱۸۳٫۲ میلیون دلار (بدون رتبه)
 -  سرانه ۹،۱۰۰ (بدون رتبه)
واحد پول دلار زلاندنو (NZD)، دلار جزایر کوک
منطقه زمانی UTC-10
جهت رانندگی راست
دامنه اینترنتی .ck
پیش‌شماره تلفنی +۶۸۲

جزایر کوک[۲] واقع است در قارهٔ اقیانوسیه، اقیانوس آرام جنوبی، غرب جزایر پولینزیای فرانسه، شرق تونگا و جنوب غرب ساموآ ی آمریکا. پایتخت جزایر کوک، شهر آواروآ[۳] با ۱۰ هزار نفر جمعیت می‌باشد. مساحت جزایر کوک ۲۴۰ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۱۹٬۵۶۹ نفر است.

جزایر کوک به صورت مجمع الجزایر بوده و از بیش از ۱۲۰ جزیره تشکیل شده‌است که مهمترین آنها، راروتونگا،[۴] آیتوتاکی،[۵] راکاهانگا،[۶] پوکاپوکا[۷] و پالمرستون[۸] نام دارند.

تاریخ[ویرایش]

دیرینه شناسان و باستان شناسان ردپایی از وجود انسان در ۴ قرن پیش از میلاد را در جزایر کوک، کشف کرده‌اند. تاریخ شفاهی راراتونگا (مهمترین جزیره از مجمع الجزایر کوک و تنها جزیره قابل سکنی جزایر کوک) به حدود ۱۴۰۰ سال پیش باز می‌گردد.

اولین اروپایی در سال ۱۵۹۵ به این جزایر رسید، دریانورد اسپانیایی به نام «آلوارو دی مندانا»[۹] با توقف کوتاه مدتی در جزیرهٔ شمالی پوکاپوکا به راه خود ادامه داد. در سال ۱۶۰۶ دریانورد دیگر اسپانیایی به نام پدرو فرناندز دی کویروس[۱۰] به دیگر جزیرهٔ شمالی یعنی راکاهانگا سفر کرد، اقامت او نیز کوتاه مدت بود. و اما کاپیتان جیمز کوک[۱۱] دریانورد انگلیسی اولین اروپایی بود که این جزیره را به طور کامل و دقیق کشف کرد، کاپیتان کوک در سال ۱۷۷۳ به این جزایر رسید و در سال ۱۷۷۷ به کشورش بازگشت، او در طول این ۴ سال اقامتش در مجمع الجزایر کوک، کلیهٔ جزایر ناشناخته را کشف نمود. در سال ۱۸۳۵ در اولین اطلسی که از جزایر اقیانوس آرام جنوبی تهیه شد، این جزایر به نام «جزایر کوک» به ثبت رسید و امروزه نیز به همین نام خوانده می‌شود، در آن زمان، جزایر شمالی با نام‌های جزایر پنرین[۱۲] و جزایر مانی هیکی[۱۳] نامیده می‌شد.

پای مبلغین مسیحی در قرن ۱۹ میلادی به این جزایر باز شد که نقش عمده‌ای در تحول فرهنگ و مذهب جزیره نشینان برجای گذاشت، با این حال مبلغین هیچ اقدامی به منظور ریشه کن کردن فرهنگ‌های بومی مردم جزیره انجام ندادند. اولین ملبغ مسیحی که به جزایر کوک سفر کرد، کشیشی به نام «جان ویلیامز»[۱۴] از جامعهٔ مبلغین مسیحی لندن بود که در سال ۱۸۲۱ وارد جزیرهٔ آیتوتاکی شد. هرچند تاثیر مبلغان مسیحی بر دیگر جزایر اقیانوس آرام جنوبی نیز بسیار ملموس بود، دیگر مبلغین مسیحی در سال ۱۸۲۳ از جزایر سوسایتی (پولینزیای فرانسه) وارد جزیرهٔ راروتونگا شدند.

در سال ۱۸۸۸ بریتانیا به تلافی ادعای مالکیت فرانسه بر پولینزیا (همسایهٔ غربی جزایر کوک) رسماً تحت‌الحمایگی جزایر کوک را اعلام کرد، پس از آن شمار مستعمرات بریتانیا در اقیانوس آرام جنوبی به طرز فراینده‌ای رشد یافت. در سال ۱۹۰۰ نیوزیلند، راروتونگا و سایر جزایر عمدهٔ مجمع الجزایر کوک را ضمیمهٔ خود ساخت، نیوزیلند چند سال بعد دیگر جزایر شمالی آن را نیز مال خود کرد.

سیاست[ویرایش]

کشورهایی که با جزایر کوک پیوند دیپلماتیک دارند.

در سال ۱۹۶۵ جزایر کوک، حق خودمختاری در امور داخلی را به دست‌آورد ولی هنوز دفاع و سیاست خارجی آن، تحت کنترل نیوزیلند است.

آلبرت هنری[۱۵] که رهبر حزب جزایر کوک[۱۶] بود، نقش مهمی در جنبش‌های استقلال طلبانهٔ جزایر کوک داشت. آلبرت هنری در سال ۱۹۶۸ نخست وزیر شد، در سال ۱۹۷۴ او حائز رتبهٔ «شوالیه» گشت ولی چندی بعد این درجهٔ فسخ شد. در سال ۱۹۸۰ او را به فساد متهم کردند. آلبرت هنری در سال ۱۹۸۱ درگذشت.

دکتر توماس دیویس[۱۷] از حزب دموکرات، نخست وزیر بعدی جزایر کوک بود. چندین سال جزایر کوک گرفتار بی‌ثباتی سیاسی بود، نخست وزیر ظرف مدت کوتاهی تغییر می‌کرد و فرد دیگری جایگزین او می‌شد، از مهمترین نخست وزیرهای این دوره می‌توان به، جفری هنری و هنری نفو اشاره کرد. در ۱۴ دسامبر ۲۰۰۴، جیم ماروری[۱۸] نخست وزیر جزایر کوک شد.

جغرافیا[ویرایش]

Wyspy Cooka.png
ردیف نام جزیره مساحت
جمعیت
(۲۰۰۵)
موقعیت
۱ مانی هی کی (همفری) ۷۱ جزایر کوک شمالی
۲ جزیره ناساو ۰٬۵ ۷۱ (۲۰۰۶) جزایر کوک شمالی
۳ جزیره تونگاروا (بنرهین) جزایر کوک شمالی
۴ جزیره پوکاپوکا (خطر) ۶۴۶ (۲۰۰۱) جزایر کوک شمالی
۵ جزیره راکاهانگا (رئیرسون) جزایر کوک شمالی
۶ جزیره سووارو (انکورج) جزایر کوک شمالی
۷ جزیره تما ریف ۰٬۱۶ جزایر کوک شمالی
۸ جزیره آیتوتاکی جزایر کوک سفلی
۹ جزیره مانگایا جزایر کوک سفلی
۱۰ جزیره راروتونگا ۱۴٬۱۵۳ (۲۰۰۶) جزایر کوک سفلی
۱۱ جزبره پلمرستون جزایر کوک سفلی
۱۲ جزیره مانوآئه (هروی) ۶٫۱۷ غیر مسکونی (۲۰۰۸) جزایر کوک سفلی
۱۳ جزیره تاکوتی ۱٬۲۲ جزایر کوک سفلی
۱۴ جزیره وینسلو ریف جزایر کوک سفلی
۱۵ جزیره آتیو ۵۷۱ (۲۰۰۳) جزایر کوک جنوبی
۱۶ جزیره ماوکه ۳۷۰ جزایر کوک جنوبی
۱۷ جزیره میتیارو ۲۲٬۲۵ ۲۱۹ (۲۰۰۸) جزایر کوک جنوبی

مردم[ویرایش]

نژاد ۸۷ ٪ مردم جزایر کوک مائوریهای جزایر کوک و ۵ ٪ نیز پولینزیایی می‌باشند

همچنین دین ۵۵ ٪ ساکنان جزایر کوک، انگلیکان، ۱۶ ٪ کاتولیک، ۸ ٪ ادونتیست روز هفتم، ۳ ٪ کلیسای لتر دی ساینت و ۵ ٪ پروتستان هستند.

زبان رسمی جزایر کوک، انگلیسی است همچنین زبان مائوری نیز رایج است.

اقتصاد[ویرایش]

واحد پول جزایر کوک، دلار نیوزیلند با واحد جزء (سنت) نام دارد. از مهمترین صادرات جزایر کوک می‌توان به نارگیل، انبه، مرکبات تازه و کنسرو شده، ماهی، صدف و پوشاک اشاره کرد. توریسم نیز از مهمترین صنایع جزایر کوک به شمار می‌رود.

پانویس[ویرایش]

  1. World fact book: Cook Islands
  2. Cook Islands
  3. Avarua
  4. Rarotonga
  5. Aitutaki
  6. Rakahanga
  7. Pukapuka
  8. Palmerston
  9. Alvaro de Mendana
  10. Pedro Fernandez de Quirَs
  11. Captain. James Cook
  12. Penrhyn Islands
  13. Manihiki Islands
  14. Reverend John Williams
  15. Albert Henry
  16. Cook Islands Party
  17. Dr. Thomas Davis
  18. Jim Marurai

منابع[ویرایش]