کریسمس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کریسمس
روز کریسمس
کریسمسروز کریسمس
تصویری از تولد عیسی مسیح همراه درخت کریسمس در پس‌زمینه
نام دیگر نوئل، تولد عیسی، کریسمس، یول
برپایی توسط مسیحیs, many non-Christians[۱][۲]
نوع مسیحیت، فرهنگی
مفهوم بزرگداشت سنتی تولد عیسی
تاریخ
مراسم Church services, gift giving, family and other social gatherings, symbolic decorating
مربوط به Christmastide، شب کریسمس، جشن ظهور (مسیحیت)، بشارت، ظهور، غسل تعمید از خداوند، Nativity Fast، Nativity of Christ، یول
Christmas collage.PNG

کریسمَس یا نوئل جشنی است در آیین مسیحیت که به منظور گرامی‌داشت زادروز مسیح برگزار می‌شود. بسیاری از اعضای کلیسای کاتولیک روم و پیروان آیین پروتستان، کریسمس را در روز ۲۵ دسامبر جشن گرفته و بسیاری آنرا در شامگاه ۲۴ دسامبر نیز برگزار می‌کنند. اعضای بیشتر کلیساهای ارتودوکس در سراسر دنیا نیز روز بیست و پنجم دسامبر را به عنوان میلاد مسیح جشن می‌گیرند. برخی از مسیحیان ارتودوکس در روسیه، اوکراین، سرزمین مقدس (ناحیه تاریخی فلسطین) و دیگر مکانها، به سبب پیروی از گاهشماری یولیانی، جشن کریسمس را در روز ۷ ژانویه برپا می‌دارند. اعضای کلیسای ارامنه طبق سنت منحصر به فردی، روز میلاد و همچنین روز غسل تعمید مسیح را همزمان در روز ششم ژانویه جشن می‌گیرند.

ایام دوازده روزه کریسمس با سالروز میلاد مسیح در ۲۵ دسامبر آغاز گشته و تا جشن خاج‌شویان در روز ۶ ژانویه ادامه می‌یابد. هرچند مهم‌ترین عید مذهبی در گاهشمار مسیحی، روز عید پاک (به عنوان روز مصلوب شدن و رستاخیز عیسی) است، بسیاری به‌خصوص در کشورهای ایالات متحده و کانادا، کریسمس را مهم‌ترین رویداد سالانه مسیحی محسوب می‌دارند. با وجودی که این روز، یک عید مذهبی شناخته می‌شود، از اوایل سده بیستم میلادی به بعد به طور گسترده به عنوان یک جشن غیر مذهبی برگزار شده و برای بیشتر مردم، این ایام فرصتی است برای دور هم جمع شدن اقوام و دوستان و هدیه دادن به هم. کریسمس با آیین‌های ویژه‌ای به‌طور مثال آراستن یک درخت کاج، برگزار شده و شخصیتی خیالی به نام بابانوئل در آن نقشی مهم دارد.

ریشه لغوی[ویرایش]

واژه کریسمس (به انگلیسی: Christmas)، به معنای «مراسم عشای ربانی (مَس) در روز مسیح»[۷] در حدود سال ۱۰۵۰ میلادی به صورت واژه Christes maesse به معنی «جشن مسیح»، وارد زبان انگلیسی قدیم گردید و محققان معتقدند، گونه کوتاه‌تر آن یعنی Xmas شاید برای نخستین بار در قرن سیزدهم به کار رفته باشد. واژه قدیمیتر «یول» (Yule) احتمالاً از واژه آلمانی jōl یا انگلوساکسونی geōl که به جشن انقلاب زمستانی اشاره دارد، مشتق شده‌است. واژه‌های متناظر در دیگر زبانها چون، نَویداد (Navidad) در اسپانیایی، ناتاله (Natale) در ایتالیایی و نوئل (Noël) در فرانسوی، همگی معنای «میلاد» را تداعی می‌کنند و واژه آلمانی «وایناختِن» (Weihnachten)، به معنی «شب تقدیس‌شده» می‌باشد.

ریشه تاریخی[ویرایش]

مسیح در این موزاییک متعلق به قرن سوم میلادی، به شکل «سول اینویکتوس» یا خورشید شکست ناپذیر، خدای پاگان رومی به تصویر کشیده شده است.

جامعه مسیحیت اولیه، میان تاریخ واقعی میلاد عیسی مسیح و مراسم مذهبی بزرگداشت این واقعه، فرق می‌نهاد. در دو قرن نخست پیدایش آیین مسیحیت، بازشناسی تاریخ زادروز شهدای مسیحی و به پیروی از آن، عیسی، با مخالفتهای بسیاری در بین پیروان این آیین روبرو شد. عده بسیاری از پدران کلیسا، نظرات نیشدار و کنایه‌آمیزی در خصوص برپایی جشن تولد افراد در ادیان پاگانیسم (آیینهای رقیب مسیحیت و یا چندخدایی) داشتند و در واقع از دید کلیسا، روزِ جانسپاری قدیسان و شهدا می‌بایست به عنوان روز واقعی به دنیا آمدن آنان، گرامی داشته شود. منشا دقیق انتخاب روز ۲۵ ماه دسامبر به عنوان میلاد عیسی مسیح در پرده‌ای از ابهام قرار دارد و تاریخدانان در مورد آنکه پیروان مسیح از چه زمانی شروع به برپاداشتن جشن میلاد او نمودند، به یقین نرسیده‌اند. گرچه در اناجیل چهارگانه در عهد جدید، تولد عیسی با جزئیات شرح داده شده است، ولی هیچ تاریخی در آنها ذکر نشده‌است.[۸] روز ۲۵ دسامبر، برای نخستین بار در سال ۲۲۱ پس از میلاد، در نوشته‌های سکستوس ژولیوس افریکانوس (اولین تاریخنگار مسیحی) به عنوان روز میلاد مسیح، انعکاس یافته و بعدها به طور فراگیر در عالم مسیحیت پذیرفته شده‌است.

آیا کریسمس همان شب یلدا است؟[ویرایش]

نشانه‌هایی وجود دارد که قبل از ظهور مسیحیت، مردمان در بخشی از غرب آسیا جشن زمستانی در طولانی ترین شب سال برگزار می شده است. همچنین آیین رازوَرزی میترائیسم، بر پایه پرستش ایزد باستان ایران زمین، میترا، در سرزمینهای تحت فرمانروایی روم باستان اشاعه زیادی یافته بود و بسیاری از رومیان، رویداد بلندتر شدن روزها به دنبال انقلاب زمستانی را با شرکت کردن در مراسمی به منظور بزرگداشت زادروز میترا، در طولانی ترین شب سال که معمولا با محاسبات نادقیق آن زمان بین ۲۰ تا ۲۵ دسامبر متفاوت بوده است را جشن می‌گرفتند. این جشنها و سایر مناسک تا اول ژانویه ادامه میافت و در باور مردم جایگاه بسیار عمیق داشت رومیان این روز را آغاز فصل جدید و زندگی نو می‌دانستند. با توجه به اینکه روم شرقی (آناتولی) اولین منطقه تشکیل دولت مسیحی بود مردم آن منطقه آیین‌های خود را خفظ کرده بودند و کلیسای کاتولیک روم نیز بجای سرکوب آنها روز آیینی آنها را به عنوان زادروز مسیح برگزید تا به مراسم پاگانی مرسوم آن زمان معنا و مفهوم مسیحی بخشد؛ و چنین بود که کلیسا جشن زادروز میترا خدای نور و روشنایی را با جشن بزرگداشت زادروز عیسی که عهد جدید او را نور و روشنی جهان می‌نامد یکسان نمود. به این امید که پیروان آیین میترا را به آیین مسیحیت وارد کند.[۹] همانطور که جی فریزر می‌گوید:» بزرگترین فرقه پاگان یا بت‌پرستی که تاریخ ۲۵ دسامبر را برای تولد مسیح در جهان روم و یونان جا انداخت میتراییسم‌ها (خورشید پرستان) یا مهری‌ها بودند … این جشن زمستانی در آیین میتراییسم، «میلاد» یا» میلاد خورشید» نام داشت. *جی فریزر «شاخه طلایی «نیویورک، شرکت مکمیلان، چاپ ۱۹۳۵ صفحه ۴۷۱.) حتی منبع بنیادگرایی مانند «دائرةالمعارف کاتولیک» هم اعتراف می‌کنند که جشنی مربوط به میتراییسم دلیل جشن گرفتن تولد مسیح در ۲۵ دسامبر توسط مسیحیان است:» جشن بسیار معروف» میلاد خورشید شکست ناپذیر» که در ۲۵ دسامبر گرامی داشته می‌شد، از دلایل بسیار تأثیرگذار در گرامی داشتن تولد مسیح در دسامبر داشت»(» دائرةالمعارف کاتولیک «نیویورک، انتشارات رابرت اپلتون، چاپ ۱۹۱۱ صفحه ۷۲۵. این نقل قول از آر وودرو، اوپ. سایت. صفحه ۱۴۳ گرفته شده است)[۹]

به هر حال بعضی محققان معتقدند که کریسمس به عنوان جایگزینی برای جشن «روز میلاد خورشید شکست ناپذیر» یا سول اینویکتوس (dies solis invicti nati) که به هنگام انقلاب زمستانی به عنوان نماد نوزایی خورشید، به دور افکندن زمستان و ندای تولد دوباره بهار و تابستان، در امپراتوری روم برگزار می‌شد، رایج گردید و در واقع کریسمس، صورت «مسیحی شده» این جشن بود. پیش از پذیرفتن آیین مسیحیت به عنوان دین رسمی روم در قرن چهارم میلادی، رومیان هر ساله در روز ۱۷ دسامبر در جشنی به نام ساتورنالیا به سیاره کیوان (ساتورن)، ایزد باستانی زراعت، احترام می‌نهادند. این جشن تا هفت روز ادامه میافت و انقلاب زمستانی را که طبق گاهشماری یولیانی باستان حدوداً در ۲۵ دسامبر واقع می‌شد، شامل می‌گردید. هنگام عید ساتورنالیا، رومی‌ها اقدام به برپاداشتن جشن و سرور، به تعویق انداختن کسب و کار و منازعات، هدیه دادن به همدیگر و آزادکردن موقتی برده‌ها می‌نمودند.[۹]

تصویر میلاد مسیح در تابوت سنگی استیلیکو سردار رومی متعلق به چهار قرن پس از میلاد. یکی از نخستین تصاویر میلاد عیسی.

[۱۰][۱۱] تاریخ ۲۵ دسامبر بسیار متاخر است و به بعد از قرن چهارم بر می‌گردد e end of the 4th century.[۱۱] Alexandria only in the following century.[۱۲][۱۳] ..

۴}} مسیحیان اولیه تولد حضرت عیسی را به عنوان خدا گرامی نمی‌داشتند و همه نشانه‌ها حاکی است که این مراسم از جشن‌های زمستانی قبل از میلاد مسیح توسط تازه مسیحی شدگان پگان وارد مسیحیت شده شامل جشن یول که هنوز هم در اروپاجشن زمستانی یول مرسوم است.[۱۴] , ,[۱۵] to a tamer family-oriented and children-centered theme introduced in a 19th-century reformation.[۱۶][۱۷] Additionally, the celebration of Christmas was banned on more than one occasion within certain Protestant groups, such as the پیوریتن‌ها, due to concerns that it was too pagan or unbiblical.[۱۸][۱۹]

Mosaic of Jesus as Christo Sole (Christ the Sun) in Mausoleum M in the pre-fourth-century necropolis under کلیسای سن پیترو in Rome.[۲۰]

ed.[۲۱] Many modern Christmas customs have been directly influenced by such festivals, including gift-giving and merrymaking from the Roman ساتورنالیا, greenery, lights, and charity from the Roman New Year, and Yule logs and various foods from Germanic feasts.[۲۲] حتی پاگان‌های اسکاندیناوی جشن زمستانی یول در اواخر دسامبر داشتند و هنوز هم در مناطقی از اروپا کریسمس را یول می‌نامند.[۲۳] Scandinavians still call Christmas Jul. In English, the word Yule is synonymous with Christmas,[۲۴]4}} در شرق اروپا نیز آیین‌های بت پرستان میترایی داخل آیین‌های مسیحی شد ,[۲۵] which was incorporated into the Christmas carol.

بابانوئل[ویرایش]

نمایی از دکوراسیون کریسمس گالری لافایت در پاریس. تاثیر اقتصادی کریسمس از مهم‌ترین عواملی است که به طور پیوسته در طول چند سده گذشته در بسیاری از مناطق جهان، باعث رشد اقتصادی بوده‌است.
نوشتار اصلی: بابا نوئل

شخصیتی که امروزه به شکل پیرمردی مهربان و چاق است و با لباس سرخ رنگ و ریشی سفید و بلند، هنگام کریسمس در میان برگزارکنندگان این جشن ظاهر می‌گردد به چندین اسم شناخته می‌شود که بابانوئل (Papa noel)، سانتا کلوز (Santa claus) و سنت نیکولا (Saint Nicola) از معروفترین این اسامی‌اند.

تاریخچه بابا نوئل[ویرایش]

در سده چهارم میلادی، یکی از اسقف‌های آسیای صغیر (ترکیه امروز) به خاطر رفتار مهربانانه اش با کودکان شهرت یافت. این شخص که بعدها به سنت نیکولاس (نیکولاس قدیس) شهرت یافت، در نقاشی‌های قرون وسطی و عصر رنسانس به شکل مردی بلند بالا با چهره‌ای جدی و نجیبانه نشان داده شده‌است و تا حدود قرن شانزدهم، جشن مخصوص او در روز ششم دسامبر در سراسر اروپا برگزار می‌شد، اما از آن پس، این جشن، تنها به پروتستان‌های هلند منحصر گردید. مهاجران هلندی که به آمریکای شمالی کوچ کردند، این رسم را با خود به آن کشور بردند و در آنجا بود که نام او به سانتا کلوز (به انگلیسی: Santa Claus) تغییر یافت.

آیین‌های کریسمس[ویرایش]

برگزاری کریسمس در کشورهای مختلف مسیحی بنا به سنت و رسم و رسوم آنان، تفاوت‌هایی نیز با یکدیگر دارد. اما مشترکات این مراسم این است که: مسیحیان برای جشن گرفتن میلاد عیسی مسیح به کلیساها می‌روند، در منزل یک درخت کاج را تزیین و چراغانی می‌کنند و در خیابان‌ها و کوچه‌ها دسته‌دسته سرودهای پرستشی و شکرگزاری اجرا می‌نمایند.

همچنین در ایام کریسمس حراجیهایی برپا می‌شود و در روز باکسینگ در ۲۶ دسامبر، کارمندها از کارفرمای خویش هدیه دریافت می‌کنند.

درخت سرو[ویرایش]

امروزه در تمام جهان درخت سرو نماد مهم کریسمس است. اما درخت سرو در آئینهای پاگان و فرهنگ قدیم ایران نیز بسیار مهم بوده و درخت جاودانگی تلقی می شده است هنوز در بسیاری از نقاط ایران به درخت سرو با نگاه تقدس نگریسته می‌شود.

کریسمس در هند[ویرایش]

اگر چه کریسمس جشنواره‌ای در تقویم مسیحی است، اما در هند به عنوان یک سرگرمی و تفنن دارای اهمیت ویژه‌ای است. در هند این جشنواره دارای معنی خاصی برای وحدت هند در عین تنوع و گوناگونی است که در سراسر جهان شناخته شده‌است؛ و به دلیل نفوذ اروپا در این کشور برای مدت طولانی، دین در سراسر کشور پخش شده‌است. هیجان انگیز ترین جشن کریسمس در هند را می‌توان در حالت سرور و نشاط در شهر بندری گوا دید. تعداد زیادی از گردشگران داخلی و بین‌المللی به سواحل گوا می‌آیند ودر طول جشنواره کریسمس به تماشای گوا در بهترین حالت فرهنگی خود می‌پردازند. همچنین می‌توان در بهترین موسیقی و رقص گوا در جشن میهمانی کریسمس شرکت کرد. کاتولیک‌ها در گوا در برنامه‌ای سنتی و محلی به نام میسسا و گالو یا «کلاغ خروس» شرکت می‌کنند که ساعات اولیه صبح انجام می‌شود. کارناوال، قبل از روزه، مهم ترین رویداد در گوا است که شبیه به «ماردی گراس» در نیواورلئان است.[۲۶][۲۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Christmas as a Multi-faith Festival—BBC News. Retrieved 2008-09-30.
  2. "In the U.S. , Christmas Not Just for Christians". Gallup, Inc. 2008-12-24. Retrieved 2012-12-16. 
  3. Paul Gwynne, World Religions in Practice (John Wiley & Sons 2011 ISBN 978-1-44436005-9). John Wiley & Sons. 2011-09-07. ISBN 9781444360059. 
  4. Ramzy, John. "The Glorious Feast of Nativity: 7 January? 29 Kiahk? 25 December?". Coptic Orthodox Church Network. Retrieved 2011-01-17. 
  5. Kelly, Joseph F (2010). Joseph F. Kelly, The Feast of Christmas (Liturgical Press 2010 ISBN 978-0-81463932-0). ISBN 9780814639320. 
  6. Jansezian, Nicole. "10 things to do over Christmas in the Holy Land". The Jerusalem Post. "...the Armenians in Jerusalem – and only in Jerusalem – celebrate Christmas on January 19..." 
  7. “mass on Christ’s day”
  8. برخی با رجوع به اناجیل، میلاد مسیح را در اعتدالین (بهار یا پاییز) واقع می‌دانند. چنانکه در انجیل متی آمده که در هنگام میلاد عیسی، «چوپانان گله‌های خود را به صحرا می‌بردند».
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ [۱]
  10. "Geoffrey Wainwright, Karen Beth Westerfield Tucker (editors), The Oxford History of Christian Worship (Oxford University Press 2005 ISBN 978-0-19-513886-3), p. 65". Google.com. Retrieved 2012-02-03. 
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ Christian Roy, Traditional Festivals: A Multicultural Encyclopedia (ABC-CLIO 2005 ISBN 978-1-57607-089-5) p. 146. Google.com. Retrieved 2012-02-03. 
  12. "James Hastings, John A. Selbie (editors), Encyclopedia of Religion and Ethics (reproduction by Kessinger Publishing Company 2003 ISBN 978-0-7661-3676-2), Part 6, pp. 603–604". Google.com. Retrieved 2012-02-03. 
  13. McCracken, George, Arnobius of Sicca, the Case Against the Pagans, Volume 2, p. 83, . ."
    G. Brunner, "Arnobius eine Zeuge gegen das Weihnachtsfest? " JLW 13 (1936) pp. 178–181.
  14. The Origin of the American Christmas Myth and Customs at the Wayback Machine (archived آوریل ۳۰, ۲۰۱۱) – Ball State University. Swartz Jr. , BK. Archived version retrieved 2011-10-19.
  15. Murray, Alexander, "Medieval Christmas", History Today, December 1986, 36 (12), pp. 31 – 39.
  16. Les Standiford. The Man Who Invented Christmas: How Charles Dickens's A Christmas Carol Rescued His Career and Revived Our Holiday Spirits, Crown, 2008. ISBN 978-0-307-40578-4
  17. Minzesheimer, Bob (December 22, 2008). "Dickens' classic 'Christmas Carol' still sings to us". USA Today. Retrieved 2010-04-30. 
  18. Durston, Chris, "Lords of Misrule: The Puritan War on Christmas 1642–60"[پیوند مرده], History Today, December 1985, 35 (12) pp. 7 – 14. Archived مارس ۱۰, ۲۰۰۷ at the Wayback Machine
  19. "When Christmas Was Banned – The early colonies and Christmas". Apuritansmind.com. Retrieved 2011-02-24. [پیوند مرده]
  20. Kelly, Joseph F. , The Origins of Christmas, Liturgical Press, 2004, p. 67-69.
  21. ""Christmas – An Ancient Holiday", The History Channel, 2007.
  22. Coffman, Elesha. Why December 25? Christian History & Biography, Christianity Today, 2000.
  23. Simek (2007:379).
  24. Yule. The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition. Retrieved 2006-12-03.
  25. "Koliada". Encyclopediaofukraine.com. Retrieved 2012-11-19. 
  26. http://www.happywink.org/christmas-day/christmas-in-india.html
  27. http://festivals.igiftstoindia.com/christmas/index.html

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]