گامبیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۱۳°۲۸′ شمالی ۱۶°۳۶′ غربی / ۱۳.۴۶۷° شمالی ۱۶.۶۰۰° غربی / 13.467; -16.600

جمهوری گامبیا
Republic of The Gambia
گامبیا
پرچم
شعار ملی"پیشرفت، آشتی، بهروزی"
سرود ملیبرای گامبیا، میهن ما
پایتخت بانجول
۱۳°۲۸′ شمالی ۱۶°۳۶′ غربی / ۱۳.۴۶۷° شمالی ۱۶.۶۰۰° غربی / 13.467; -16.600
بزرگترین شهر سرکوندا
زبان رسمی زبان انگلیسی
نوع حکومت جمهوری
نام حاکمان 
رئیس جمهور

یحیی جامه 
موارد منجر به تشکیل
از بریتانیای کبیر
۱۸ فوریه ۱۹۶۶
مساحت
 -  مساحت ۱۱٬۲۹۵کیلومتر مربع (۱۶۵ام)
 -  آب‌ها (٪) ۱۱٫۵
جمعیت
 -  سرشماری ۱٬۷۰۰٬۰۰۰ 
(۱۵۰ام)
 -  تراکم جمعیت ۱۵۳.۵‎/km۲‏ (۷۵ام)
واحد پول دالاسی (GMD)
منطقه زمانی GMT
دامنه اینترنتی .gm
پیش‌شماره تلفنی +۲۲۰

گامبیا کشوری است در غرب آفریقا. پایتخت آن بانجول است. جمعیت این کشور یک میلیون و ۷۷۶ هزار نفر و زبان رسمی این کشور انگلیسی است. واحد پول آن دالاسی گامبیا و رئیس جمهور آن یحیی جامه است.

مردم گامبیا به اقوام گوناگونی تعلق دارند که بزرگ‌ترین آن قوم ماندینکا است که ۴۲ درصد از جمعیت کشور را تشکیل می‌دهد. ۹۰ درصد از مردم این کشور مسلمان هستند و آیین‌های تصوف در میان آنها رواج زیادی دارد.[۱]

گامبیا کشوری باریک و کم‌ارتفاع در دو سوی رود گامبیا است. وقتی که مرزبندی‌های بین دو ملت سنگال و گامبیا پذیرفته شد، در سال ۱۸۸۹، بریتانیا تنها توانست یک باریکه کوچک در امتداد رود گامبیا را برای خود حفظ نماید. گامبیا تحت حکومت انگلستان و مستعمره این کشور و گامبیای انگلیس نام گرفت. این خطه از سرزمین نیز به طور کامل توسط سنگال فرانسوی‌ها احاطه شده بود.[۲]

گامبیا در سال ۱۹۶۵ از بریتانیا استقلال یافت و به مجموعه کشورهای همسود (مشترک‌المنافع) پیوست.

خاک گامبیا حاصلخیز است و اقتصاد این کشور برپایه کشاورزی، ماهی‌گیری و گردشگری بنا شده‌است. در حدود یک‌سوم از جمعیت کشور زیر خط فقر یعنی با درآمد ۱٫۲۵ دلار آمریکا در روز زندگی می‌کنند.[۳]

تاریخ[ویرایش]

در سال ۱۴۵۵ میلادی پرتغالی‌ها خاک گامبیا را اشغال کردند ولی این کشور ۳ قرن بعد یعنی در سال ۱۷۶۵ مستعمره انگلستان شد.

گامبیا پس از مبارزات طولانی در سال ۱۹۶۵ به استقلال رسید. در سال ۱۹۸۱ کنفدراسیونی از سنگال و گامبیا به نام «سنگامبی» تشکیل و مقرر شد رئیس جمهور سنگال به عنوان رئیس و همچنین رئیس جمهور گامبیا به عنوان نایب رئیس این کشور انتخاب شوند ولی در عین حال دو کشور حاکمیت خود را حفظ کنند. این قانون کماکان در گامبیا اجرا می‌شود.

سیاست[ویرایش]

«یحیی عبدالعزیز جامه» در سال ۱۹۹۴ با انجام یک کودتای نظامی قدرت را در گامبیا در دست گرفت. او در سال ۲۰۰۶ میلادی سومین دوره ریاست جمهوری خود را آغاز کرد و تاکنون رئیس جمهوری گامبیا است.

گروه‌های طرفدار حقوق بشر دولت وی را به نقض حقوق و آزادی‌های اساسی شهروندان متهم کرده‌اند، اما وی این اتهام را رد می‌کند.[۴]

جغرافیا[ویرایش]

Ga-map.png

جمهوری گامبیا با ۱۱ هزار و ۲۹۵ کیلومتر مربع مساحت در ساحل غربی قاره آفریقا قرار گرفته است. گسترش این کشور در جهت طول جغرافیایی است و طول آن به ۳۲۰ کیلومتر می‌رسد. گامبیا همچون باریکه‌ای در طول شرقی ـ غربی در داخل سنگال قرار دارد و از طریق باریکه‌ای در غرب با اقیانوس اطلس هم مرز است.

طول مرزهای گامبیا با جمهوری سنگال به ۷۴۰ کیلومتر و طول ساحل این کشور با اقیانوس اطلس به ۸۰ کیلومتر می‌رسد. حداقل ۱۸ درصد از خاک گامبیا قابل کشاورزی، ۹ درصد مراتع طبیعی و ۲۸ درصد جنگلی است.

رود گامبیا که ۱۱۲۷ کیلومتر طول دارد با آبرفت‌های خود، نواحی حاصلخیزی برای این جمهوری بوجود آورده است. موقعیت استوایی و قرار گرفتن در مجاورت اقیانوس اطلس موجب گرم و مرطوب شدن آب و هوای گامبیا شده است.

پایتخت گامبیا بانجول اما بزرگ‌ترین شهرهای آن سرکوندا و بریکاما هستند.

عضویت در سازمان‌ها[ویرایش]

گامبیا در سازمان‌های زیر عضویت دارد

  • جامعه توسعه بین‌المللی (IDA)
  • صندوق توسعه کشاورزی (IFAD)
  • سازمان بین‌المللی مهاجرت (IMO)
  • سازمان ارتباطات دریایی (INMARSAT)
  • بانک بین‌المللی ترمیم و توسعه وابسته به بانک جهانی (IBRD)
  • کنفدراسیون بین‌المللی اتحادیه‌های کارگری آزاد (ICFTU)
  • سازمان اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ملل متحد (UNESCO)
  • کمیسیون توسعه و تجارت سازمان ملل متحد (UNCTAD)
  • سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری (ICAO)
  • سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)
  • سازمان بین‌المللی پلیس جنائی (INTERPOL)
  • سازمان توسعه صنعتی ملل متحد (UNIDO)
  • سازمان منع سلاحهای شیمیایی (OPCW)
  • سازمان جهانی مالکیت معنوی (WIPO)
  • سازمان کنفرانس اسلامی (OIC)
  • اتحادیه ارتباطات دور (ITU)
  • سازمان بین‌المللی کار (ILO)
  • بانک توسعه اسلامی (IDB)
  • سازمان ملل متحد (UN)
  • کنگره اقتصادی آفریقا (ECA)
  • جنبش عدم تعهد (NAM)
  • سازمان وحدت آقریقا (OAU)
  • اتحادیه جهانی پست (UPU)
  • سازمان بهداشت جهانی(WHO)
  • سازمان تجارت جهانی (WTO)
  • بانک توسعه آفریقا (ADB)
  • گروه ۷۷ (G-۷۷)

تقسیمات کشوری[ویرایش]

گامبیا از ۶ بخش تشکیل شده و مرکز حکومت آن شهر «بانجول» است. از دیگر مراکز پرجمعیت گامبیا می‌توان به شهرهای «سرکوندا» و «بریکاما» اشاره کرد.

اقتصاد[ویرایش]

گامبیا همچون بسیاری از کشورهای آفریقایی از اقتصادی ضعیف و نامتعادل برخوردار است. اثر سالها بهره‌کشی کشورهای استعمارگر، هنوز قدرت توسعه اقتصادی را به گامبیا نداده و بی‌سوادی شمار زیادی از جمعیت این کشور و نیز کمبود منابع اقتصادی قابل اتکا موجب شده است تا گامبیا در ردیف یکی از کشورهای فقیر جهان قرار گیرد.

Serekunda market.jpg

نرخ تولید ناخالص داخلی گامبیا که در سال ۱۹۹۰ حدود ۳۱۷ میلیون دلار بود اکنون با اندکی افزایش به ۴۳۷ میلیون دلار رسیده است. این در حالی است که متوسط نرخ رشد تولید ناخالص داخلی این جمهوری در فاصله سالهای ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۸ حدود ۴۶/۳ درصد بود.

حداکثر سرمایه‌های جذب شده خارجی در این کشور طی ۱۰ سال گذشته حدود ۱۵ میلیون دلار است و نرخ تورم اقتصادی در این جمهوری حدود ۵/۲ درصد برآورد می‌شود. متوسط درآمد سرانه مردم گامبیا حدود ۳۴۰ دلار در سال است.

محصولات کشاورزی ۲۳ درصد، تولیدات صنعتی ۱۳ درصد و فعالیتهای خدماتی ۶۴ درصد از تولید ناخالص داخلی گامبیا را شامل می‌شود. بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول در پایان سال ۲۰۰۰ میلادی با اختصاص بخشی از یک وام ۳۴ میلیارد دلاری به کشورهای فقیر آفریقا و ازجمله گامبیا به منظور کاهش بدهیهای خارجی این کشورها موافقت کردند.

۸۵ درصد از مردم گامبیا از طریق کشاورزی و دامداری امرار معاش می‌کنند و بادام زمینی ۹۰ درصد از تولیدات کشاورزی و صادرات گامبیا را تشکیل می‌دهد. ارزن، ذرت، برنج، کاساوا (نوع میوه مخصوص مناطق استوایی) و دانه‌های روغنی جزو دیگر تولیدات کشاورزی گامبیا هستند.

گامبیا در سال ۱۹۹۵ و ۱۹۹۶ به ترتیب ۲۳ و ۳۲ هزار تن انواع ماهی از دریا صید کرد. ضمن آنکه در سال ۱۹۹۸ مجموع تولید سبزیجات این کشور به ۸ هزار تن، انواع میوه به ۴ هزار تن و انواع مواد پروتینی به ۸ هزار تن رسید.

فراورده‌های بادام زمینی، تن ماهی، پوست، نوشابه، جمع‌آوری و بسته‌بندی محصولات کشاورزی، صنایع چوب، پوشاک و صنایع فلزکاری جزو تولیدات صنعتی گامبیا به شمار می‌روند.

از سوی دیگر الماس، لاتریت و سنگهای ساختمانی جزو منابع معدنی گامبیا هستند.

در سالهای اخیر آمریکا، سنگال، بلژیک، ایرلند، اسپانیا، انگلستان، هلند، فرانسه ایتالیا، آلمان، سوئیس و پرتغال جزو مهمترین شرکای گامبیا بوده‌اند.

واحد پول گامبیا «دالاسی» نام دارد که به یکصد «بوتوت» تقسیم می‌شود. هر دلار آمریکا تقریباً با ۶/۱۱ دالاسی برابری می‌کند.

تراز پرداختهای تجاری گامبیا در سالهای ۱۹۹۷ و ۱۹۹۸ به ترتیب (۱۷۲-) و (۲۰۶-) میلیون دلار بود.

مردم[ویرایش]

یک زن گامبیایی

گامبیا دارای ۱٬۷۰۰٬۰۰۰ نفر جمعیت طبق سرشماری سال ۲۰۰۷ است گامبیا حدود یک میلیون و ۳۶۷ هزار نفر جمعیت دارد که ۴۵ درصد از آنها را افراد زیر ۱۴ سال، ۵۲ درصد افراد بین ۱۵ تا ۶۴ سال و ۳ درصد افراد بیشتر از ۶۵ سال تشکیل می‌دهند. نرخ رشد جمعیت گامبیا حدود ۲/۳ درصد است و به طور میانگین در هر کیلومتر مربع از خاک این سرزمین ۱۲۱ نفر زندگی می‌کند.

گامبیا به ازای هر هزار نفر از جمعیت خود ۲۸/۴۲ نفر نرخ زاد و ولد و ۲۱/۱۳ نفر نرخ مرگ و میر و ۹۷/۲ نفر نرخ مهاجرت دارد. امید به زندگی در مردان گامبیا ۵۱ سال و در زنان این کشور ۵۵ سال است.

فرهنگ[ویرایش]

Gambian classroom.jpg

حدود ۹۰ درصد مردم این کشور مسلمان سنی مذهب هستند. ضمن آنکه ۹ درصد از ساکنین این جمهوری پیرو مسیحی و مابقی آنیمیست می‌باشند.

زبان رسمی مردم گامبیا انگلیسی است ولی در اغلب محاورات روزمره از زبانهای مختلف بومی نظیر ولوف، فیولا و ماندینکا استفاده می‌شود. یحیی جامع رییس جمهوری گامبیا در مارس ۲۰۱۴ اعلام کرد که استفاده از زبان انگلیسی را به عنوان زبان رسمی متوقف خواهد کرد. وی گفت زبان انگلیسی ارثیه استعمار است و ما به دنبال سخن گفتن به زبان خودمان هستیم.[۵]

ویژگی‌های ارتباطی[ویرایش]

گامبیا در جهت توسعه شبکه مخابراتی خود طی سالهای اخیر گامهای بزرگی برداشته است. هم اکنون بالغ بر ۲۵ هزار شماره تلفن ثابت و ۶ هزار شماره تلفن همراه در این کشور وجود دارد. ضمن آنکه مردم گامبیا امواج ۳ ایستگاه رادیویی (AM) و ۲ ایستگاه رادیویی (FM) را دریافت می‌کنند. برنامه تلویزیون این کشور نیز از طریق تنها شبکه دولتی گامبیا پخش می‌شود.

این کشور فاقد خطوط ریلی است ولی نزدیک به ۲۷۰۰ کیلومتر جاده اصلی و فرعی، ۴۰۰ کیلومتر راه آبی، یک بندر صیادی و تنها یک فرودگاه بزرگ با قابلیت پذیرش هواپیماهای پهن پیکر دارد.

رسانه‌های نوشتاری و مطبوعات در گامبیا توسعه چندانی نیافته‌اند و به جز تعداد انگشت شماری روزنامه و هفته نامه در این جمهوری، جریده‌ای به چاپ نمی‌رسد.

منابع[ویرایش]

  1. "Gambia, The". International Religious Freedom Report 2007. Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor. 14 September 2007. Retrieved 14 January 2009. 
  2. مؤسسه مطالعات و تحقیقاتی آفران، بازدید: آوریل ۲۰۱۳.
  3. Human Development Indices, Table 3: Human and income poverty, p. 35. Retrieved on 1 June 2009
  4. بی‌بی‌سی فارسی، بازدید: آوریل ۲۰۱۳.
  5. گامبیا: انگلیسی دیگر زبان رسمی ما نخواهد بود خبرگزاری انتخاب
جستجو در ویکی‌سفر ویکی‌سفر یک راهنمای سفر برای گامبیا دارد.
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ گامبیا موجود است.