سید حسین طباطبایی قمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

سید حسین طباطبایی قمی (۲۸ رجب ۱۲۸۲ قم - ۱۴ ربیع‌الاول سال ۱۳۶۶ هجری قمری در نجف ) فرزند حاج سید محمود قمی از مراجع بزرگ تقلید معاصر است. وی بعد از درگذشت آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی مرجعیت عامه را بمدت سه ماه بر عهده داشت.

تولد[ویرایش]

سید حسین طباطبایی قمی در ۲۸ رجب ۱۲۸۲ هجری قمری در قم به دنیا آمد.[۱][۲]

تحصیلات[ویرایش]

وی تحصیلات ابتدایی خود را در قم شروع کرد و تا اوان بلوغ در قم به تحصیل مبادرت ورزید و سپس در پی تکمیل تحصیلات راهی تهران شد و درس‌های دوره سطح مانند معالم، قوانین، شرح لمعه، و رسائل و مکاسب را نزد اساتید آن حوزه خواند. وی پس از پنج سال تحصیل تهران را به مقصد عراق ترک کرد.

او در ۲۲ سالگی عازم مکه و مدینه شد و در بازگشت، وارد نجف گردید و پس از زیارت، راهی سامرا شد و در جلسه درس میرزای شیرازی شرکت کرد و پس از دو سال اقامت در سال ۱۳۰۶ قمری بار دیگر به تهران بازگشت.[۳][۴]

وی در حوزه علوم عقلی و عرفان شاگرد میرزا ابوالحسن جلوه و شیخ علی مدرس یزدی و میرزا محمود قمی بود و درس فقه و اصول را نزد میرزا حسن آشتیانی و شیخ فضل الله نوری گذراند. در ۱۳۱۱ قمری برای تکمیل تحصیلات خود به نجف رفت و از محضر میرزا حبیب‌الله رشتی و ملا علی نهاوندی و شیخ محمد کاظم خراسانی و سید محمد کاظم یزدی بهره برد. وی تهذیب اخلاق را در محضر علامه سید مرتضی کشمیری و علم حدیث را در نزد علامه محدث نوری فرا گرفت. پس از آن به سامرا رفت و نزد میرزا محمد تقی شیرازی عمده تحصیلات خود را به انجام رساند و در نهایت از او اجازه اجتهاد گرفت.[۵]

فرزندان[ویرایش]

سید حسن طباطبایی قمی و سید تقی طباطبایی قمی از فرزندان وی هستند.

اساتید در تهران[ویرایش]

  • آقا علی مدرّس
  • میرزا ابوالحسن جلوه
  • میرزا علی اکبر حکمی یزدی
  • میرزا هاشم رشتی، شیخ علی نوری
  • میرزا ابوالحسن کرمانشاهی
  • میرزا محمود قمی
  • شیخ عبدالمحسن مدرس ریاضی
  • شیخ فضل‌الله نوری
  • میرزا محمد حسن آشتیانی[۶]

اساتید در نجف[ویرایش]

تبعید در دوران پهلوی اول[ویرایش]

به دنبال اجباری شدن کلاه شاپو و سیاست‌های تغییر لباس در دوران پهلوی اول، در تیرماه ۱۳۱۴ آیت الله طباطبایی قمی به پیشنهاد علمای مشهد جهت مذاکره با رضاخان در مورد این سیاست ها راهی تهران شد. قمی در تهران در حصر قرار گرفت و ممنوع الملاقات شد.[۹] [۱۰] رضاخان او را به عراق تبعید کرد. دستگیری وی توسط رضاخان زمینه ساز تجمع واقعه مسجد گوهرشاد شد.[۱۱]

فتوای جهاد[ویرایش]

آیت الله طباطبایی قمی در دوران حضور در حوزه علمیه کربلا در جریان اشغال عراق در جنگ جهانی دوم، به همراه دیگر علمای عراقی و ایرانی مقیم این کشور، فتوای جهاد علیه متفقین را صادر کرد و خواهان مقابله با اشغاگران شد.[۱۲]

بازگشت به ایران[ویرایش]

با سقوط رضاشاه، آیت الله طباطبایی قمی در سال ۱۳۲۲ به مشهد بازگشت. او از دولت خواست که به خواسته‌هایی چون لغو کشف حجاب، انحلال مدارس مختلط، برپایى نماز جماعت و تعلیم قرآن و درس دینى در مدارس، آزادى حوزه‌هاى علمیه، کاهش فشار اقتصادى از دوش طبقه ضعیف، تلاش براى تعمیر قبور ائمه بقیع عمل کند. به دنبال حمایت مردم این خواسته ها عملی شد. [۱۳]

مرگ[ویرایش]

وی پس از چند ماه (از مرگ آیت‌الله سید ابوالحسن اصفهانی)، در چهاردهم ربیع‌الاول سال ۱۳۶۶ هجری قمری در نجف فوت کرد و در جوار مرقد علی به خاک سپرده شد.[۱۴][۱۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. عباس حاجیانی، عنصر فضیلت و تقوا، ص ۱۳؛
  2. شیخ عباس قمی، فوائد الرضویه، ص ۳.
  3. سید محسن امین عاملی، اعیان الشیعه، ج ۶، ص ۱۶۹
  4. آقا بزرگ تهرانی، نقباء البشر، ج ۲، ص ۶۵۳.
  5. شریف رازی، گنجینه دانشمندان، 264-266.
  6. آقا بزرگ تهرانی، نقباء البشر، ج ۲، ص ۶۵۳.
  7. آقا بزرگ تهرانی، نقباء البشر، ج ۲، ص ۶۵۳
  8. مجله حوزه، ش ۳۰، ص ۳۳
  9. «علت نامگذاری ۲۱ تیر ماه به عنوان روز حجاب و عفاف». دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی کاشان، ۲۱ تیر ۱۳۹۴. 
  10. تغییر لباس و کشف حجاب به روایت اسناد، ۱۳۷۸، سند شماره ۲، صص ۱۱ ۱۰
  11. «آیة الله العظمی حاج حسین طباطبایی قمی». پایگاه اطلاع رسانی حوزه، ۲۱ تیر ۱۳۹۴. 
  12. «آیة الله العظمی حاج حسین طباطبایی قمی». پایگاه اطلاع رسانی حوزه، ۲۱ تیر ۱۳۹۴. 
  13. «آیة الله العظمی حاج حسین طباطبایی قمی». پایگاه اطلاع رسانی حوزه، ۲۱ تیر ۱۳۹۴. 
  14. مجله نور علم، شماره اول، سال دوم، ص ۹۰.
  15. عباس حاجیانی، عنصر فضیلت و تقوا، ص ۳۵