لری بالاگریوه‌ای

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
لری بالاگریوه‌ای

لوری بالاگه‌ری‌ویی‌ونه

گویشگاه‌ها:  ایران
استان‌های لرستان، خوزستان
شمار گویشوران:
خانواده: هندواروپایی
زبان هند و ایرانی
زبان ایرانی
   زبان ایرانی غربی
    جنوب غربی
     لری
      لری شمالی[۱][۲]
       لری بالاگریوه‌ای
کد زبان
ISO 639-1: هیچ
ISO 639-2:
ISO 639-3: lrc

لری بالاگریوه‌ای یکی از گویش‌های لری در جنوب غرب استان لرستان است.[۳] بیشترین گویش‌وران این گویش در پلدختر، اندیمشک، دهلران، آبدانان، دره شهر، روستاهای جنوب خرم‌آباد همچنین مهران و … ساکن می‌باشند.[۴][۵]

گویش بالاگریوه‌ای از گروه گویشهای جنوب غرب ایران است. دانشنامه ایرانیکا زبان لری را به دو دسته لری شمالی و جنوبی تقسیم کرده‌است و رودخانه دز را به نوعی مرز دو دسته لری شمالی و جنوبی قرار داده است که در این تقسیم‌بندی گویش بالاگریوه‌ای در کنار لری خرم‌آبادی، گویش نهاوندی و گویش بروجردی جز گویش‌های لری شمالی قرار دارد. زبان لری و گویش‌های مختلف آن شاخه‌ای از گویش‌های ایرانی جنوب غربی است.[۶]

معنی چند کلمهٔ بالاگریوه‌ای[ویرایش]

  • غروب، عصر: ایوارِه
  • آفتاب: اَفتاوُ
  • ستاره: آساره
  • قبر: قُور
  • خانه: حونه
  • شب: شُو
  • شدید: شوف، رِفت (بارش باران شدید)
  • آرام آرام: یِواش یِواش، ریف ریف (بارش باران)
  • نگاه کن: سِیل کِه
  • برو: رُو
  • چرا؟: سیچِه؟
  • چشم: تیه
  • زود: زی
  • سنگ: بَرد
  • بالا: وارو
  • پایین: حار
  • گنجشک: مِلیچه
  • قهر: بیدماق
  • مادر بزرگ: نِنِه
  • پدر بزرگ: پاپا
  • مادر: دا
  • عمه: کِچی
  • مخفی شدن: خِپ
  • ترسو: زَلِه‌رو
  • یاد: هیر
  • صحبت: چاراو
  • حالا: ایسه
  • الان: هیسه
  • کُنج: سیک
  • برادر: گَگَه، گیه
  • خواهر: دَدَ
  • اینجا: ایچه
  • آن طرف: وولا، اولا
  • آبشار: تاف
  • بیرون: دَر
  • قبل: وِرَز
  • آن وقت: اوسِ

پانویس[ویرایش]

  1. «Language by Country»(انگلیسی)‎. فهرست لینگوییست، ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۴. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  2. «Luri, Northern»(انگلیسی)‎. اتنولوگ. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴. 
  3. «LORI LANGUAGE ii. Sociolinguistic Status of Lori». Iranica. بازبینی‌شده در ۳ فوریه ۲۰۱۳. 
  4. کرد زعفرانلو کامبوزیا عالیه، ملکی مقدم اردشیر، سلیمانی آرزو. ۱۳۹۲. مقایسه فرایندهای واجی همخوان‌های گویش لری بالاگریوه با فارسی معیار جستارهای زبانی (پژوهش‌های زبان و ادبیات تطبیقی)، بهار ۱۳۹۲: (۱۴ ۱۳):۱۵۱–۱۷۹.
  5. شتدار، علی‌محمد. لرها و لرستان از دیدگاه ولادیمیر مینورسکی. علوم انسانی، «ایران شناخت»، ۱۳۷۶. ۱۶۷
  6. «LORI DIALECTS». Iranica. بازبینی‌شده در ۳ فوریه ۲۰۱۳.