ایل قلاوند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از قلاوند)
پرش به ناوبری پرش به جستجو


قلاوند یکی از ایل‌های لر و جزیی از ایل بزرگ دیرکوند است.[۱]سکونت‌گاه اصلی قلاوندها شهرستان اندیمشک و بخش الوار گرمسیری می‌باشد.[۲]
از افراد نامی این ایل می‌توان قدم‌خیر قلاوند مبارز ضد حکومت رضاشاه اشاره کرد.[۳]

زبان[ویرایش]

قلاوندها جزئی مهم از لرهای بالاگریوه هستند و به گویش بالاگریوه‌ای صحبت می‌کنند.

جمعیت[ویرایش]

در سال ۱۳۴۰ جمعیت ایل قلاوند بیش از ۲۰۰۰ خانوار بوده‌است.

طوایف و تیره‌ها[ویرایش]

ایل قلاوند از طوایف و تیره‌های مختلفی تشکیل شده است،فهرست زیر تمامی طوایف و تیره‌های ایل قلاوند است:

  • میرزاوند
  • باشاقا(شريف-طاهر-علی‌آقا-محمدآقا)
  • بزرگ
  • تتر
  • کیخا
  • شانظر
  • شاطره
  • آدینه‌وند
  • شهاوند
  • سیراوند
  • مهرابوند
  • برخوردار
  • چار بآووه (کوچک، مرغزار، خنکار، خداوردی)
  • رهداروند

طوایف و تیره‌های مختلف وابسته به ایل قلاوند که جزیی از ایل قلاوند محسوب می‌شوند:

  • گورو
  • دره تنگی
  • هوتاوند
  • شیخ حاجی باریک آب
  • شیخ پیر مار
  • کاویانی
  • هیکی
  • میرمشرقی
  • تجار
  • هلدی

طوایف و تیره‌های مختلف وابسته به ایل قلاوند که جزیی از ایل قلاوند محسوب می‌شوند ولی از ایلات و طوایف دیگر از قلاوند هستند:

  • بخش عمده‌ای از طایفهٔ ماکنالی
  • عده‌ای از طایفه بگری
  • عده‌ای از طایفه مالزیری
  • عده زیادی از طایفه رشنو
  • تیره‌هایی از طایفه ساکی
  • یک خانوار موسوم به خاکی خان (که در گذشته ارمنی بوده و از مناطق ارامنه به این مناطق مهاجرت کرده‌است)


روایت است در دوران رضاشاه پهلوی عباس خان قلاوند و عده‌ای از تیره‌های ایل قلاوند بساط باج‌گیری رو بر روی پل قدیم دزفول پهن می‌کنند در واقع از تمام کسانی که قصد عبور از پل دزفول به سمت اینور پل رو داشتند مبالغی رو دریافت می‌کردند مالیات و عوارض از آن‌ها دریافت می‌کردند زیرا رضاشاه پهلوی آنجا رو حیطه و محدوده طایفه میرزاوند و قلاوند قرار داده بود....روزی عده‌ای از دزفولی‌ها که شجاع‌ترین مردم دزفول در آن دوران بودند تصمیم گرفتند تا برای گرفتن باج‌ها به سمت بخش الوار گرمسیری بروند در آن دوران تا پل دزفول بیابان و برهوت بود...ناگهان در بین مسیر شب آن‌ها رو می‌گیرد و می خواهند بخوابند از ترس یکی پس از دیگری پشت یکدیگر مخفی می‌شوند تا اینکه بعد مدتی متوجه می‌شوند که به خود دزفول برگشتند....این روایت به صورت جک در بین طوایف وجود دارد

با روی کار آمدن حکومت پهلوی رضاشاه قرار شد که از پل زال تا پل قدیم دزفول رو حیطه و محدوده و حوزه استحفاظی ایل قلاوند قرار دهند و آن‌ها رو برای آن‌ها ثبت کنند

پانویس[ویرایش]

  1. «DĪRAKVAND». دانشنامه ایرانیکا، ۱۵ دسامبر ۱۹۹۵. بازبینی‌شده در ۷ مارس ۲۰۱۵. 
  2. بالاگریوه، مرادحسین پاپی. تبار هخامنش دیار بالاگریوه. افلاک، اسفند 1390
  3. کاظمی، ایرج. مشاهیر لر. افلاک، خرم‌آباد: ۱۳۷۶

منابع[ویرایش]

  • کتاب فرهنگ جغرافیایی ایران جلد۶ نوشته سرتیپ دکتر حسینعلی رزم آرا نخست‌وزیر محمدرضاشاه پهلوی فروردین سال ۱۳۳۰ه‍.ش
  • بالاگریوه، مرادحسین پاپی. تبار هخامنش دیار بالاگریوه. افلاک، اسفند ۱۳۹۰. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۱۸۶-۰۰۹-۹. 
  • امان الهی بهاروند، سکندر. پژوهشی دربارهٔ پیوستگی قومی و پراکندگی جغرافیایی لرها در ایران. آگاه، آذر ۱۳۹۳. شابک ‎۹۶۴-۳۲۹-۱۳۵-۹. 
  • کانال تلگرام ایل قلاوند،عمادقلاوندی،شامد 5-4-61-297260-1-1
  • کاظمی، ایرج. مشاهیر لر. افلاک، ۱۳۷۶. شابک ‎۹۶۴-۶۴۳-۱۰۰-۳.