احمد اقتداری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
احمد اقتداری
نویسنده، مورخ و جغرافیدان خطه جنوب ایران
شناسنامه
نام کامل احمدخان گراشی
لقب پاسبان خلیج فارس[۱]
حیطه جغرافیا
دوره معاصر
زادروز ۱۳۰۴
زادگاه لار، فارس، ایران
فرزند(ها) افشین، امید، آرزو
دین مسلمان
مذهب شیعه

احمد اقتداری (زاده سال ۱۳۰۴، لار در فارس)، مشهور به «پدر مطالعات خلیج فارس»،[۳] آموزگار، وکیل دادگستری، نویسنده، مورخ و جغرافی دان ایرانی است. عمده شهرت وی به علت پژوهش در خلیج فارس است.[۲] وی که از خوانین گراش است،[۴] تمام سواحل خلیج فارس و دریای عمان را برای کار تحقیقاتی‌اش پیاده طی کرده و از دوران جوانی شروع به نقشه‌برداری تمام این سواحل کرده است.[۵]

کتاب مروارید خلیج فارس در خصوص پژوهش‌های ایران‌شناسی وی نوشته شده است.

زندگینامه و تحصیلات[ویرایش]

وی در سال ۱۳۰۴ در شهر لار در فارس به دنیا آمد و تحصیلاتش را در آن شهر سپری کرد. پدراحمد اقتداری مرتضی قلی‌خان اقتداری و مادرش انیس‌خانم اقتداری، هر دو از شهر گراش بودند.

اقتداری دو سال در دانشسرای مقدماتی شیراز درس خواند و با سمت آموزگاری به شهر لار بازگشت و در سال‌های اول تا چهارم ابتدایی به تدریس مشغول شد.

وی در سال ۱۳۲۸ که نخستین کنکور دانشکده حقوق و علوم سیاسی و اقتصادی تهران برگزار می‌شد، در این دانشگاه پذیرفته و در سال ۱۳۳۴ موفق به اخذ اجازه وکالت پایه یکم دادگستری شد تا علاوه بر ۳۰ سال معلمی، چهل سال هم در شغل وکالت دادگستری خدمت کند.[۶] وی همزمان به تحقیق دربارهٔ تاریخ منطقه لارستان پرداخت. به خاطر همین مطالعات و پژوهش‌ها به تدریس در رشته تاریخ در مقطع دکتری دانشگاه تهران دعوت شد. او بعدها به خاطر پژوهش‌های خود به دریافت دکتری افتخاری از دانشگاه تهران نائل شد.[۷]

آثار[ویرایش]

اقتداری حدود چهل کتاب با ارزش و بیش از یکصد مقاله علمی به چاپ رسانده است. در میان آثار او از تصحیح و همت گماردن به انتشار دیوان اشعار شاعران، ترجمه آثار تحقیقی نویسندگان و پژوهشگران غیرایرانی تا چاپ قصه‌های مثنوی، منطق‌الطیر و هزار و یک شب و همچنین تحقیقات علمی در زمینه لهجه‌شناسی، زبان و فرهنگ مناطق مختلف کشور دیده می‌شود.[۶]

اهدای آثار به کتابخانه مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی[ویرایش]

وی در سال ۱۳۸۷ حدود پنج‌هزار نسخه از کتاب‌ها و اسنادش را به کتابخانه مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی اهدا کرد.[۷]

آثار[ویرایش]

برخی از کتابهای به چاپ رسیده احمد اقتداری عبارتند از:

  1. خلیج فارس از دیرباز تا کنون، انتشارات امیرکبیر[۸]
  2. بندرعباس و خلیج فارس
  3. صید مروارید در خلیج فارس
  4. تاریخ مسقط و عمان و بحرین و روابط آن با ایران
  5. سرگذشت کشتیرانی ایران
  6. آثار باستانی سواحل و جزایر خلیج فارس و دریای عمان ۱۳۴۸
  7. لارستان کهن و فرهنگ لارستانی، نشر فرهنگ ایران زمین، ۱۳۳۴
  8. خوزستان و کهگیلویه و ممسنی، ۱۳۵۹
  9. تاریخ مسقط و عمان، بحرین و قطر و روابط آنها با ایران، محمد علی خان سدیدالسلطنه، تصحیح و تحشیه و پیوست‌ها از احمد اقتداری، تهران، دنیای کتاب، ۱۳۷۰[۹]

اهدای جایزه ویژه مرکز موقوفات دکتر افشار[ویرایش]

در سال ۱۳۹۱ جایزه ویژه مرکز موقوفات دکتر افشار با عنوان جایزه تاریخی و ادبی دکتر محمود افشار برای زبان فارسی و وحدت ملی ایران[۱۰] به وی اهدا شد.[۷]

رونمایی از تندیس دکتر اقتداری[ویرایش]

در بهمن ماه ۱۳۹۲، از تندیس احمد اقتداری به پاس بیش از پنجاه سال پژوهش برای خدمت به فرهنگ ایران و پژوهش در زمینه خلیج فارس در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی رونمایی شد.[۲]

ساخت مستند در مورد اقتداری[ویرایش]

مستند «به ایران، جاودانی‌ام» دربارهٔ تلاش‌های احمد اقتداری در خصوص بررسی تاریخی جغرافیایی سواحل جنوبی ایران ساخته شده است[۳] و از شبکه‌های اول سیما و مستند نمایش داده شده است.[۵] این مستند در چهل و پنجمین جشنواره بین‌المللی فیلم رشد به نمایش درآمده است.[۱۱][۱۲]

دیدگاه‌ها[ویرایش]

وی در کتاب «خلیج فارس؛ از دیرباز تاکنون» برای خلیج فارس دو تعبیر «دریای پرماجرای ایرانی» و «گاهواره تمدن» را به کار برده است. وی معتقد است خلیج فارس به این دلیل که همیشه در تاریخ خود، محل نبرد قوای نظامی «پرماجرا» است. وی همچنین معتقد است که خلیج فارس زادگاه ایلامیان بوده است به همین دلیل از آن به «گاهواره تمدن» یاد می‌کند.[۱۳]

پانویس[ویرایش]

  1. ««مروارید خلیج فارس» در دستان استاد احمد اقتداری». سایت خبری گریشنا. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «از تندیس استاد احمد اقتداری رونمایی شد». خبرگزاری ایرنا. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «زندگی پدر مطالعات خلیج‌فارس مستند می‌شود». ایسنا. 
  4. «پروفسور احمد اقتداری». گراش دات اینفو. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «مستند دکتر احمد اقتداری از شبکه یک پخش می‌شود». آفتاب لارستان. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ «دیدار و گفتگو با احمد اقتداری فردا در کتابفروشی آینده». خبرگزاری مهر. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ «رونمایی از تندیس دکتر احمد اقتداری در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی». مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. 
  8. «احمد اقتداری کتاب «خلیج فارس از دیرباز تا کنون» را برای نوروز پیشنهاد داد». خبرگزاری کتاب. 
  9. «ایران و بازیگران جنگ ظُفار». 
  10. «از قرارداد دارسی تا سقوط مصدق / تجلیل از مردی که خواب آشفته نفت را روایت کرد». خبرآنلاین. 
  11. «به ایران جاودانی ام». روزنامه ایران به نقل از مگ ایران. 
  12. «اکران مستند به ایران جاودانی ام در جشنواره بین‌المللی رشد». پایگاه اطلاع‌رسانی سیما. 
  13. «گفتگو با احمد اقتداری: فرهنگ ایرانی مانند ققنوس هربار از خاکستر خود متولد می‌شود». مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. 

پیوند به بیرون[ویرایش]