حسن حکمت نژاد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
حسن حکمت نژاد
زادروز فروردین ۱۳۰۹ محله شهشهان اصفهان
محل زندگی اصفهان
ملیت ایرانی
نام‌های دیگر استاد مجنونی
پیشه قالیبافی، طراحی فرش، قالی
لقب پدر فرش ایران
مذهب شیعه

حسن حکمت نژاد در محله شهشهان اصفهان در خانواده‌ای مذهبی و اهل هنر متولد شد. پدرش، محمد کاظم از جمله قالیبافان مشهور و صاحب نام بود. پدربزرگش، احمدبیک مجنونی، مدتی مباشر سلطان مسعود میرزا ظل‌السلطان بود ولی بعد از کارهای دیوانی انصراف داد و در خانه به بافتن قالی مشغول گردید. وی تحصیلات ابتدایی را در مدرسه فردوسی و متوسطه را در دبیرستان سعدی گذراند.

حسن حکمت نژاد در شش سا لگی اولین گره را تار قالی می‌نشاند و همگام با تحصیل، نزد پدرش قالیبافی را یاد می‌گیرد و آرام آرام کنار دست استادان و مربیان به رازهای قالیبافی آشنا می‌شود. با مرگ نابهنگام پدر، مدتی ترک تحصیل کرد ولی پس از مدتی همزمان با کار، درس خواندن را نیز ادامه داده و دیپلم می‌گیرد. از آنجا که مدتی در دوران سربازی در داروخانه بهداری پادگان مشغول کار بود، مدتی داروخانه تأسیس کرد.

در سال ۱۳۲۱ شمسی پدرش محمد کاظم مجنونی توسط رقیبان خود در عرصه حرفه قالی اصفهان به قتل می‌رسد. بواسطه فقر و تنگدستی که به دنبال مرگ پدر برای خانواده پیش می‌آید، وی با شور و عشق بسیار آستین همت را بالا می‌زند و به نوعی به گرفتن انتقام خون پدر می‌پردازد و این سرآغاز عمده و مهم در سرنوشت قالی مجنونی‌ها به شمار می‌آید.

حسن به ناگزیر کار در داروخانه را رها می‌کند تا از یک سو بدهکاری‌های پدرش را بپردازد و از سوی دیگر رونقی به توسعه قالیبافی بدهد. در سال ۱۳۴۵ استاد حکمت نژاد آرام آرام در میانسالی از فعالیت بی وقفه دست می‌کشد. این جدایی به خاطر نبود نیرو و توان لازم و همچنین ناراحتی و سر خوردگیهای او در بازار قالی به خاطر عدم تجلیل از سالیان تلاش و نثار جوانی و عمر بود. بعد از مدتی انزوا با سفربه کشورهای اروپایی و آمریکا و ژاپن همکاری و مشورت لازم را در زمینه آشنایی و ارتباط هر چه بیشتر با مراکز عمده تجاری و اقتصادی قالی ایرانی شروع می‌کند. درسال ۱۳۵۷ با پیروزی انقلاب اسلامی استاد مجنونی سالخورده بار دیگر مختصر فعالیت پرثمری را در عرصه بافت قالی و طراحی نقش قالیچه آغاز می‌کند و حاصل این تحول بافت قالیچه‌هایی است که سر فصل نوینی را در کار ارزشهای نقش و رنگهای قالیچه‌های مجنونی‌ها گشوده است و قالیچه‌های ستاره دنباله دار بافته می‌شود. در سال ۱۳۶۷ با عارضه سکته قلبی وی از فعالیت باز می‌ماند؛ ولی با فعالیتهای آموزشی کارگاهی مستقل در قلب شهر اصفهان بر پا می‌کند. در این کارگاه او با استخدام تنی چند از دختران قالیباف جوان عاشقانه به کار ادامه می‌دهد و نهضتی ماندگار را در عرصه قالی برپا می‌کند.[۱]

استاد حکمت نژاد معتقد است که: قالی هفده رشته دارد که یکی از آنها بافندگی است و خلق یک اثر بی نظیر هر کدام از این رشته‌ها، نیازمند شکیبایی، خلوص و الهام است.[۲]

قالی مجنونی[ویرایش]

نام قالی مجنونی به خاطر ۳ اصل ماندگار است:

  • استفاده از رنگهای گیاهی بنا به وصیت و توصیه محمد کاظم مجنونی.[۳]
  • کاربرد منطقی نقوش سنتی و اصیل هنر ایران در قالی
  • دقت در بافت ریز و افزودن گره در قالی و قالیچه‌های مجنونی

وی از طراحان و قالیبافان صاحب سبک ایران به شمار می‌رود و هنر قالیبافی میراثی از پدران اوست. صفت مجنونی به دلیل شیدایی است که در این حرفه از خود بروز دادند.[۴]

استاد حکمت‌نژاد سال‌ها همچنان هنر قالیبافی را دنبال کرد و امروزه به عنوان پیشگام در عرصه «قالی مجنونی»، مؤسس و بنیانگذار «فرش پوده» و مؤسس و بنیانگذار «فرش قشم» مطرح است.[۵]

آثار[ویرایش]

در عرصه «قالی مجنونی»، طراح بیش از ۵۰ نقشه قالی می‌باشد برخی از آثار او در زمینه طراحی نقش قالی عبارتند از: زردیس، گلدانی (ظل السلطانی)، شال کشمیر، آندو، پرنده بهشتی، شب نما، سپیده، یاد شیخ صفی، دلدار، هدهد، نقش در نقش هماهنگ، ستاره دنباله‌دار، خورشید، وقار، آرام و فتنه

جوایز[ویرایش]

استاد حکمت نژاد در بیش از دهها نمایشگاه فرش جهانی شرکت کرده و جوایز متعددی را دریافت نموده است:

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]