مرتضی نوریانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مرتضی نوریانی را پدر صنعت نوین چاپ در ایران لقب داده‌اند.

مرتضی نوریانی در ۱۲۹۰ خورشیدی در تهران متولد شد. پس از پایان تحصیلات مقدماتی به ایتالیا رفت و با دریافت درجه فوق لیسانس، عنوان حسابدار خبره را به دست آورد و با فراگرفتن زبانهای فرانسه - ایتالیائی - انگلیسی و آلمانی به ایران بازگشت. مرتضی نوریانی رشته تجارت خود را به امر چاپ اختصاص داد و با تلاش شبانه‌روزی و دریافت کمک از کارخانه بزرگ هایدلبرگ در آلمان، صنایع چاپ ایران را نوسازی کرد و بیش از ۸۰ درصد چاپخانهای ایران را مجهز نمود و توانست مدال طلای هایدلبرگ را به دست آورد.

مرتضی نوریانی با تاًسیس بنیاد نیکوکاری قسمتی از ثروت خود را به امور خیریه اختصاص داد و مجله گوهر را بنیاد نهاد. مرتضی نوریانی که دارای سه پسر و دو دختر و هشت نوه می‌باشد.

مرور فعالیتهای زنده یاد مرتضی نوریانی[ویرایش]

  • تاریخ تأسیس: سال ۱۳۰۹ خورشیدی (۱۹۳۱ میلادی)
  • مؤسس: مرتضی نوریانی
  • اولین محل کار: بالاخانه ضلع شمال غربی سبزه میدان (دو اتاق استیجاری)
  • نوع تجارت: چهار سال اول حق العمل کاری واردات و صادرات کلای متفرقه، از سال ۱۳۱۴ تمرکز فعالیت در رشته تجارت ماشین و لوازم چاپ و صحافی.
  • شعبه تهران: خیابان ناصر خسرو، روبروی ساعت شمس العماره، تیمچه اجاره‌ای برای انبار و نمایشگاه و فروشگاه.
  • شعبه برلن: تحت عنوان «نوریانی و شریک» در سال ۱۹۳۵ میلادی و با شرکت یک نفر آلمانی دفتری در برلن تأسیس گردید که مسئول خرید و اجرای سریع سفارش‌ها و کسب شرایط مناسب بود. این دفتر تا سال ۱۹۴۳ دایر و فعال بود و سپس در اثر بمباران برلن از بین رفته و منحل گردید.
  • انگیزهٔ مؤسس: انگیزه اصلی مؤسس در انتخاب رشته تخصصی چاپ خدمت به فرهنگ و ارتقاء سطح فنی چاپ و هدف آن، رسیدن به سطح فنی جهانی بود.

در آن زمان وسایل کار تعداد کمی از چاپخانه‌ها عبارت بود از ماشین‌های دستی، پایی و سیلندری مستعمل سیستم قدیم که گه گاه به ایران وارد می‌شد و ضعف بنیه مالی و عدم آشنایی به فن مدرن چاپ مانع اصلی پیشرفت این صنعت بود. مؤسسه با کوشش و تلاش پی گیر موفق شد هر دو مانع را برطرف سازد. یکی تأمین اعتبار و تسهیلات پرداخت و دوم آموزش کادر فنی از طریق اعزام کارگر به آلمان.

  • شرکت‌های جانبی: پس از انقلاب اسلامی و به منظور توسعه خدمات، شرکتهایی در کنار مؤسسه تأسیس گردید ولی متأسفانه به هدف مطلوب نرسید بنابراین شرکتها منحل و بار دیگر خود مؤسسه مسئولیت انجام امور را عهده‌دار شده است.»

شیوه منحصر به فرد تجارت و فروش ماشین آلات توسط نوریانی[ویرایش]

مرتضی نوریانی در شرایطی آغاز به کار کرد و سنگ بنای مؤسسه خود را نهاد که صنعت چاپ ایران در وضعیتی کاملاً ابتدایی بود. «پس از فراغ از تحصیل (فوق لیسانس اقتصاد از ایتالیا) برای مطالعه و اخذ تصمیم در باب نوع تجارتی که باید برگزینم، در ضمن آشنایی با یکی از روشنفکران آلمانی به هنگامی که از هر دری سخنی به میان آمد، گفت: ما در آلمان عقیده داریم کتاب از اسلحه مهم تر است زیرا کتاب رکن اصلی فرهنگ به شمار می‌رود و هر ملتی که فرهنگی غنی دارد، خود به خود به تمام اصلاحات بنیادی دست می‌یابد …. در آن زمان چاپخانه‌های موجود در ایران انگشت شمار بود … پس بی دودلی، تصمیم جزم کردم برای صنعت چاپ در ایران اساسی محکم و شالوده‌ای متقن بنا نهم». مرتضی نوریانی وام‌های بسیاری از بانکها به نفع چاپخانه‌ها، با ضمانت شخصی خود می‌گرفت «در آن زمان نه صاحبان چاپخانه‌ها سرمایه‌ای داشتند و نه وضع مالی من خوب بود و نه بانک‌های ایران اعتبار طویل‌المدت می‌دادند، پس تنها چاره این بود که از کارخانه‌های فروشنده اعتبار تحصیل و عین آن در راه صنعت چاپ مصروف شود. در اثر رعایت امانت و دقت و نظم و ترتیب و خوش‌حسابی، این اعتبار به دست آمد و روز به روز افزایش یافت و توانستم به بسیاری از چاپخانه‌ها کمک کنم و حتی برای ایجاد چاپخانه‌های جدید اعتبار بگیرم». روش نوریانی در زمینهٔ فروش ماشین آلات به چاپخانه‌ها، شیوهٔ منحصر به فردی است. «تا قبل از جنگ جهانی ۱۹۴۵–۱۹۳۹ صنایع چاپ در آلمان شرقی متمرکز بود و مؤسسه نوریانی بهترین آنها را انتخاب نمود. چون کارخانه‌ها در ایران نماینده نداشتند، مؤسسه موفق شد با استفاده از رقابت بین آنها بهترین شرایط و قیمتها را به دست آورد. پس از جنگ و خسارت زیادی که به آلمان شرقی وارد شد، صنایع چاپ در قسمت غربی آلمان رشد و پیشرفت نمود و طبعاً مؤسسه نیز با این کارخانه‌ها ارتباط برقرار کرد. بدون تردید می‌توان گفت دوران شکوفایی صنعت چاپ در ایران پس از خاتمه جنگ آغاز گردید. اولین چاپخانه خصوصی که از تسهیلات و شرایط استثنایی مؤسسه برای خرید و به کار انداختن ماشین مدرن و اتوماتیک مجهز استفاده کرد، چاپ تابان در تهران بود. (قبل از چاپ تابان، بانک ملی ایران نیز پنج دستگاه از همین ماشین ملخی را خریداری و در چاپخانه بانک به کار انداخته بود) نتیجه چشم گیری که از به کار انداختن ماشین جدید عاید چاپ تابان شد موجب گردید که تقاضای خرید از طرف تعداد زیادی از چاپخانه‌های موجود و یا در شرف تأسیس، به مؤسسه برسد ولی انجام تمام سفارش‌ها به علت ضعف مالی مقدور نبود. مؤسسه با سابقه خوبی که در اثر نظم و ترتیب و خوش‌حسابی در بانک پیدا کرده بود توانست وام‌های مهمی از بانک‌ها به نفع چاپخانه‌ها و با ضمانت شخصی خود کسب کند و ماشین‌های مدرن را با دریافت پیش پرداخت مختصر در مقابل اقساط پنج ساله به چاپخانه‌ها واگذار نماید که این اقساط، از محل کار و درآمد خود ماشین پرداخت می‌شد و چنانچه چاپخانه‌ای موفق به انجام تعهدات خود نمی‌شد، مؤسسه وام را تمدید می‌کرد؛ و به هیچ وجه چاپخانه‌ها را تحت فشار قرار نمی‌داد و در تمام مدت فعالیت مؤسسه، ماشین کسی به علت عدم پرداخت اقساط توقیف نشده است.»

افتخارات مرتضی نوریانی در طول فعالیت تجاری[ویرایش]

روش همکاری مؤسسه، به تأسیس و گسترش چاپخانه‌ها در ایران منجر می‌شد. در نتیجه این فعالیت‌ها، تا سال ۵۷، دو هزارمین ماشین چاپ لترپرس به ایران وارد و در اصفهان نصب شده بود. علاوه بر این این‌ها، تعداد قابل توجهی ماشین چاپ افست و ملخی و همچنین دستگاه‌های صحافی و لیتوگرافی در سراسر ایران، با شرایط مناسب، به چاپخانه‌ها واگذار شده بود. کمپانی هایدلبرگ به پاس فعالیت چشم گیر نوریانی، ممتازترین نشان طلا و دیپلم افتخاری خود را به او اعطا کرد. تا آن تاریخ تنها ۱۲ شخصیت در جهان به دریافت چنان مدالی نایل شده بودند. بنیانگذار مؤسسه می‌گوید: «ما به اتباط صمیمانه با چاپخانه‌های کشور افتخار می‌کنیم و خوشحالیم که در پایه‌گذاری آنها همراهی داشته‌ایم. طبق آمار دقیق بیش از ۸۰٪ چاپخانه‌های ایران با همکاری مؤسسه نوریانی به وجود آمده است و هنوز هم ماشینی که ۳۰ سال پیش فروخته شده، دارد کار می‌کند و هیچ‌گاه به خاطر نبود سرویس، یا قطعه یدکی، ماشین‌ها برای مدت زیادی نخوابیده‌اند.» همکاری در تأسیس هشتاد درصد از چاپخانه‌های کشور و سرویس دهی به آنها، نمایانگر گستردهٔ فعالیت مؤسسه است. طی بیش از نیم قرن فعالیت، مؤسسه نمایندگی کمپانی‌های مختلف سازندهٔ ماشین آلات چاپ، صحافی، لیتوگرافی و مواد مصرفی را داشته و از این رهگذر محصولات کارخانجات معتبری را به دست اندارکاران چاپ کشور معرفی کرده است. عمده‌ترین کارخانجات اروپایی و نزدیک به همهٔ کارخانجات مشهور آلمانی در زمینهٔ چاپ، توسط مؤسسه نوریانی به بازار ایران راه پیدا کردند. نمایندگی نزدیک به ۸۰ کمپانی در دوره‌های مختلف، امکان ارائه طیف گسترده‌ای از محصولات مورد نیاز صنعت چاپ را فراهم ساخت. طیف کاملی از دستگاه‌های چاپ، لیتوگرافی، صحافی و عملیات جانبی، توسط مؤسسه به متقاضیان عرضه شده است. نوریانی می‌گوید: «مؤسسه در تمام این سال‌ها اصل را بر کسب بهترین شرایط به سود صنعت چاپ کشور قرار می‌داد و تا زمانی که می‌توانست ضمن جلب رضایت کارخانه، تسهیلات خوبی برای خریداران ایرانی فراهم سازد، نمایندگی را در دست داشت.»

خدمات ویژه به آموزش چاپ و اطلاع‌رسانی در این صنعت مؤسسه نوریانی در کنار ورود ماشین آلات چاپ، پیوسته در اندیشهٔ گسترش دانش فنی چاپ بوده است. احساس مسئولیت مؤسسه نسبت به آموزش چاپ، فراتر از مسئولیت او به عنوان نمایندگی این یا آن ماشین معین بوده است. مؤسسه نوریانی به مقولهٔ آموزش چاپ، به مثابهٔ یک نیاز ملی و آرزوی صنعت گران نگریسته و ضمن اعلام آمادگی برای ایفای نقش مؤثر در این زمینه، با تأسیس نخستین آموزشگاه چاپ، به این آرزوی مقدس جامهٔ عمل پوشانده است. آموزشگاه چاپ، همراه با نمایشگاه ماشین آلات در سال ۱۳۴۰ در زمینی به مساحت ۳۰٫۰۰۰ متر مربع واقع در کیلومتر ۱۰ جادهٔ مخصوص کرج گشایش یافت. به منظور آموزش چاپ، صحافی و حروفچینی ماشین آلات مختلف در سالن‌های مجزا نصب شده بود. بخش تعمیرگاه و سرویس و همچنین فضای سبز محوطه، از دیگر قسمت‌های این آموزشگاه بود. متأسفانه به خاطر مشکلات متعدد در راه آموزش چاپ، بهره‌برداری متناسبی از این آموزشگاه به عمل نیامد. مؤسسه ضمن تأسیس آموزشگاه، هر ساله شماری از مکانیک‌ها و کادر فنی خود را برای کسب مهارت فنی به کارخانه‌های سازندهٔ ماشین اعزام نموده است. مؤسسه نوریانی از همان اوان گسترش چاپخانه‌ها ضرورت دسترسی به اطلاعات مربوط به خانوادهٔ صنعت چاپ را دریافته و در راه گردآوری و تنظیم این اطلاعات تلاش بسیار ارزنده‌ای را آغاز کرد و سرانجام در بهمن ماه سال ۱۳۴۴، همزمان با جشن بیست ۷۰ سال فعالیت گسترده و نمایندگی بیش از یکصد کارخانه از خدمات مؤسسه نوریانی است.


تقدیر از مرتضی نوریانی به عنوان چهره ماندگار صنعت چاپ ایران توسط دکتر صفار هرندی وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی در سال 1386

مرتضی نوریانی از چهره‌های برجسته صنعت چاپ و پدر صنعت نوین چاپ در ایران است و پیشتر دکتر محمد حسین صفار هرندی وزیر وقت فرهنگ و ارشاد اسلامی و عضو مجمع تشخیص مطلحت نظام در اقدامی ارزنده در جریان هفتمین جشنواره صنعت چاپ در سال 1386 لوح یادبود و سپاس از خدمات مرتضی نوریانی را به خانواده او اهدا نموده است.

Nouriani2 low

در لوح سپاس دکتر صفار هرندی آمده است:

خانواده محترم زنده یاد مرتضی نوریانی

اعتبار و اقتدار فرهنگی و هنری سرزمین کهن و پهناور ایران در گوشه و کنار جهان ثمره تلاش بزرگان و فرهیختگانی است که در ترویج و گسترش وجوه نرم‌افزاری و سخت‌افزاری صنعت چاپ نقشی بسیار حساس و انکارناشدنی دارند. چاپ به واسطه ارتباط تنگاتنگ با فرهنگ، هنر و صنعت هر کشور جایگاه ویژه ای در زندگی اجتماعی مردم دارد و از دیرباز تلاشگران در این حوزه از ارزش معنوی خاصی نزد عموم برخوردار بوده‌اند. بدون شک گسترش فرهنگ و گردش چرخ‌های صنعت ایران مرهون زحمات و تلاش‌های خالصانه انسانهای والایی چون زنده یاد مرتضی نوریانی است. یاد و آوازه نیک این مفاخر فرهنگی و صنعتی بزرگ تا ابد در اقصی نقاط این سرزمین پرگهر طنین انداز خواهد بود و نسیم لطف و مهربانی و آمرزش خداوند، همیشه مشمول این چهره‌های ماندگار در صنعت و فرهنگ کشور است. مساعدت در راه اندازی واحدهای صنعت چاپ در دور افتاده‌ترین نقاط کشور، کوشش برای انتقال دانش نوین صنعت چاپ به چاپکاران ایرانی و تربیت خیل عظیم نیروی انسانی تلاشگر در این عرصه و نیز همراهی و همدلی و مدارا با دست اندرکاران، از ویژگی‌های بارز این انسان بزرگ و مردمی به گواهی اغلب دست اندرکارن این صنعت فرهنگی است. اینک هر چند که سالهاست جسم خاکی او از میان ما و همکارانش رخت بربسته، لیکن نام و یاد نیک او تا ابد بر چهره صنعت چاپ ایران خواهد درخشید و یادآور اخلاق اسلامی در تجارت خواهد بود. ضمن تجلیل و سپاس از خدمات شایسته و گرامیداشت نام و خاطره زنده یاد مرتضی نوریانی و با آرزوی مغفرت الهی از درگاه ایزد منان برای آن مرحوم و موفقیت و سعادت برای خانواده، این لوح تقدیر و یادبود را به خانواده ایشان تقدیم می‌نمایم. به این امید که توانسته باشیم، تقدیر و یادی از او برای استمرار راهش نموده باشیم. در پرتو الطاف خداوند متعال و توجهات حضرت ولی عصر (عج)، سرافراز و پیروز باشید.

محمد حسین صفار هرندی. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی - ۱۱/۶/۱۳۸۶


رونمایی از کتاب خدمت به فرهنگ ایران (زندگی و کارنامه مرتضی نوریانی، بنیانگذار و پدر صنعت نوین چاپ ایران)

مراسم رونمایی از کتاب «خدمت به فرهنگ ایران»، زندگی و کارنامه مرحوم مرتضی نوریانی، پدر صنعت چاپ نوین ایران، اثری از سمیه سادات شفیعی و مجید خسروی، سه شنبه 26 خرداد ماه 1394 با حضور دکتر حسین انتظامی (معاون مطبوعاتی وزیر ارشاد)، دکتر علاء الدین ظهوریان (دبیر هیئت نظارت بر مطبوعات)، دکتر محمد منصور کوشش (مدیر کل رسانه‌های خارجی معاونت مطبوعاتی وزارت ارشاد)، محمد رضا برازش (مدیر کل چاپ و نشر وزارت ارشاد)، مهندس داود اسماعیلی (معاون فرهنگی، مطبوعاتی و اطلاع رسانی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران)، بهمن پورمند (رئیس اتحادیه چاپخانه داران تهران)، دکتر سید محمد امین قانعی راد (عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات سیاست ملی کشور و رئیس انجمن جامعه شناسی ایران)، حسینعلی متین رضا (استاد پیشکسوت صحافی سنتی)، مهدی گلستانیان (پیشکسوت صنعت چاپ)، علی نوریانی (فرزند زنده یاد مرتضی نوریانی) و بیش از یکصدو پنجاه نفر از مدیران صنعت چاپ و چهره‌های فرهنگی و دانشگاهی کشور در اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد.

دکتر حسین انتظامی، معاون امور مطبوعاتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخشی از سخنان خود در این مراسم اظهار کرد: «خدمت به فرهنگ ایران»: کتاب بسیار خوبی است و می‌تواند برای قدردانی از سایر پیشکسوتان حوزه‌های مختلف مبنا باشد؛ پیشکسوتانی که در تاریخ و تکامل و تربیت نیروی انسانی نقش مهمی داشته‌اند. وی با بیان این که در صنعت چاپ همه خود را وامدار مرحوم نوریانی می‌دانند، علت حضور خود در این مراسم را ادای احترام به مدیران صنعت چاپ بواسطه ارتباط تنگاتنگ مطبوعات و رسانه‌ها با صنعت چاپ و قدردانی از زحمات و تلاش مولفان کتاب خدمت به فرهنگ ایران دانست. برازش مدیرکل دفتر چاپ و نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در این مراسم اظهار کرد: در این چند سال که در خدمت صنف چاپ هستم به مراکز مختلفی سفر و با دوستان زیادی در این صنف گفت‌وگو کردم. اغلب آنها اذعان دارند، ماشین‌های چاپ قدیمی‌شان را از آقای مرتضی نوریانی خریداری کرده‌اند. وی افزود: آوردن یک صنعت نوین به داخل کشور کار بسیار بزرگی است و همت والایی می‌طلبد. بنده در این مدتی که در خدمت صنف چاپ هستم ندیده‌ام و نشنیده‌ام کسی از مرحوم نوریانی گله‌مند باشد. خوب است که ما این زحمات را گرامی بداریم، چرا که هم مردم ما فرهنگی هستند و هم انقلاب ما با شعارهای فرهنگی به پیروزی رسیده است. مدیرکل دفتر چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: ادب و احترام به گذشتگان به ویژه در صنعت چاپ امری لازم و ضروری است. ما باید با وحدت خود در این برهه زمانی در صنعت چاپ افرادی همچون نوریانی را الگوی خودقرار دهیم.

رونمایی از کتاب خدمت به فرهنگ ایران

حسینعلی متین‌رضا، پیشکسوت صنعت چاپ از دیگر سخنرانان این مراسم بود وی در بخشی از سخنانش عنوان کرد: انتشار کتاب «خدمت به فرهنگ ایران؛ زندگی و کارنامه مرتضی نوریانی، پدر صنعت نوین چاپ ایران» بسیار مغتنم است چرا که باعث شده شخصیت نوریانی وارد تاریخ فرهنگ این مملکت شود و هیچ‌گاه این شخصیت به دست فراموشی سپرده نشود. متین‌رضا اظهار کرد: آقای خسروی پیش از اینکه این اثر را به کسی نشان دهد، به من داد و بنده بسیار متأسف شدم که ایشان چرا پیش از انتشار این اثر با من تماس نگرفتند تا من هم دربارهٔ شخصیت آقای نوریانی مطالبی را از دیدگاه قرآن، حدیث و شعر ارائه کنم. این پیشکسوت صنعت چاپ ادامه داد: تاکنون کسی نتوانسته جای مرحوم نوریانی را بگیرد و بدون تردید چنین کسی در آینده هم نخواهد آمد. من تصور نمی‌کنم کسی پیدا شود که از نوریانی به نیکی یاد نکند. بهمن پورمند، رئیس اتحادیه چاپخانه‌داران نیز از دیگر حضار در این مراسم بود که ضمن بیان خاطره‌ای از مرتضی نوریانی، از انتشار این اثر ابراز خرسندی و از مؤلفانش قدردانی و تشکر کرد. مهدی گلستانیان، پیشکسوت صنعت چاپ و از دوستان نزدیک مرتضی نوریانی نیز در این مراسم، گفت: نوریانی باعث پیشرفت این مملکت شد و خدمات ارزنده‌ای ارائه کرد. وی مرد بسیار بزرگ و باگذشتی بود. نوریانی باعث شد چاپ کشور دگرگون شود. در بخش دیگر این مراسم، علی نوریانی، فرزند مرتضی نوریانی سخنرانی کرد. وی ضمن بیان خاطره‌ای از پدر مرحومش و تشکر و قدردانی از صنف چاپ گفت: از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که همواره ما را حمایت کرده و باعث شده که مؤسسه پدرم به نحو احسن به فعالیت بپردازد قدردانی می‌کنم.

مجید خسروی، یکی از نویسندگان کتاب «خدمت به فرهنگ ایران» در این مراسم گفت: باعث خرسندی است که امروز حاصل شش سال تحقیق و فعالیت در قالب کتاب رونمایی می‌شود. این اثر روایت کننده مجموعه اتفاقات خجسته‌ای است که زندگی بیشتر ایرانیان را در دوران معاصر دستخوش تأثیر قرار داده است. کدامیک از ما با مطالعه کتب نفیس نوریانی از مسلمان بودن خود احساس غرور و افتخار نمی‌کنیم؟ سخن گفتن از نوریانی بدون پژواک نیست و نخواهد بود به‌گونه‌ای که این پژواک با گذشت دو دهه از درگذشت او همچنان جاری و ساری است. وی تصریح کرد: این کتاب، سیمای نقش کنشگر و موفق یک خیر فرهنگی را به تصویر می‌کشد و ضمن انتقال تجارب تاریخی، به کشف گوشه‌هایی از چگونگی مدرن شدن جامعه چاپ می‌پردازد و می‌تواند الگوی خط مشی‌ها در سطح کلان باشد.

کتاب خدمت به فرهنگ ایران ضمن ارائه شرح حال و فعالیت‌های تجاری مرتضی نوریانی بنیانگذار و پدر صنعت نوین چاپ ایران به بررسی فصل مهمی از تاریخ این صنعت در دهه‌های ۲۰ تا ۶۰ ش پرداخته و با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی به تازگی انتشار است. نویسندگان این کتاب؛ سمیه سادات شفیعی و مجید خسروی با ارائه تحلیلی از افت و خیزهای سرمایه داری تجاری با اتخاذ روش تحقیق کیفی، مطالعه کتابخانه ای، تحلیل اسناد رسمی و غیررسمی، مصاحبه ساختارمند با چهره‌های شناخته شده عرصه فرهنگ و مدیران صنعت چاپ، تصویری از تغییرات اجتماعی ایران معاصر به دست می‌دهند. مرتضی نوریانی در مقام کارآفرینی ساعی، نقش به سزایی در راه اندازی اغلب چاپخانه‌ها در این مقطع زمانی داشته و به گواهی دست اندرکاران امر، نوسازی و توسعه نوین چاپ ایران مرهون مساعدت‌های فنی و مالی او است. در کنار فعالیت تجاری به عنوان کنشی عقلانی که خود با انگیزه‌های ارزشی دنبال شده، حمایت از آموزش حرفه ای در حیطه‌های تخصصی چاپ و نشر در قالب راه اندازی آموزشگاه چاپ در دهه ۴۰ از تدابیر ارزشمند او به شمار می‌رود. کتاب حاوی اسناد دست اول و بی نظیری است که به روابط نزدیک مرتضی نوریانی با مبارزان برجسته انقلاب اسلامی چون حجﺔ الاسلام محمد تقی فلسفی، شهید محمد جواد باهنر و تلاش‌های نوریانی در انتشار بی وقفه مجله آیین اسلام؛ از تاثیرگذارترین نشریاتی که با پرداختن به مقالات دینی قوی مورد استقبال وسیع مردم بود، می‌پردازد.

منابع[ویرایش]

مؤسسه پیش رسانه www.pishrasaneh.org

کتاب «خدمت به فرهنگ ایران» به قلم مجید خسروی و سمیه سادات شفیعی