درگاه:فرهنگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
صفحه اصلی   رده‌ها و موضوعات   درگاه‌ها و پروژه‌ها

درگاه فرهنگ

Auguste Rodin - Penseur.png
P culture.svg
موسیقی سنتی ایرانی، شامل دستگاه‌ها، نغمه‌ها، و آوازها، از هزاران سال پیش از میلاد مسیح تا به امروز سینه به سینه در متن مردم ایران جریان داشته، و آنچه دل‌نشین‌تر، ساده‌تر و قابل‌فهم تر بوده‌است امروز در دسترس است، بخش بزرگی از آسیای میانه، افغانستان، پاکستان، جمهوری آذربایجان، ارمنستان، ترکیه، و یونان متأثر از این موسیقی است و هرکدام به سهم خود تأثیراتی در شکل گیری این موسیقی داشته‌اند، از موسیقی‌دان‌ها یا به عبارتی نوازندگان موسیقی در ایران باستان می‌توان به «باربد» و «نکیسا» اشاره کرد.

فرهنگ مجموعه پیچیده‌ای از دانش‌ها، باورها، هنرها، قوانین، اخلاقیات، عادات و هرچه که فرد به عنوان عضوی از جامعه از جامعهٔ خویش فرا می‌گیرد تعریف می‌شود. هر منطقه از هر کشوری می‌تواند فرهنگی متفاوتی با دیگر مناطق آن کشور داشته باشد. فرهنگ به وسیلهٔ آموزش، به نسل بعدی منتقل می‌شود؛ در حالی که ژنتیک به وسیلهٔ وراثت منتقل می‌شود. واژهٔ «فرهنگ» از دو واژهٔ «فر» و «هنگ» به معنای ادب، تربیت، دانش، علم، معرفت و آداب و رسوم تعریف شده است. واژهٔ فرهنگ در پهلوی ساسانی به صورت «فره هنگ» آمده‌است که از دو جزء «فره» به معنای پیش و فرا؛ و «هنگ» به معنای کشیدن و راندن، ساخته شده‌است. در نتیجه «فرهنگ» به معنای پیش‌کشیدن و فراکشیدن است. به همین سبب است که در فارسی‌زبانان فرهنگ را سبب پیشرفت می‌دانند.

در متن‌های پارسی میانه، همانند «خسرو و ریدگ»، «خویشکاری ریدگان» و «کارنامهٔ اردشیر بابکان» واژه فرهنگ به کار رفته‌است؛ همچنین در شاهنامهٔ فردوسی، آثار سعدی و متن‌های دور بعد نیز بارها به این واژه برمی‌خوریم. در آثار این دوران، فرهنگ علاوه‌بر دانش، شامل هنرهایی چون نقاشی و موسیقی یا سوارکاری و تیراندازی هم می‌شد. در گذشته اعتقاد فارسی‌زبانان بر این بود که تا بدون فرهنگ آدمی نمی‌تواند قدمی مثبت در زندگی بردارد. از همین روست که فردوسی فرهنگ را برتر از گوهر و نژاد می‌داند. نزد اروپاییان تعریف واژهٔ فرهنگ پیشینه‌ای درازدامن دارد. در ادبیات اروپایی نزدیک به دویست تعریف از فرهنگ می‌توان یافت که نشان از اهمیت فرهنگ در این جوامع دارد. آن‌ها فرهنگ را از دیدگاه‌های گوناگون، از جمله دیدگاه اجتماعی، دینی و حتی اقتصادی بررسی کرده‌اند و دریافته‌اند که فرهنگ بر تمام اجزاء زندگی آدمی تأثیرگذار است.

دانش٬باورها٬اخلاق و هنر از اجرا اصلی سازنده فرهنگ‌ها هستند. بخشی از فرهنگ را هم سنت‌ها و مراسم می‌سازند. سنت‌ها تفکر و باوری‌اند که برخوردار از آدابی تکرارشونده‌اند. به سخن دیگر، آیین‌ها و سنت‌ها اعمالی تکراری پیرامون فرهنگ‌اند. همین فرهنگ است که مرزهای یک جامعه و باورهای مردمان آن را مشخص می‌کند و هویت آنان را شکل می‌دهد و می‌سازد.

گفتاورد

شطرنج سلاحی است در پرورش فرهنگ و بازپروری بشریت. مسلماً شطرنج ابزاری مهم در رشد زیبایی شناسی، عقلانی، هنری و ارادی انسان است.

پابلو نرودا

نوشتار برگزیده

Large format camera lens.jpg

عکّاسی در لغت به معنای فن عکاسی و عکس برداری است و همچنین به عمل و شغل عکاس نیز گفته می‌شود. این هنر در اکثر زبان‌های جهان فتوگرافی خوانده می‌شود که ترکیبی از دو کلمهٔ یونانی فتو به معنی نور و گرافی به معنی ثبت یا نگارش است. بنابراین، فتوگرافی به معنای نقش کردن با نور است. عکاسی یعنی ثبت و ایجاد یک تصویر؛ که در دو مرحله انجام می‌شود: نخست، بدست‌آوردن تصویر به وسیلهٔ دوربین و ثبت آن روی نگاتیو (فیلم) یا گیرنده تصویر الکترونیکی و دوم، ظاهر کردن تصویر مخفی حاصل از دوربین عکاسی و پایدارکردن آن. در این فرآیند، دریافت و ثبت نور بر روی یک سطح حساس به نور، مانند نگاتیو یا گیرنده تصویر، باعث می‌شود الگوهای نوری بازتابیده شده یا ساطع شده از اشیا بر روی سطح حساس به نور (نقره کلرید یا گیرنده) تاثیر گذارد و باعث ثبت تصاویر گردد.

عکاسی دارای سه جنبهٔ علمی، صنعتی و هنری است؛ به‌عنوان یک پدیدهٔ علمی متولد شد، به‌شکل یک صنعت گسترش یافت و به عنوان هنر تثبیت شد. عکاسی توسط یک فرد کشف و تکمیل نشده‌است، بلکه نتیجهٔ تلاش بسیاری از افراد در زمینه‌های مختلف و اکتشافات و نوآوری‌های آنان در طول تاریخ است. سال‌ها قبل از اختراع عکاسی، اساس کار دوربین عکاسی وجود داشته‌است؛ موزی، ارسطو و اقلیدس در سدهٔ ۵ و ۴ پیش از میلاد نحوهٔ کارکرد دوربین سوراخ سوزنی را شرح داده‌بودند. در یونان باستان عقیده بر این بود که نور از چشم به سمت اشیا می‌تابد و بازتاب آن باعث دیدن می‌شود. ارسطو و اقلیدس با استفاده از تئوری سوراخ‌سوزنی تلاش کردند خلاف آن نظریه را ثابت کنند؛ آن‌ها در پشت دوربین‌های سوراخ سوزنی صفحه‌ای نیمه‌مات قرار می‌دادند تا تصویر بازتاب‌شدهٔ روی آن با چشم دیده شود. در قرن ششم میلادی، آنتمیوس در آزمایش‌های خود از دوربین تاریکخانه‌ای استفاده کرد.
ادامه...

زندگی‌نامه برگزیده

Jodie Foster.4767.jpg

آلیشیا کریستین فاستر معروف به جودی فاستر (زاده ۱۹ نوامبر ۱۹۶۲) بازیگر، کارگردان و تهیه‌کننده آمریکایی برنده دو جایزه اسکار، سه جایزه بفتا و یک گوی طلایی است.

جودی فاستر بازیگری خود را از سه سالگی آغاز کرد.اولین نقش مهم او در سال ۱۹۷۶ در نقش یک فاحشه خردسال، در فیلم راننده تاکسی بود که توانست نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن شود. او جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن را در سال ۱۹۸۸ برای بازی در فیلم متهم دریافت کرد. او با درخشش در فیلم سکوت بره‌ها در نقش کلاریس استارلینگ، یک مامور اف‌بی‌آی که به دنبال افشای راز چند قتل زنجیره‌ای بود، تحسین منتقدین بین‌المللی و دومین جایزه اسکار خود را به عنوان بازیگر نقش اول زن دریافت کرد.

تنوع نقش‌هایی که او ایفا کرده بسیار زیاد است و از ژانرهای وحشت، ظالمانه و تخیلی گرفته تا احساسی و طنز و کودکانه را شامل می‌شود که از میان فیلم‌های او که به موفقیت تجاری دست یافته‌اند می‌توان به تماس (۱۹۹۷)، اتاق وحشت (۲۰۰۲)، نقشه پرواز (۲۰۰۵)، مرد نفوذی (۲۰۰۶) و بی‌باک (۲۰۰۷) اشاره کرد.

تاریخچه

سنت‌ها

Bugaku(Naiku) 01.JPG

گاگاکو یکی از انواع موسیقی ژاپنی است که طی سده‌های متمادی در دربار پادشاهی کیوتو اجرا میشده که شامل سه گونه و منشا اولیه است:

  1. موسیقی بومی و مذهبی شینتو که همراه با رقص و آواز است و کونیبوری نو اوتامای خوانده می‌شود.
  2. موسیقی گوگوریو و منچوری که کوماگاکو خوانده می‌شود.
  3. موسیقی چینی و جنوب‌شرق آسیا به‌ویژه موسیقی دودمان تانگ که توگاکو خوانده می‌شود.

گاگاکو مراسمی شامل اجرای موسیقیهای آرام و حرکات رقص می‌باشد و جز قدیمی‌ترین هنرهای سنتی ژاپنی است. در مهمانی‌ها و مراسم درباری در کاخ سلطنتی و همچنین در مراسم‌های مردم عادی، در سراسر کشور انجام میشده.

پوشاک

صفحه‌ای از کتاب مد پاریس در سال ۱۸۲۳.

شنل جامه‌ای است بدون آستین که به صورت پارچه‌ای بزرگ درست می‌شود و تنها قسمت پشت بدن پوشنده آن را می‌پوشاند. شنل تنها در قسمت گردن به بدن پوشنده وصل می‌گردد. واژه شنل (به روسی: Шинель، تلفظ: شینِل) از زبان روسی وارد فارسی شده است، و در آن زبان به معنی پالتوی بلند نظامی است.

میراث جهانی یونسکو

نوشتارهای برگزیده

Featured article star.png

نوشتارهای برگزیده:

نوشتارهای خوب: یوهان سباستیان باخ • انیو موریکونه • نهان‌سازی در برگردان • تو تنها نیستی • لست.اف‌ام • اسپیچ‌لس • کاش این‌جا بودی • لغزش آنی در عقل • مایکل جکسون • هنر گرافیک • جلیل ضیاءپور • قاسم حاجی‌زاده • هوشنگ ایرانی • دروغ گفتنت را دوست دارم • آتش‌بازی • جان‌سخت ۴ • لیلی و مجنون • رباعیات خیام • آنتون چخوف • محمد فضولی  • کفیر • خدمت وظیفه عمومی  • بریدن آلت جنسی زنان  • جمعیت نسوان وطنخواه  • کیتسونه  • قشقایی  • اصطلاح در زبان انگلیسی  • اپث  • جاده رویاها  • برهان نظم  • نگارش انجیل متی  • باشگاه فوتبال پاس تهران  • بابی رابسون  • جایزه جام جهانی فوتبال • شیطان هم می‌گرید ۳: بیداری دانته  • ندای وظیفه: جنگاوری نوین ۲

نگاره برگزیده

Qur'an manuscript Surat al-Nisa'. (1).tif

گوشه‌ای از هنر اسلامی–ایرانی: نسخه‌ای خطی و حاشیه‌نویسی‌شده و با ترجمهٔ پارسی از سه آیهٔ نخست سورهٔ نساء. نگاشته‌شده در ایران، دورهٔ ایلخانیان.

رویدادهای فرهنگی

باورها

هنرها

آسمان پر ستاره اثر ونگوک

نگارگری یا نقاشی فرآیندی است که طی آن رنگ بر روی یک سطح مانند کاغذ یا بوم ایجاد نقش می‌کندو اثری خلق می‌شود. فردی که این فرآیند توسط او انجام می‌گیرد نقاش نام دارد، به‌خصوص زمانی که نقاشی حرفهٔ شخص باشد. نقاشی یکی از رشته‌های اصلی هنرهای تجسمی است و قدمت آن شش برابر زبان نوشتاری می‌باشد. اولین نقاشی‌های یافت‌شده در غارها حاکی از آن است که انسان‌های اولیه با کشیدن نقش حیوانات و شکارشان به نوعی خود را آمادهٔ نبرد با آن‌ها می‌کرده‌اند. در قیاس با نقاشی، طراحی، سلسله عملیات ایجاد یک سری اثر و نشانه با استفاده از فشار آوردن یا حرکت ابزاری بر روی یک سطح است.

فرهنگ ملل

آیا می‌دانید

سراسرنما

Goya Maja ubrana2.jpg

ماجای برهنه یکی از معروف‌ترین و پرحاشیه‌ترین آثار نقاش اسپانیایی فرانسیسکو گویا (۱۷۴۶ - ۱۸۲۸) است که بین سالهای ۱۷۹۷ تا ۱۸۰۰ خلق شده‌است


درگاه‌های وابسته

در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا