ژیلبر لازار
ژیلبر لازار | |
|---|---|
 ژیلبر لازار در سال ۲۰۱۳ | |
| زادهٔ | ۴ آوریل ۱۹۲۰ |
| درگذشت | ۶ سپتامبر ۲۰۱۸ (۹۸ سال) پاریس، فرانسه |
| ملیت | فرانسوی |
| شهروندی | فرانسه |
| محل تحصیل | دانشسرای عالی نرمال مؤسسهٔ ملی زبانها و تمدنهای شرقی |
| پیشه(ها) | ایرانشناس، زبانشناس |
| شناختهشده برای | پژوهشهای ایرانشناسی |
ژیلبر لازار (به فرانسوی: Gilbert Lazard)، با نام کامل ژیلبر لِئون ژان لازار (به فرانسوی: Gilbert Léon Jean Lazard)،[۱] زادهٔ ۴ آوریل ۱۹۲۰ در پاریس – درگذشتهٔ ۶ سپتامبر ۲۰۱۸ در پاریس، زبانشناس، ایرانشناس و مترجم فرانسوی بود.[۲]
ژیلبر لازارد زبانشناس و ایرانشناس فرانسوی بود که از برجستهترین پژوهشگران زبانهای ایرانی و تاریخ زبان فارسی بهشمار میآید. پژوهشهای او نقش مهمی در روشنکردن مسیر تحول زبان فارسی، بهویژه گذار از فارسی میانه به فارسی نو، داشته است. وی همچنین در حوزهٔ دستور تاریخی و زبانشناسی تطبیقی زبانهای ایرانی آثار مرجع منتشر کرد.
لازارد در فرانسه زاده شد و تحصیلات دانشگاهی خود را در رشتههای زبانشناسی و ادبیات کلاسیک ادامه داد. او در مدرسهٔ عالی مطالعات عملی (École pratique des hautes études – EPHE) آموزش دید و در همانجا در زمینهٔ زبانهای ایرانی و زبانشناسی تاریخی تخصص یافت. پس از پایان جنگ جهانی دوم، فعالیت دانشگاهی او در نهادهای علمی و پژوهشی فرانسه ادامه یافت و آثارش بهتدریج به منابع اصلی در مطالعات ایرانشناسی تبدیل شد.
در جریان جنگ جهانی دوم و پس از پیوستن به نهضت مقاومت فرانسه، ژیلبر لازارد در سال ۱۹۴۴ دستگیر شد و به اردوگاه کار اجباری داخائو منتقل گردید. او در سال ۱۹۴۵ آزاد شد و پس از جنگ، مسیر علمی و دانشگاهی خود را با تمرکز کامل بر پژوهشهای زبانشناختی دنبال کرد.[۳][۴]
زندگی حرفهای
[ویرایش]لازار تحصیلات خود را در دانشسرای عالی نرمال در سال ۱۹۴۸ به پایان رساند. از سال ۱۹۴۸ تا سال ۱۹۵۱ در زمینهٔ فرهنگ و زبان فارسی پژوهشهایی انجام داد و در سال ۱۹۶۰ رسالهٔ دکتریِ خود را دربارهٔ «شکلگیری زبان فارسی» در مؤسسهٔ ملی زبانها و تمدنهای شرقی نوشت. او از ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۶ استاد زبان فارسی در همین مؤسسه بود. از سال ۱۹۶۹ تا ۱۹۸۱ در دانشگاه پاریس تدریس میکرد و مدتی مدیر گروه شرقشناسی و مؤسسهٔ مطالعات ایرانی در این دانشگاه بود. او از سال ۱۹۷۲ تا ۱۹۹۳ مدیر گروههای پژوهشی در مرکز ملی پژوهشهای علمی فرانسه در زمینهٔ زبانهای ایرانی بود. لازار عضو فرهنگستان کتیبهشناسی و زبانهای باستانی فرانسه، انجمن زبانشناسی پاریس، و انجمن ردهشناسی زبانی است. او در دی سال ۱۳۹۵ به عضویت افتخاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگزیده شد.[۵]
لازار استاد راهنمای علی شریعتی و پوران شریعت رضوی در دورهٔ دکتری بود.[۶]
جایزهها
[ویرایش]در سال ۱۳۹۶ (خورشیدی) بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار، بیست و چهارمین جایزه خود را به ژیلبر لازار اهدا کرد.[۵]
کتابشناسی
[ویرایش]- دستور زبان فارسی معاصر، ژیلبر لازار، مهستی بحرینی (برگردان)، تهران: نشر هرمس، ۱۳۸۱[۷]
- دستور زبان فارسی معاصر، ژیلبر لازار، یان ریشار (تصحیحکننده)، رخساره حشمتی (تصحیحکننده)، رخساره سامولیان (تصحیحکننده)، تهران: نشر فرهنگ معاصر[۵]
- شکلگیری زبان فارسی، ژیلبر لازار، مهستی بحرینی (برگردان)، تهران: نشر هرمس و مرکز گفتگوی تمدنها،[۵]۱۳۸۴
- بررسی وزن شعر ایرانی (مجموعهمقالات)، ژیلبر لازار، لیلا ضیامجیدی (برگردان)، تهران: نشر هرمس،[۵]۱۳۹۵
- ریختشناسی فعل در زبان سیستانی، ژیلبر لازار (به زبان فرانسوی)[۸]
- فرهنگ فارسی ـ فرانسه، ژیلبر لازار، مهدی قوامنژاد، تهران: نشر فرهنگنما[۵]
- رباعیات حکیم عمر خیام (ترجمه به فرانسوی و انگلیسی)، ادوارد فیتزجرالد (برگردان)، ژیلبر لازار (برگردان)، تهران: کتاب پارسه
- صد و یک رباعی خیام، ترجمهٔ ژیلبر لازار (به زبان فرانسوی)، تهران: نشر هرمس
- همکاری در نوشتن تاریخ ایران کمبریج
منابع
[ویرایش]- ↑ "LAZARD, Gilbert Léon Jean" (به فرانسوی). Académie des Inscriptions et Belles-Lettres. Retrieved 11 September 2018.
- ↑ «نسخهٔ چهارزبانهٔ رباعیات خیام منتشر میشود». خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا). ۲۳ مرداد ۱۳۸۹.
- ↑ Encyclopaedia Iranica, « Lazard, Gilbert », Encyclopaedia Iranica Foundation.
- ↑ Notice biographique, Académie des inscriptions et belles-lettres (AIBL).
- 1 2 3 4 5 6 «ژیلبر لازار، ایرانشناس برجستهٔ فرانسوی، درگذشت». بیبیسی فارسی. ۱۷ شهریور ۱۳۹۷.
- ↑ کتابشناسی ادبیات فارسی در زبان فرانسه (به زبان فرانسه)، محمدجواد کمالی، انتشارات سخنگستر و معاونت پژوهش و فنّاوری دانشگاه آزاد مشهد، ۱۳۹۳، ص ۱۵۴.
- ↑ opac.nlai.ir
- ↑ Gilbert Lazard (1974). "Morphologie du verbe dans le parler persan du Sistan". Google Books (به فرانسوی).
پیوند به بیرون
[ویرایش]- محمدجواد کمالی (۱۳۹۳). «کتابشناسی ادبیات فارسی در زبان فرانسه (به زبان فرانسه)». انتشارات سخنگستر و معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد مشهد. پارامتر
|پیوند=ناموجود یا خالی (کمک) - صفحهٔ معرفی ژیلبر لازار در وبگاه فرهنگستان کتیبهشناسی و زبانهای باستانیِ فرانسه
- مقالات ترجمهشدهٔ لازار به زبان فارسی (دانلود)
- نسخهٔ چهارزبانهٔ رباعیات خیام منتشر میشود
- معرفی کتاب شکلگیری زبان فارسی در روزنامهٔ شرق
- اطلاعات در کتابخانهٔ ملی فرانسه BNF
- آواشناسان
- استادان دانشگاه پاریس
- اعضای فرهنگستان کتیبهشناسی و زبانهای باستانی فرانسه
- اهالی پاریس
- ایرانشناسان اهل فرانسه
- برندگان جایزه بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار
- تاریخنگاران اهل فرانسه
- دانشنامهنویسان اهل فرانسه
- دانشآموختگان مدرسه عالی نرمال
- درگذشتگان ۲۰۱۸ (میلادی)
- دستورنویسان اهل فرانسه
- دستورنویسان زبان فارسی
- زادگان ۱۹۲۰ (میلادی)
- زبانشناسان اهل فرانسه
- زبانشناسان فارسی
- سیستانشناسان اهل فرانسه
- فرهنگنویسان اهل فرانسه
- مترجمان از فارسی
- مترجمان اهل فرانسه
- مترجمان حافظ
- مترجمان سده ۲۰ (میلادی)
- نحوشناسان
- نویسندگان اهل فرانسه
- نویسندگان تاریخ ایران کمبریج
- نویسندگان دانشنامه اسلام
- نویسندگان دانشنامه ایرانیکا
- نویسندگان لغتنامه دهخدا
- واجشناسان