محمود بهزاد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
محمود بهزاد
تندیس دکتر محمود بهزاد در پارک سبزه‌میدان رشت
زادروز ۲۲ اسفند ۱۲۹۲ خورشیدی
رشت
درگذشت ۸ شهریور ۱۳۸۶
رشت
پیشه زیست شناسی


محمود بهزاد (۲۲ اسفند ۱۲۹۲ - ۸ شهریور ۱۳۸۶) مترجم، مولف و زیست‌شناس ایرانی.

دوران کودکی و جوانی[ویرایش]

دکتر محمود بهزاد در ۲۲ اسفند ۱۲۹۲ در رشت متولد گردید و در عصر روز پنجشنبه ۸ شهریور ۱۳۸۶ در سن ۹۴ سالگی درگذشت.

پدرش جواهرساز بود. چون جواهرات را به سبک فرنگی می ساخت، او را مشهدی علی فرنگی ساز خطاب می‌کردند. تحصیلات دوره ابتدایی و متوسطه را در رشت گذراند و جزء اولین دیپلمه‌های گیلان بود. سپس به دانشسرای عالی راه یافت و در سال۱۳۱۴ در رشته علوم طبیعی و تربیتی فارغ التحصیل شد. پس از اتمام خدمت نظام وظیفه رهسپار کرمانشاه شد و به مدت ۵ سال در آن استان ماند و سپس به رشت مراجعت کرد. به دلیل آشنایی کامل با زبان فرانسوی و مطالعات مداوم، کتاب «داروین چه می گوید؟» را به سال ۱۳۲۲ تالیف و کتاب «راز وراثت» اثر ژان روستان را در سال ۱۳۲۳ ترجمه کرد.

تحصیلات و فعالیت های علمی[ویرایش]

در سال ۱۳۲۴ با توجه به علاقهٔ زیادی که به زیست شیمی داشت، به موازات تدریس در دبیرستان البرز تهران در دانشکدهٔ داروسازی ثبت نام کرد و در سال ۱۳۲۸ با اخذ مدرک دکترای داروسازی، فعالیت خود را در تهیهٔ کتاب های درسی و کمک درسی متمرکز ساخت. استاد به سه زبان فرانسه، انگلیسی و آلمانی آشنایی دارد. در سال ۱۳۳۹ با ترجمهٔ کتاب «سرگذشت زمین» تالیف جورج گاموف وی برنده جایزه سلطنتی شد. ترجمهٔ کتاب «روانشناسی فیزیولوژیک» که در سال ۱۳۴۸ انتشار یافت، موجب شد برای تدریس روانشناسی فیزیولوژیک به دانشگاه تهران دعوت شود. از آن پس در دانشگاه تهران، دانشسرای عالی و مدرسه عالی دختران به تدریس زیست شناسی و روانشناسی فیزیولوژیک پرداخت. وی از سال ۱۳۳۹ به مدت ۱۵ سال در دبیرستان رازی علوم طبیعی را به زبان فرانسوی تدریس کرد.

در سال ۱۳۴۱ مامور تاسیس سازمان کتاب های درسی شد و مدت دو سال ریاست این سازمان را به عهده داشت. خدمات درخشان او در سازمان کتاب های درسی فراموش نشدنی است؛ با تلاش او همهٔ کتاب های درسی ایران (از دورهٔ ابتدایی تا پایان دورهٔ متوسطه) تدوین و تالیف شد و با رسم الخط واحدی به چاپ رسید. در سال ۱۳۶۰ به زادگاه خود بازگشت و همکاری خود را با انجمن داروسازان گیلان آغاز کرد و با بیش از ۶۰ سال تدریس در زمینه‌های مختلف زیست شناسی، فیزیولوژی و ژنتیک به عنوان «پدر زیست شناسی نوین ایران» معروف شد. استاد دکتر بهزاد پرکارترین نویسنده و مترجم کتاب های علمی در ایران است. تعداد تالیف ها و ترجمه های او به ۹۸ جلد کتاب می‌رسد که ۶۳ کتاب را به تنهایی و ۳۵ کتاب دیگر را به یاری همکاران دانشمند خود تالیف و ترجمه کرده است. آثار او عموماً مورد استقبال و توجه دانش پژوهان، دانشجویان و دانش آموزان قرار گرفته و برخی از تالیف ها و ترجمه‌های وی همانند «داروینیسم و تکامل» اکنون به چاپ دهم رسیده است. اغلب آثار استاد بهزاد توسط ناشران معتبر همانند بنگاه ترجمه و نشر کتاب، شرکت سهامی کتاب های جیبی، امیرکبیر، خوارزمی، نیل، کتاب فروشی مرکزی و نیز انتشارات دانشگاه ها چاپ و منتشر شده است. علاوه بر آثاری که نام برده شد و نیز کتاب هایی که با همکاری دیگر استادان منتشر ساخته، صدها مقاله در زمینه‌های مختلف از وی به چاپ رسیده است. تا روزهای پایانی عمر نیز با همکاری انجمن داروسازان، مجلهٔ «حکمت» حاوی آخرین اطلاعات پزشکی و داروسازی را در رشت منتشر می‌کرد.

مرگ[ویرایش]

بهزاد، ساعت ۴:۳۰ عصر ۸ شهریور ۱۳۸۶ به دنبال بیماری سرطان معده در منزل شخصی خود در رشت درگذشت.[نیازمند منبع]

آثار[ویرایش]

تالیفات[ویرایش]

تالیفات با همکاری دیگران[ویرایش]

  • علوم سال اول راهنمایی
  • علوم سال دوم راهنمایی
  • علوم سال سوم راهنمایی

دوره کامل علوم طبیعی برای دبیرستان ها (۱۱ جلد)

ترجمه[ویرایش]

  • راز وراثت (چاپ ۲)
  • قرن داروین (چاپ ۲)
  • اسرار مغز آدمی (چاپ ۲)
  • تن آدم (چاپ ۲)
  • علم وراثت
  • رمز تکوین
  • اسرار بدن زندگی ما به چه موادی بسته است
  • حیات و انرژی
  • بیوگرافی پیش از تولد (چاپ ۲)
  • فقط یک تریلیون
  • روانشناسی فیزیولوژیک (چاپ ۲)
  • جهان از چه ساخته شده است
  • سرگذشت زمین (چاپ ۴)
  • جهان چگونه آغاز شد
  • شناخت حیات
  • زندگی گیاهی - سرچشمهٔ زندگی (چاپ ۲)
  • سرگذشت زیست شناسی
  • زیست شناسی BSCS محدودیت های رشد (چاپ ۲)
  • زمین در خطر (چاپ ۳)
  • تکامل (سری طلایی)
  • گیاه شناسی (سری طلایی)
  • کانی های جهان (سری طلایی)
  • وراثت و طبیعت آدمی
  • پاولف
  • آیا به راستی مردان برتر از زنان اند؟
  • جهان در سراشیبی سقوط
  • دانشنامهٔ عمومی (جهان جانداران)
  • شور هستی زندگی نامه داروین
  • راز تندرستی
  • آلرژی (زیر چاپ)
  • آسم (زیر چاپ)
  • درس نامه پزشکی پیشگیری و پزشکی اجتماعی ویرایش ۱۴ (ترجمه و ویرایش)
  • زمینه روانشناسی هیلگارد(ویرایش ۱۴)-آخرین کار ترجمهٔ دکتر بهزاد که در اردیبهشت ۱۳۸۶ چاپ شد.
  • ساعت ساز نابینا ( ترجمه دکتر محمود بهزاد و شهلا باقری)

منابع[ویرایش]

روزنامه شرق، ۲۵ تیر ۱۳۸۶