شبکه مستند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شبکه مستند سیما
MostanadTV.svg
راه‌اندازی‌شده۱۴ مهر ۱۳۸۸ (۱۰ سال پیش)
متعلق بهسازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
قالب تصویر۱۶:۹ (۱۰۸۰آی، HDTV)
شعاربا ما ببینید
کشور ایران
زبانفارسی
گسترهٔ پخش جهان
دفترهای مرکزیتهران
وبگاهwww.doctv.ir
در دسترس‌بودن
زمینی
فرستنده جمارانCh43 UHF Digital
ماهواره‌ای
بدر ۵۱۱۸۸۱ افقی ۲۷۵۰۰
اینتل‌ست ۳۹۱۱۵۵۵ عمودی ۳۰۰۰۰
رسانه جاری
پخش آنلاین شبکه مستند سیما

شبکه مستند یکی از شبکه‌های تلویزیونی دولتی کشور ایران است که در سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران مدیریت می‌شود.[۱] مدیریت این شبکه را محسن یزدی بر عهده دارد.[۲][۳][۴][۵][۶][۷]

پیشینه[ویرایش]

با استقبال از روند پخش مستندهای حرفه‌ای در شبکه ۴ سیمای جمهوری اسلامی ایران طی کرد، با توجه به ضرورت پاسخگویی به نیازهای گوناگون جامعه مرکز مستندسازی سیما شکل گرفت و به تدریج روند حرفه‌ای‌تر شدن را طی کرد تا شبکه‌ای مختص این ساختار به‌عنوان اولین شبکه تخصصی دیجیتال پایه‌گذاری شود.[۸]

با راه اندازی رسمی فرستنده دیجیتال تلویزیونی در تهران، پخش این شبکه به عنوان اولین شبکه دیجیتال صدا و سیمای جمهوری اسلامی،[۹] به‌طور آزمایشی در تاریخ ۱۴ مهر ۱۳۸۸[۱] شروع شد و در ۲۶ اسفند ۱۳۸۹ به صورت رسمی افتتاح شد.[۱۰][۱۱]

گسترهٔ پخش[ویرایش]

برنامه‌های این شبکه در سراسر کشور از طریق فرستنده‌های دیجیتال زمینی روی کانال ۹ گیرنده‌های دیجیتال قابل دریافت است. همچنین برنامه‌های این شبکه از طریق ماهواره‌های اینتل‌ست ۳۹ و بدر ۵ و در ایران و برخی مناطق آسیا پخش می‌شود.[۱۲][۱۳][۱۴] تماشای زنده این شبکه از طریق پایگاه پخش زنده اینترنتی سازمان صدا و سیما [۱] و خود وب‌سایت شبکه [۲] میسر است. دریافت این شبکه مانند سایر شبکه‌های تلویزیونی وابسته به صدا و سیما رایگان است. شبکه مستند در زمان شروع به‌کار، پنج ساعت در روز، از ساعت ۱۹ الی ۲۴ برنامه پخش می‌کرد ولی امروز این شبکه به‌صورت ۲۴ ساعته به پخش برنامه می‌پردازد.

پخش اچ‌دی[ویرایش]

شبکه مستند از زمان افتتاح آزمایشی، با نسبت تصویری ۴:۳ پخش می‌شد تا این‌که از ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۴ با هدف نزدیک شدن به کیفیت اچ‌دی، نسبت تصویری به ۱۶:۹ تغییر کرد.[۱۵] از نیمه‌شب ۲۷ اسفند ۱۳۹۴ و در پنجمین سالگرد تأسیس شبکه مستند، در راستای ارتقای کیفیت شبکه‌های تلویزیونی صدا و سیما، پخش اچ‌دی برنامه‌ها آغاز شد.[۱۶][۱۷]

اهداف[ویرایش]

شبکه مستند سیما، شبکه تخصصی و پایگاه فیلم‌های مستند و مستند سازان کشور است. این شبکه اهداف خود را به عنوان یکی از بخش‌های سازمان صدا و سیما جمهوری اسلامی ایران، برای گسترش فعالیت در زمینه ارائه اطلاعات فیلم‌های مستند و مستندسازان و همچنین پوشش برنامه‌های گردشگری صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و قرار گرفتن در جایگاه مرجع در این حوزه‌ها، «فراهم آوردن زمینه، سازماندهی، آموزش و گسترش فرهنگ مستندسازی و حمایت از مستندسازان کشور» معرفی می‌کند.[۹]


جشنواره تلویزیونی مستند[ویرایش]

در دهه 1960 حیطه تولید و نمایش فیلم مستند به تدریج از سینما به تلویزیون انتقال یافت. تا جایی که امروزه حجم عمده ای از تولیدات شبکه های جهانی ملی و محلی در قالب مستند است.

از سویی دیگر انقلاب دیجیتالی و دسترسی آسان به ابزارهای مدرن تصویربرداری موجب ظهور و ورود نسلی از فیلم سازان در حوزه مستند شده است که فارغ از سختی و هزینه های معمول دنیای آنالوگ بی دغدغه شروع به ساخت فیلم می کنند.

این هنرمندان بنا به چرخه تعریف شده سینمای مستند جز جشنواره های داخلی و خارجی و اکران های محدود مخاطبان خاص، هیچگونه امکانی برای عرضه کردن و دیده شدن آثارشان ندارند. آثاری که بعد از گذر از این چرخه اکران جشنواره ای بالاجبار سر از آرشیوهای شخصی در می آورند.

این پروسه ناقص و البته جبری موجب می شود که فیلمساز به علت عدم ارتباط تعاملی با مخاطب گسترده و دیده نشدن فیلمش توسط طیف وسیعی از سلایق ، از ضعف ها، قوت ها و بازخوردهای اثرش بی اطلاع باشد. بی شک شکل گیری مخاطب جدی و پیگیر ،ایجاد فضای نقد و تحلیل ،اشنایی و گسترش تئوری ها ،تحلیل سینمای مستند و بالطبع پیشرفت و فراگیری این گونه مهم سینمایی در گرو به نمایش گذاشتن و دیده شدن فیلم های مستند به صورت ثابت و صد البته برای طیف وسیعی از مخاطب است.

اگر فیلم های مستند به صورت ثابت و با برنامه مشخص به نمایش در آید ، وقتی فیلم ساز به صورت کاملا مشخص و پارامتری از میزان علاقه مخاطب به اثرش آگاه شود ، آن وقت است که در این پروسه درست اصولی و البته ضروری فضای نقد شکل گرفته ،مخاطب حرفه ای بوجود آمده و دغدغه های فردی و جمعی در یک محیط کاملا فرهنگی در مسیر اصلاح جامعه قرار می گیرد.

جشنواره تلویزیونی مستند بنا بر این نیاز در آغاز سال 1396 با شعار « روایت حقیقت در قاب واقعیت » آغاز به کار کرد.

این جشنواره در سال 97 و در دومین دوره خود بخش عکس مستند و در سومین دوره در سال 98 بخش مستند نگاری را اضافه کرد تا طیف وسیع تری از هنرمندان و نویسندگان حوزه مستند را پوشش دهد.[۳]

آدرس سایت جشنواره festdoctv.com می باشد.

مستند و گردشگری[ویرایش]

این شبکه با توجه اهداف خود و همچنین نگاه ویژه به مقوله گردشگری و مباحث مربوط به آن، وب‌سایت و گردشگری[پیوند مرده] را راه‌اندازی کرده‌است.[۱۸]

برنامه‌ها[ویرایش]

  • دوربین شما: دوربین شما برنامهٔ کوتاهی است که نظر بینندگان را در مورد برنامه‌های شبکه و کم و کیف آن‌ها جویا می‌شود.[۱۹]
  • ایران: این مجموعه تلفیقی است از مستندهای کوتاه گزارشی با مضامین فرهنگی، گردشگری که توسط مستند سازان جوان و خلاق در شهرهای مختلف ایران تولید می‌شود.[۲۰]
  • نردبان: در این مجموعه مخاطبان می‌توانند همراه با مجری، پله پله مسیر فیلمسازی را طی کنند.[۲۱]
  • همسفر: این برنامه، مستندی است که در آن به شهرهای مختلف ایران سفر می‌کند.[۲۲]
  • دوربین مستند: این مجموعه در قالب قسمت‌های کوتاه ۵ تا ۷ دقیقه‌ای مسائل اجتماعی، فرهنگی و هنری روز ایران را به تصویر می‌کشد.[۲۳]
  • تاریخ شفاهی ایران: این مجموعه مستند با استفاده از تصاویر کمتر دیده شده آرشیو صدا و سیمای جمهوری اسلامی تاریخ معاصر ایران را بازگو می کند.[۴]
  • دوران: هر قسمت از این مجموعه، یک مستند خارجی چالش برانگیز دوران اخیر پخش و سپس با حضور کارشناس در برنامه نقد می شود.[۵]
  • پرونده مستند: مجموعه برنامه « پرونده مستند » به منظور آگاه سازی جامعه و شناخت بیشتر مردم در خصوص جرائم مختلف به بررسی پرونده های مهم پلیسی با حضور شخص متهم، کارشناس و ... می پردازد.[۶]
  • دریچه: این مجموعه شامل مستندهای روز با موضوع سیاسی است.(اتمام پخش)
  • خسته نباشید: این برنامه سعی دارد یک روز کاری مشاغل سخت و جذاب را با بیانی متفاوت به تصویر بکشد.(اتمام پخش) [۲۴]
  • فیلم کوتاه: این برنامه به مدت شصت دقیقه به نمایش فیلم کوتاه، انیمیشن و گفتگو با سازندگان این فیلم‌ها و ارائه مباحث تخصصی مرتبط با فیلم کوتاه داستانی و انیمیشن می‌پردازد. (اتمام پخش) [۲۵]
  • گنجینه: در این برنامه مستندهای برگزیده دهه‌های ۴۰، ۵۰ و ۶۰ از مستندسازان برتر ایران پخش می‌شود. (اتمام پخش)[۲۶]
  • گلستانه: تصاویر آرشیوی دیده نشده از تاریخ معاصر ایران یا برنامه‌های قدیمی و خاطره‌انگیز طی سال‌های ۱۳۴۷ تا ۱۳۸۰ در قالب میان‌برنامه‌های کوتاه ۲ تا ۶ دقیقه‌ای در این مجموعه به تصویر کشیده می‌شود.(اتمام پخش)[۲۷]
  • سیمرغ: این مستند خاطرات شفاهی حسین فردوست، ارتشبد ارتش شاهنشاهی و رئیس دفتر ویژه اطلاعات در دوران محمدرضا پهلوی است که در اواسط دهه ۶۰ ضبط شده.(اتمام پخش)[۲۸]
  • برنامه تلویزیونی انجمن سینمای جوان: این مجموعه برنامه در هر قسمت، به یکی از دفاتر انجمن سینمای جوان در شهرهای مختلف می‌پردازد و یک فیلم از تولیدات شهر مربوط را پخش می‌کند.(اتمام پخش)[۲۹]
  • سینماگران جوان: این مجموعه برنامه به پخش مستندهای کوتاه تولیدی انجمن سینماگران جوان می‌پردازد.(اتمام پخش)[۳۰]
  • تماشا: سری برنامه‌های تماشا به پخش مستندها و تصاویر قدیمی و نوستالژیک تلویزیون ملی ایران که مورد ترمیم و افزایش کیفیت قرار گرفته‌اند، می‌پردازد.(اتمام پخش)[۳۱]
  • سینما حقیقت: این مجموعه به پخش آثار مستند جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران که هر سال آذر ماه برگزار می‌شود می‌پردازد.(اتمام پخش)[۳۲]
  • نماگرد: در این برنامه سعی شده تصاویری که روزانه در فضای مجازی پخش می‌شوند و بینندگان بسیاری داشته، بازنمایی شود.[۳۳] یکی از قسمت‌های این برنامه به نقد کارآفرینی غیراصولی اختصاص داده شده بود. در این قسمت از رضا غیابی کارشناس حوزه کارآفرینی برای حضور در برنامه دعوت شد و او به معرفی روش‌های کارآفرینی اصولی پرداخت.(اتمام پخش)[۳۴]
  • تاریخ بازی‌های تیم ملی فوتبال: این مستند، بیان‌گر تاریخچه شکل‌گیری تیم ملی فوتبال ایران و حضور این تیم در دوره‌های مختلف مسابقات انتخابی المپیک، جام ملت‌های آسیا و بازی‌های آسیایی می‌باشد. بازیکنان و مربیان پیشکسوت تیم ملی همراه با پخش تصاویر دیده نشده‌ای از مسابقات که از آرشیو شخصی آن‌ها خارج شده به بیان این تاریخچه می‌پردازند.(اتمام پخش)[۳۵]

نشان‌واره‌ها[ویرایش]

توضیحات نشان واره شبکه:نشان اول آن بنابه دلیلی که شبیه به لوگوی اینترنشنال جئوگرافیک بود درسال۱۳۹۴ در زمان مدیریت امیر تاجیک گرافیک این شبکه بدست سیدامین اسکندری طراحی و اجرا شد

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ جام جم-پخش دیجیتالی شبکه مستند
  2. «تاکید مشاور عالی معاون سیما ؛ تولید مستنداتی بر پایه گفتمان انقلابی و تاریخ شفاهی |مستند». www.doctv.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۱.
  3. «مدیر شبکه«مستند»: افرادی که نمی‌شود با آن‌ها کار کرد انگشت شمارند». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۰-۰۷-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۱.
  4. «محسن یزدی مدیر شبکه مستند شد». مشرق نیوز. ۲۰۲۰-۰۷-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۰۱.
  5. «محسن یزدی مدیر جدید شبکه مستند سیما شد».
  6. «مستندسازان مدیریت شبکه مستند را به محسن یزدی تبریک گفتند».
  7. «محسن یزدی در فضای مستند تنفس کرده است».
  8. "درگفتگو با همکاران شبکه مستند مطرح شد: دغدغه ما پر کردن کنداکتور نیست". Retrieved 10 Dec 2015.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ "شبکه مستند - دربارهٔ ما". Retrieved 10 Dec 2015.
  10. شبکه مستند یکی از پربیننده‌ترین شبکه‌ها خواهد بود
  11. "عیادت مدیران شبکه مستند از کارگردان مستند ایران". Retrieved 10 Dec 2015.
  12. "ماهواره Iransat - Badr 5 در 26 درجه شرقی فرکانس‌های ماهواره - اداره کل ارتباطات ماهواره‌ای صدا و سیمای جمهوری اسلامی". Archived from the original on 27 November 2015. Retrieved 10 Dec 2015.
  13. "فرکانس‌های ماهواره ماهواره Badr 5C در 20 درجه شرقی - اداره کل ارتباطات ماهواره‌ای صدا و سیمای جمهوری اسلامی". Archived from the original on 22 December 2015. Retrieved 10 Dec 2015.
  14. "فرکانس‌های ماهواره ماهواره Intelsat 902 در 62 درجه شرقی - اداره کل ارتباطات ماهواره‌ای صدا و سیمای جمهوری اسلامی". Archived from the original on 8 November 2015. Retrieved 10 Dec 2015.
  15. "شبکه مستند سیما دچار تغییرات تکنیکی شد/ یک گام به‌سوی اچ دی". Retrieved 10 Dec 2015.
  16. فارس-پخش اچ‌دی شبکه مستند
  17. "کیک پنج سالگی شبکه مستند بریده شد/ پخش HD یک اتفاق بزرگ است". Retrieved 16 Mar 2016.
  18. "شبکه مستند -مستند و گردشگری". Archived from the original on 9 March 2018. Retrieved 28 February 2018.
  19. "شبکه مستند - دوربین-شما".
  20. "شبکه مستند - ایران".
  21. «شبکه مستند - نردبان». www.doctv.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۶-۰۱.
  22. «شبکه مستند - همسفر». www.doctv.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۶-۰۱.
  23. "شبکه مستند - دوربین مستند".
  24. "شبکه مستند - خسته نباشید".
  25. "شبکه مستند - فیلم کوتاه".
  26. "شبکه مستند - گنجینه".
  27. "شبکه مستند -گلستانه".
  28. "شبکه مستند -سیمرغ".
  29. «شبکه مستند - برنامه تلویزیونی انجمن سینما جوان». www.doctv.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۶-۰۱.
  30. «شبکه مستند - سینمای جوان». www.doctv.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۶-۰۱.
  31. «شبکه مستند - تماشا». www.doctv.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۶-۰۱.
  32. «شبکه مستند - سینما حقیقت». www.doctv.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۶-۰۱.
  33. «شبکه مستند - نماگرد». www.doctv.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۶-۰۱.
  34. صبا. «نقد کارآفرینی غیراصولی در «نماگرد»». صبا. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۴-۱۱.[پیوند مرده]
  35. «شبکه مستند - تاریخچه بازی‌های تیم ملی». www.doctv.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۶-۰۶-۰۲.