سید محمود دعایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سید محمود دعایی
دعایی در کنگرهٔ ملّی اعتدال
سرپرست موسسه اطلاعات
مشغول به کار
۱۳۵۹ – تا کنون
عضو مجمع روحانیون مبارز
مشغول به کار
۱۳۶۶ – تاکنون
سفیر ایران در عراق
مشغول به کار
اوایل ۱۳۵۸ – اسفند ۱۳۵۸
پیش از او: فریدون زندفرد
بعد از او: حسن کاظمی قمی
اطلاعات شخصی
تولد ۱۳۲۰
یزد، ایران
ملیت ایرانی
حزب سیاسی مستقل (در لیست های مختلف با گرایشهای متنوع حضور داشته است، از جمله حزب اعتدال و توسعه)[۱]
دین اسلام شیعه

سید محمود دعایی (زادهٔ ۱۳۲۰ در یزدروحانی و سیاست‌مدار ایرانی است. او از اعضای مجمع روحانیون مبارز، سرپرست مؤسسهٔ اطلاعات از سال ۱۳۵۹ تاکنون، و نمایندهٔ شش دورهٔ ابتدایی مجلس شورای اسلامی تا سال ۱۳۸۲ بوده‌است.

دعایی یکی از همراهان روح‌الله خمینی در دوران اقامت وی در شهر نجف بود. وی سفیر ایران در عراق بین سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۵۹ بود به وی در سال ۱۳۹۳ نشان افتخار جهادگر عرصه فرهنگ و هنر اهدا شد. در سال ۱۳۹۴ او در روزنامه اطلاعات با چاپ عکس و مطلبی از سید محمد خاتمی خبرساز شد و کمپینی در حمایت از او ایجاد شد.

زندگی‌نامه[ویرایش]

سیدمحمود دعایی فرزند سیدمحمد در سال ۱۳۲۰ از پدری یزدی و مادری کرمانی در یزد متولد شد و در ۴ سالگی به اتفاق مادرش که کرمانی بود در کرمان اقامت گزید. وی پس از اتمام تحصیلات متوسطه وارد حوزهٔ علمیه کرمان به نام مدرسهٔ معصومیه شد و به تحصیل علوم اسلامی مشغول شد. بعد از اتمام سطوح اولیه تحصیلی در کرمان به حوزهٔ علمیهٔ قم رفت و بعد از تکمیل سطوح عالیه در سال ۱۳۴۶ رویدادهای سیاسی تحت تعقیب رژیم شاه قرار گرفت و مخفیانه به عراق رفت و در آنجا تحصیلات علوم اسلامی را ادامه داد. در این دوران تلاش‌های وسیعی جهت استردادش صورت گرفت که مأموران رژیم گذشته در این زمینه موفق نشدند.

دعایی قبل از پیروزی انقلاب در خارج و داخل ایران از فعالین سیاسی بوده و در خلال این مدت به اروپا و کشورهای خاورمیانه (چون سوریه، لبنان، اردن، عربستان، پاکستان، و افغانستان) سفر کرده است. او در جریان مبارزات سیاسی خارج از کشور مدت ۷ سال سخنگوی نهضت روحانیت مبارز در ایران بود و نمایندگی آیت‌الله خمینی را به عنوان رابط بین مسئولین عالی‌رتبه عراقی با او به عهده داشت و همچنین رابط بین سازمان‌ها و انجمن‌های اسلامی و مبارز دانشجوئی و برخی شخصیتهای مبارز خارج از کشور با وی بود.[۲] همچنین وی در زمان اقامت در عراق تهیه‌کننده و مجری برنامهٔ رادیویی نهضت روحانیت در ایران بود که در مبارزه با رژیم پهلوی پخش می‌شد.

پس از انقلاب[ویرایش]

او بعد از انقلاب در اوائل سال ۱۳۵۸ به عنوان سفیر جمهوری اسلامی ایران در عراق عازم بغداد شد و به‌دنبال اعتراض به دخالت‌های آشکار مأمورین عراقی در امور داخلی ایران به دستور وزارت خارجه در اسفند ۱۳۵۸ به ایران بازگشت. مدتی در دفتر رهبر انقلاب اشتغال داشت و سپس به دستور وی در اردیبهشت ۱۳۵۹ به سرپرستی موسسهٔ اطلاعات منصوب شد.

به گفته حامد علوان الجبوری، وزیر خارجه عراق (در دوران آغاز جنگ ایران و عراق)، دعایی هنگام تبعید خمینی به عراق ضمن آنکه نماینده وی برای ارتباط با دولت عراق بوده است، با استخبارات عراق همکاری داشته است. برخی همچنین سخنرانی وی بعنوان سفیر ایران در عراق در نماز جمعه ۱۹ اردیبهشت ۱۳۵۹ در تحریک عراق برای جنگ را قابل توجه دانسته‌اند.[۳][۴]

دعایی که از اعضای جامعهٔ روحانیت مبارز تهران به شمار می‌رفت، در آستانهٔ انتخابات مجلس سوم به همراه جمعی دیگر از اعضا، انشعاب کرده و مجمع روحانیون مبارز را تشکیل دادند. دعایی در شش دورهٔ مجلس شورای اسلامی پس از انقلاب یکی از کرسی‌های تهران را در مجلس شورای اسلامی در اختیار داشت. او در انتخابات مجلس هفتم و مجلس هشتم (که در آن انتخابات که در لیست ائتلاف اصلاح‌طلبان قرار داشت) شکست خورد.

مؤسسهٔ اطلاعات[ویرایش]

پس از انقلاب، پس از مصادرهٔ موسسهٔ اطلاعات و قرار گرفتن آن زیر نظر ولی فقیه وی به عنوان مدیر این مؤسسه منصوب شد.

ستون «دو کلمه حرف حساب» که از دههٔ ۱۳۶۰ در روزنامه اطلاعات به قلم کیومرث صابری فومنی (گل آقا) منتشر شد به پیشی گرفتن این روزنامه از رقیب دیرین خود کیهان انجامید و زمینه انتشار هفته‌نامهٔ طنز «گل آقا» در سال‌های بعد شد.[۵]

یکی از نویسندگان مبرز این روزنامه شیخ محمدجواد حجتی کرمانی است. وی با آزادگی و عدم وابستگی ذاتی خود، از معدود یاران امام خمینی است که توانسته صراحت لهجه خود را در طی سالهای پس از انقلاب اسلامی حفظ کند. مقالات او در این روزنامه تحت عنوان "کوتاه و گویا" با توجه به مشی سید محمود دعایی مورد استقبال بوده است. از این مقالات می توان به "دوران عقلانیت" پس از پذیرش قطعنامه توسط ایران،"مهندس بازرگان رادمرد آزاده و مسلمان ایران" پس از فوت مرحوم مهندس بازرگان[۶] "ارتش بیست میلیونی چه گفت" پس از انتخاب سیدمحمدخاتمی به ریاست جمهوری، انتقاد از مواضع سیاسی آیت الله مصباح (در دو مقطع، یکی در نقد تئوریزه کردن خشونت[۷] در اسلام در سخنرانی های پیش از خطبه های نماز جمعه تهران در دهۀ هفتاد و دیگری در حمایت بی چون و چرا از احمدی نژاد[۸])، " فقه و سیاست یا بی سیاستی" در انتقاد از رد صلاحیت های گسترده شورای نگهبان از نامزدهای انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان[۹]، و "منکراتی به نام نهی از منکر‌" در زیرسؤال بردن مبانی فقهی و حقوقی تعزیر شرکت کنندگان در پارتی شبانه دانشجویان در قزوین، اشاره کرد[۱۰]. مجموعه مقالات "محرمان خلوت انس با قرآن" و "هفته خونی" نیز از مقالات مورد توجه منتشر شده این روزنامه بود که توسط انتشارات روزنامه اطلاعات بصورت کتاب منتشر شده است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «کاندیداهای اعتدال و توسعه در تهران و 24 استان/ دعایی سرلیست تهران». Mehr News Agency. ۲۰۰۸-۰۳-۰۵. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۵-۰۴. 
  2. هجرت امام خمینی (ره) از عراق به پاریس (طریق جاوید)
  3. چه کسی اولین گلوله جنگ را شلیک کرد؟ (مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۱ اسفند ۱۳۸۶)
  4. مگر جز سکوت صدایی (اخبار روز، دکتر محمد ملکی، ۲۷ شهریور ۱۳۸۶)
  5. «دو کلمه حرف حساب» ۲۳ ساله شد (دفتر طنز حوزهٔ هنری، ۲۴ دی ۱۳۸۶)
  6. «مهندس بازرگان رادمرد آزاده و مسلمان ایران (تاریخ ایرانی، ۴ بهمن۱۳۹۰)
  7. «مناظره آیت الله مصباح و حجت الاسلام حجتی کرمانی (شرق نیوز، ۱۳۹۰)
  8. « آقای مصباح چرا سکوت کردید؟ (انتخاب، ۱۴ شهریور۱۳۹۰)
  9. «فقه و سیاست یا بی سیاستی (خبرآنلاین، ۱۱ بهمن۱۳۹۴)
  10. «منکراتی به اسم نهی از منکر (سایت جماران، ۱۹ خرداد۱۳۹۵)