ابن راوندی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ابو الحسن احمد بن یحیی بن اسحاق راوندی معروف به ابن راوندی از اهالی شهر راوند، متولد سال ۲۱۰ هجری قمری که در ۴۰ سالگی درگذشت. وی در بغداد زندگی کرده‌است و ابتدا متکلم معتزلی بوده و سپس از اسلام خارج شده‌است. دوران زندگی او با تحولات مذهبی و فکری عظیمی روبرو بود وی در ابتدا یکی از بزرگان معتزله قرن سوم هجری محسوب می‌گردید لیکن تغییر عقیده داد و در کتاب «فضیحه المعتزله» که آن را در پاسخ به کتاب جاحظ با نام «فضیلت معتزله» نوشت بشدت از معتزله انتقاد کرد. آنگاه برای مدت کوتاهی به مذهب تشیع گروید و کتاب «الامامت» از آثار دوره کوتاه تشیع اوست، اما ملاقات او با ابوعیسی وراق باعث خروج او از تشیع و اسلام گردید و از آن پس به یکی از مهمترین ندانم‌گرایان و زندیقان تاریخ اسلام تبدیل شد.

گفته‌اند وی کتاب‌هایی برضد اسلام، پیامبر اسلام، قرآن و تعلیمات اسلامی نوشته‌است. تعداد تالیفات وی را ۱۱۴ دانسته‌اند. ابن خلکان در وفیات الاعیان او را عالم مشهور و یکی از فضلای عصر خویش خوانده‌است، اما به الحاد و کفر وی اشاره ای نکرده‌است. او وفات ابن راوندی را ۲۴۵ و به روایتی ۲۵۰ هجری دانسته‌است، اما دیگران وفات او را ۲۹۸ گفته‌اند.[۱][۲]

بجز آنچه دشمنانش از وی نقل می‌کنند یا شیفتگانش به او نسبت می‌دهند چیزی از تالیفات وی بما نرسیده‌است. کتاب «الانتصار» از خیاط معتزلی در رد و تکذیب مباحث ابن راوندی در بطن کتاب الزمرد به تحریر درآمده و به لطف الخیاط اطلاع از قسمت‌های زیادی از کتاب زمرد برای ما مقدور گشته‌است.

ابن ندیم در «الفهرست» به نقل گروهی نوشته که ابن راوندی در پایان عمر توبه کرد و از گذشتهٔ خود اظهار ندامت نمود.[۳]

تألیفات ابن راوندی[ویرایش]

  • کتاب التاج
  • کتاب التعدیل و التجویر
  • کتاب الزمرد
  • کتاب الفرند
  • کتاب الدامق
  • کتاب اجتهاد الرای
  • کتاب الزینه

منابع[ویرایش]

  1. الفهرست. 216 و 217. 
  2. وفیات الاعیان. ج. 1. 94. 
  3. ابن ندیم. الفهرست. ۲۱۶.