غژگاو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
غژگاو
یک غژگاو در تبت
وضعیت بقا
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: جفت‌سمان[۱]
تیره: گاوسانان[۲]
سرده: گاوها[۳]
گونه: B. grunniens
نام علمی
Bos grunniens
لینه، ۱۷۶۶
مترادف‌ها

Poephagus grunniens

غَژگاو یا یاک (به انگلیسی: Yak) گونه‌ای گاو موبلند است که دمی مانند اسب دارد و در مناطق افغانستان، هیمالیا، فلات تبت و مغولستان زندگی می‌کند.

بیشترینهٔ غژگاوها به صورت اهلی در میان مردم زندگی می‌کنند ولی گروه کوچکی غژگاو وحشی نیز در طبیعت وجود دارد.[۴]

غژ یا کژ به معنای ابریشم است و بنابراین غژگاو «گاو ابریشم» معنی می‌دهد. در فارسی آن را غژغاو و گاو خطایی هم نوشته‌اند.[۵] واژه امروزی پرچم که در فارسی به معنای درفش (بیرق) به کار می‌رود در اصل به معنی دنباله موهای غژگاو بوده‌است.[۶] این گاو موهای بسیار سیاه درخشان دارد و در آخرین بخش دُمِ وِی موها بسیار پُر پُشت و زیبا و درخشان می‌شود که منگوله پرده‌ها به تقلید از دم غژگاو ساخته شده‌است.[۷] و از دم غژگاوها پرچم علم و مگس‌ران هم می‌سازند.[۸]

دنباله غژگاو را که پرچم نام داشت ترکمانان و مغولان خجسته و مبارک می‌پنداشتند و این گاو را فقط برای بدست آوردن پرچمش شکار می‌کردند سپس دنباله آن را به نشانِ شگون و به آرزوی پیروزی به گلوگاه نیزه یا به بالای چوب یا نیزه‌ای که علم را بدان بسته بودند می‌آویختند.[۹]

یک زن و یک غژگاو در کنار دریاچه چینگهای.


منابع و پانویس‌ها[ویرایش]

  1. Artiodactyla
  2. Bovidae
  3. Bos
  4. Wiener, Gerald, Han Jianlin, and Long Ruijun. "4 The Yak in Relation to Its Environment", The Yak, Second Edition. Bangkok: Regional Office for Asia and the Pacific Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2003. ISBN 92-5-104965-3.
  5. دهخدا، گاو خطایی.
  6. اسطوره در ادبیات پارسی دری، بازدید: فوریه ۲۰۰۹.
  7. همان.
  8. دهخدا، سرواژه غژگاو
  9. همان.


نگارخانه[ویرایش]