سمندر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سمندر
محدوده زمانی: ژوراسیک تا امروزه
سمندر
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: دوزیستان
زیررده: دوزیستان نرم‌پوست
راسته: سمندر
Scopoli، ۱۷۷۷
راسته‌ها

Cryptobranchoidea
Salamandroidea
سمندرهای بی‌پا

سَمَندَر یا آتَشخوار یکی از انواع دوزیستان است.

در میان دوزیستان بزرگترین آن‌ها سمندر غول آسای چینی(Andrias davidianus) است این دوزیست در رودهای سرد کوهستان‌های شمال شرقی، مرکزی و جنوبی چین و مرداب‌های اطراف آن‌ها زندگی می‌کند. طول متوسط یک دوزیست بالغ ۱٫۱۴ متر و وزن آن بین ۲۵ تا ۳۰ کیلوگرم است نمونهٔ بزرگ شکار شده طولی برابر ۱٫۸۰ و وزنی برابر ۸٫۶۴ کیلوگرم داشته‌است.

این حیوانات بدن دراز و باریک، دم بلند و پاهای کوتاه و پرده دار برای شنا کردن دارند. این جانوران از دم قوی خود برای جلو رفتن در آب استفاده می‌کنند. سمندرها مانند قورباغه‌ها پوست نمناکی دارند و در مناطق مرطوب زندگی می‌کنند. غذای آن‌ها حشره و کرم است. بعضی از سمندرها برای گرفتن طعمه از زبانشان استفاده می‌کنند. بیشتر سمندرها دوران بلوغ خود را در خشکی می‌گذرانند، ولی بعضی از آن‌ها بیش تر عمرشان در آب زندگی می‌کنند.

بعضی از سمندرها در آب تخم گذاری می‌کنند. بچه سمندرهایی که از تخم بیرون می‌آیند، از جانوران کوچک آبزی تغذیه می‌کنند. بقیهٔ سمندرها در خشکی و در گودی‌های مرطوب زیر درخت‌های قدیمی و سنگ‌ها تخم گذاری می‌کنند. مرحلهٔ نوزادی در داخل تخم‌ها سپری می‌شود و سمندرهای کوچک از تخم بیرون می‌آیند. تعداد کمی از سمندرها بچهٔ زنده به دنیا می‌آورند.

تعداد کمی از نوزادان سمندر هیچ وقت به بلوغ واقعی نمی‌رسند. در این گونه‌ها، جانور بالغ مانند یک نوزاد بزرگ است و مثل نوزادها آبشش پَرمانندی در بیرون سرش دارد. بیشتر سمندرها در غده‌های زیر پوست بدنشان سم‌های لجن مانندی درست می‌کنند. این ماده، مهاجمان را دور می‌کند. بعضی از این سمندرها رنگ روشنی دارند تا دشمنانشان بفهمند که سمی‌اند.

کوچک‌ترین سمندر: سمندر کوتوله که در ایالت‌های تنسی، کارولینای شمالی و ویرجینیا یافت می‌شود کوچک‌ترین نوع خود می‌باشد. اندازهٔ نمونه‌های بالغ این سمندر بین ۳٫۶۸ تا ۵٫۸۰ سانتی متر است.

واژه‌شناسی[ویرایش]

سمندر کلمه‌ای زبان فارسی است و از دو واژه سام به معنای آتش و اندر تشکیل شده‌است. در بسیاری از افسانه‌های کهن ایران، سمندر حیوانی متولد شده از آتش معرفی شده‌است و به همین سبب، این نام را به آن داده‌اند.[۱]

Caudata

†various fossils inc. Pangerpeton, Karauridae


Urodela
Cryptobranchoidea

سمندرهای آسیایی



Cryptobranchidae



Salamandroidea


سمندرهای بی‌پا


Treptobranchia


سمندر زیرزمینی



Dicamptodontidae




Salamandridae






پروتیدائه


Plethosalamandroidei

Rhyacotritonidae


Xenosalamandroidei

Amphiumidae



سمندر بی‌شش








گونه‌های موجود در ایران[ویرایش]

گونه‌های موجود در ایران
نمونه تصویر نام رایج نام علمی
Paradactylodon persicus02.jpg سمندر کوهستانی ایران Paradactylodon persicusalleganiensis
Loristan salamander.JPG سمندر لرستانی Neurergus kaiseri


جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

^ فرهنگ فشرده فارسی به انگلیسی آریانپور.

منابع[ویرایش]

  1. حیات‌وحش ایران. چاپ چهارم. تهران: نشرطلایی، ۱۳۹۰. 
  • «منبع جعبه‌زیست»(انگلیسی)‎. ویکی‌پدیای انگلیسی. بازبینی‌شده در ۲۲ نوامبر ۲۰۰۸. 
  • دانشنامهٔ آکسفورد
جستجو در ویکی‌گونه اطلاعات مرتبط در ویکی‌گونه: Caudata