گوریل
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| گوریل | ||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 گوریل نر پشت نقرهای
|
||||||||||||||||
| طبقهبندی علمی | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
| Troglodytes gorilla Savage, 1847 |
||||||||||||||||
 زیستگاه گوریل
|
||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||
گوریلها از بزرگترین نخستیها هستند. این حیوانات خشکی زی هستند و در جنگلهای آفریقا زیست میکنند. گوریلها به دو گونه تقسیم شدهاند و هر کدام از آن دو گونه خود به ۴ یا ۵ زیرگونه تقسیم گشتهاست. «دی.ان.ای» گوریلها ۹۸٪-۹۹٪ با «دی.ان.ای» انسان یکسان است و بعد از دو گونه شامپانزه نزدیکترین خویشاوند نوع انسان است.
گوریلها در جنگلهای استوایی و نیمه استوایی زندگی میکنند و زیستگاهشان درصد کوچکی از آفریقا را شامل میشود و بیشتر گوریلها در ارتفاعات زندگی میکنند و زیستگاه گوریلهای کوهستانی در کوه «آلبرت ریفت» و جنگلهای مرتفع «ویرونگا ولکانوئوس» در ارتفاعات ۲۲۲۵ متری تا ۴۲۶۷ متری است. گوریلهایی که در سرزمینهای پست زندگی میکنند در جنگلهای انبوه و مردابها و باتلاق های پایینتر از سطح دریا زندگی میکنند.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] سیر تکاملی
نزدیکترین خویشاوند گوریلها٬ شامپانزهها و انسانها هستند که جد مشترک گوریلها از انسانها و شامپانزهها ۷ میلیون سال پیش جدا شده است. ژن انسان میانگین ۱.۶٪ با ژن گوریل تفاوت دارد و این تفاوت هم به خاطر چند عدد کپی هر ژن است. اخیرا سه گونه گوریل مطرح بود؛ گوریل زمینی غربی گوریل زمینی شرقی و گوریل کوهی ولی اکنون توافق شده که دو گونه بیشتر وجود ندارد گوریل زمینی غربی و شرقی که هر کدام دو زیر گونه دارند و بهتازگی نیز مشخص شده سومین زیرگونه نیز در یکی از گونهها وجود دارد.انواع گوریلها که دانشمندان بر روی آن توافق دارند به این ترتیب هستند:
- گوریل غربی
- گوریل غربی زمینی
- گوریل کراس ریور
- گوریل شرقی
- گوریل کوهی
- گوریل شرقی زمینی
- زیر گونه سوم که هنوز نامگذاری نشده است زیرگونه گوریل کوهی است که گاهی به نام گوریل بویندی هم نامیده میشود.
[ویرایش] خصوصیات بدنی
[ویرایش] زندگی گروهی
گوریلها جزو حیوانات پنجهرو هستند. گوریل نر بالغ قدش بین ۱۶۵ تا ۱۷۵ سانتیمتر و وزنش بین ۱۴۰ تا ۲۰۴.۵ کیلوگرم میرسد مادهٔ بالغ نصف اندازه یک پشت نقره ای(نر بالغ)هستند و بلندی قامتشان به ۱۴۰ سانتیمتر و وزنشان به ۱۰۰ کیلوگرم میرسد. گهگاه گوریل نر بالغ(پشت نقرهای)از نظر قد به بالای ۱۸۳ سانتیمتر و از لحاظ وزنی به ۲۷۰ کیلوگرم میرسد که البته این در طبیعت یک رکورد محسوب میشود. به هر صورت گوریلهای چاق در اسارت به وزن ۲۷۰ کیلوگرم نیز میرسند اما این در اسارت رکوردی محسوب نمیشود.
گوریل شرقی تیره تر از گوریل غربی است و گوریل کوهی از هر دو تیرهتر و پر موتر است. گوریل غربی میتواند قهوهای یا خاکستری تیره با پیشانی حنایی باشد. گوریلهایی که در جنگلهای نواحی پست زندگی میکنند لاغرتر و چابکتر از گوریلهای بزرگ کوهستانی هستند. تقریبا گروه خونی تمام گوریلها «ب» میباشد و آنها هر کدام مانند انسانها دارای اثر انگشت منحصر به فرد خود هستند.
[ویرایش] عادات
گوریل پشت نقرهای یک گوریل نر بالغ است. معمولا بیشتر از ۱۲ سال سن دارد و از موهای نقرهای پشتش شناخته میشود. گوریل پشت نقرهای دندانهای نیش بزرگ و کاملا رشد کردهای دارد. نرهای بالغ پشت سیاه معمولا بالای ۱۱ سال سن دارند.
پشت نقرهای قوی است و رهبر گروه است. هر پشت نقرهای رهبر یک گروه ۵ تا ۳۰ عددی است و در مرکز توجه گروه قرار دارد. وی همه تصمیمها را میگیرد. در درگیریها بین اعضای گروه نقش میانجی را ایفا میکند و برای حرکت گروه تصمیم میگیرد. گروه را به سمت مراکزی که غذا وجود دارد راهنمایی میکند و مسئولیت رفاه و امنیت گروه را بر عهده دارد. نرهای جوانتر پشت سیاه نامیده میشوند و ممکن است حفاظت و امنیت را پشتیبانی کنند و پشت نقرهای را حمایت کنند.
نرها هنگامی که ۱۱ ساله شدند به آرامی گروه اصلی خود را ترک میکنند و یا به تنهایی یا با گروههای نرهای ۲ تا ۵ ساله تا قبل از اینکه برای جفت یابی و بعد از آن تولید مثل آماده شوند حرکت میکنند. بچه گوریل معمولا ۳ تا ۴ سال کنار مادرش میماند. پشت نقرهای که رهبر گروهاست از کودکان یتیم شیرخوار مراقبت میکند اما همیشه نمیتواند از تعداد زیادی از آنها مراقبت کند.
هر گاه یک نر جوان نافرمانی کند یا یک نر خارجی مشکل به وجود بیاورد پشت نقرهای غرّش میکند و مشتهایش را به سینهاش میکوبد٬ شاخهها را میشکند٬ دندانهایش را نشان میدهد و به سمت جلو حمله میکند. گاهی یک نر جوان از طرف رهبر مسن عهدهدار رهبری میشود. اگر رهبر به علت بیماری٬ جنگیدن یا شکار غیر قانونی از بین برود گروه از هم متلاشی میشود و اعضای گروه به سایر گروهها میپیوندند. خیلی از موارد پیش میآید که یک نر دیگ با کشتن پشت نقرهای گروه٬ آن گروه را کاملا تصرف کند و خطر بزرگی وجود دارد که نر غالب بچههای پشت نقرهای کشته شده را نیز از بین ببرد.
[ویرایش] غذا و جستجو برای آن
گوریلها حیواناتی گیاهخوار هستند و جزو حیواناتی میباشند که غذای خود را نیم خورده رها میکنند. گوریلها برگ و میوه و حتی گاهی حشرات کوچک را نیز میخورند. گوریل بیشتر روز خود را به خوردن صرف میکند. دندانهای نیش بزرگ و بلندش به او اجازه میدهد تا گیاهان سخت و محکم مانند ساقه بامبو را خرد کند و بخورد. گوریلهای زمینی اساسا از میوه تغذیه میکنند اما گوریلهای کوهی از شاخ و برگ گیاهان و ساقه و ریشه آنها تغذیه میکنند.
[ویرایش] تولید مثل و طول عمر
دوره آبستنی گوریل ماده ۳۴ هفته به طول میانجامد و معمولا یک بچه بدنیا میآورد. ۳ تا ۴ سال بین هر زایمان فاصلهاست زیرا تا وقتی بچهها در کنار مادر هستند٬ مادر دیگر آبستن نمیشود. مادهها در ۱۰-۱۲ سالگی بالغ میشوند و این مدت در اسارت کمتر است و زودتر بالغ میشوند. نرها نیز در ۱۱-۱۳ سالگی به بلوغ میرسند. طول عمر گوریلها ۳۰ تا ۵۰ سال است. اما در مورد این موضوع بحث است و مواردی که سن بالاتر داشته باشند دیده شده است. مثلا در باغ وحش دالاس در آمریکا یک گوریل به نام «جنی» هنوز در سن ۵۵ سالگی زندهاست. چیزی که ذهن دانشمندان را این اواخر مشغول کرده درگیری گوریلها با جنس مخالف میباشد.
[ویرایش] هوش
گوریل ها خویشاوندی نزدیکی با انسان میدارند و همچنین بسیار باهوش هستند. حتی عده کمی از گوریل ها در اسارت نوعی زبان مستقل از زیر مجموعه زبانهای اشاره را فرا گرفتند.
[ویرایش] استفاده از ابزار
بر طبق مشاهدات تیم «توماس برور» در جامعه حفظ حیات وحش در سپتامبر ۲۰۰۵ گوریل ها اکنون توانایی استفاده ابزار در طبیعت را دارند. یک گوریل ماده در پارک ملی کنگو مشاهده شدهاست که از یک چوب برای سنجش عمق یک باتلاق استفاده میکردهاست و ماده دیگری دیده شده که از یک تکه چوب به عنوان تکیه گاه در زمانی که میخواست ماهیگیری کند استفاده کردهاست. این نشان میدهد که گوریل ها استفاده از ابزار را هم اکنون فراگرفتهاند.
در سپتامبر ۲۰۰۵ یک گوریل دو سال و نیمه در حالی که در یک پناهگاه با سنگ در حال شکستن یک بادام بود دیده شده و زمانی استفاده کردن از ابزار در گوریلها دیده شده که شامپانزهها ۴۰ سال زودتر استفاده از ابزار در طبیعت را میدانستند و بسیار عالی از یک چوب برای شکار کردن موریانهها استفاده میکردند. داستان هایی در میان مردم بومی رواج دارد که گوریل ها در دفاع از خود در برابر حیوانات درنده از سنگ و چوب استفاده میکنند. گوریل ها دارای دستی نیمه دقیق هستند و مطمئنا میتوانند از هر نوع ابزار ساده و اسلحه استفاده کنند.
[ویرایش] نگار خانه
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
[ویرایش] پانویس
[ویرایش] منبع
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Gorilla»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۷ آگوست ۲۰۰۸).
- منبع جعبهزیست (انگلیسی). ویکیپدیا انگلیسی. بازدید در تاریخ ۲۱ نوامبر ۲۰۰۸.
 |
در ویکیانبار منابعی در رابطه با موجود است. |
|
|||
|---|---|---|---|
|
زیرشاخهٔ ششپایان: سختپوستان: آرتمیا • پاروپا • خرچنگ آب شیرین • خرچنگ دریایی • خرچنگ • دافنی • سپرمیگو • شاهمیگو • شپشکماهی • کریل • کشتیچسب • میگو قلابداران: عنکبوت دریایی، خرچنگ نعل اسبی، بسیارپایان: خردپا • صدپا • کوتولهپا • هزارپایی دیگر بیمهرگان
شاخهٔ کیسهتنان (کنیداریا): اوبلیا • ایروکانجی دریا • چتر دریایی • زنبور دریایی • شقایق دریایی • عروس دریایی • عروس ساقدار دریایی • فیزالیا • قلم دریایی • مرجان بادبزنی • مرجان دریایی • هیدر خارپوستان: آفتابگردان دریایی • توتیای دریایی • خارپوست دریایی • خیار دریایی • زنبق دریایی • ستاره دریایی • ستاره شکننده • ستاره سبدی • سکه دریایی • مینای دریایی نرمتنان: بسصدفی • بیصدفی • پروانه دریایی • تکپارهصدفی • حلزون دوکفه • حلزون سیب • خارهچسب • دوکفهای • سپرپا • سرپاور (هشتپا، دهپا) • شکمپا • صدف خوراکی • صدف مروارید • گوشماهی • گهواره دریایی • لیسه • لیسه دریایی • ناوپا کرمها: کرم پهن • کرم حلقوی (از جمله: زالو) • کرم لولهای اسفنجیان: اسفنج آهکی • اسفنج دریایی • چنداسفنجی • سختاسفنج طنابداران دریایی: آبدزدک دریایی • آتشتن • سالپ • لاله دریایی |
