هوبره

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
هوبره
هوبره (حباری) در صحرای جبل حارم
وضعیت بقا
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پرندگان
راسته: درناسانان
تیره: هوبره‌ایان
سرده: Chlamydotis
گونه: C. undulata
نام علمی
Chlamydotis undulata
(Jacquin, 1784)

هوبره (تلفظ: [hubæɾe] )[۱] از پرندگان بسیار‎ ‎زیبا و باشکوه کویرهاست‎. طول بدنش از نوک منقار تا انتهای‎‎ دم، حداکثر به ۶۵سانتی‌متر می‌رسد‎. نر و ماده ‎ شبیه هم هستند، ولی نرها حدود ۱۰ درصد از ماده‌ها بزرگتر‎ می‌باشند‎. «هوبره نر» دارای دمی نسبتاً بلند و بالهایی باریک در‎ ‎هنگام پرواز است.‎ دو رشته پرهای زینتی‎ سیاه و سفید در حاشیه گردن دارند ‎که‎ سیاهی‎ آنها در پشت گردن به خوبی مشخص است. «هوبره» عموماً پرنده‌ای مهاجر است که در بیابانها و دشتهای نیمه بیابانی و خشک زندگی می‌کند و در دو فصل بهار و پاییز به سرزمینهایی بسیار دور دست مهاجرت می‌کند. این پرنده در مناطق جنوب غرب استان هرمزگان به آن چرز می‌گویند.

انواع هوبره[ویرایش]

در حدود ۳۲ نوع هوبره در دنیا وجود دارد، نسبت بزرگ آنان در قارهٔ آفریقا موجود است، که ۲۳ نوع در بر می‌گیرند. مشهورترین آنان (حُباره عربی) است بارنگ خاکی و خاکستری، اما «حباره آسیوی» (هوبره آسیوی) مایل به رنگ زرد وخاکی، و «هوبره آفریقایی» مایل به سیاه رنگ است. نر هوبره از ماده بزرگتر است، ودور گردنش از پر خاکستری پوشیده‌است، دو طرف گردنش با خط سیایی کشیده نمایان است. «هوبره» تکزیست وگاهی هم در مجموعات کوچکی زندگی می‌کند، أما هنگام تزاوج و جفت‌گیری و تخم گذاری جفت جفت دیده می‌شوند. ودر مسافاتی تا حدود ۵ کیلومتر انتشار می‌یابند. در شب پرواز می‌کنند، نیاز زیادی به آب ندارند، اما در عصرها در مناطقی که آب وجود دارد مانند (آبدان‌ها) وغدیر، وحوضچه‌های آبی به وضوح دیده می‌شوند. دشتهای اطراف شهرستان بستک بویژه دشت « صحرای خلوص » در فصل بهار میزبان «هوبره‌ها» هستند و مردم از نزدیک می‌توانند با این پرنده زیبا آشنایی بیشتری بیدا کنند.

مشخصات کلی[ویرایش]

پرنده حبارى در صحرای خلوص
هوبره
هوبره
هوبره

این پرنده از میش‌مرغ کوچکتر و از زنگوله‌بال بزرگتر است. از لحاظ ظاهری به بوقلمون ماده شباهت دارد، گردن و دم خرمایی رنگش دراز است، نر و ماده در تمام فصول از روی دسته پرهای سیاه و سفید بلندی که در طرفین گردن آنها آویزان است، کاکل کوتاه سیاه و سفید و چشم‌های درشت تشخیص داده می‌شوند .سطح پشتی این پرنده قهوه‌ای و خاکی کمرنگ، با خطوط موج‌دار فراوان، سطح شکمی آن سفید و ناحیه گلویش خاکستری کمرنگ است. در پرواز پشت و پوشپرهای بال، به رنگ خاکی یکدست به‌نظر می‌آید. شاهپرهای سیاه بال دارای یک قسمت سفید رنگ در قاعده شاهپرهای نخستین می‌باشد ولی مقدار آن از سفیدی بالهای زنگوله‌بال و میش‌مرغ بسیار کمتر است. آهسته بال می‌زند و بالهایش دراز است. در پرنده‌های نر دو رشته پرهای زینتی‎ سیاه و سفید در حاشیه گردن دارند ‎که‎ سیاهی‎ آنها در پشت گردن به خوبی مشخص است. زمینه پر و بالشان خاکی رنگ است ‎که در زیر ‎بالها کم و بیش سفید می‌شود. سر و تاجی با رگه‌های سیاه و سفید بر زمینه‌ای ‎خاکی رنگ‎ دارند و بالای دمشان خاکستری ‎با رگه‌های عرضی تیره‌تر است‎. نرهای‎ نابالغ شبیه ماده به نظر می‌رسند‎، اما پرهای زینتی‎ حاشیه گردن، اما در ماده‌ها کمتر است.‎

تغذیه[ویرایش]

معمولاً از راه خوردن حشرات تغذیه می‌کند. هوبره‌ها در زمستان و تابستان گیاهان کوچک، حشرات، قورباغه‌ها، کرم‌ها و خزندگان را می‌خورند. همچنین دانه‌های میوه‌های خشک، عقرب، ملخ نیز می‌خورند.

زیستگاه هوبره در ایران[ویرایش]

این پرنده زیبا در بخشهای جنوبی استان یزد مثل شهرستان خاتم بسیار وجود دارد. همچنین این پرنده در جنوب و جنوب شرقی ایران در بیابان‌های اطراف بندرعباس، لار، خنج و شمال و جنوب و جنوب‌شرق سیستان و بلوچستان یعنی اطراف روستاهای شهرستان کنارک ساکن شده و همچنین در مرکز ایران در صحرای ولدآباد و ابراهیم‌آباد (قزوین) در شرق تاکستان در جنوب قزوین هم دیده شده است. این پرنده نادر و کمیاب در مناطق شنی، تپه‌ماهورها، ریگزارها و نواحی مرکزی با بوته‌های پراکنده، علف‌های کوتاه و حاشیه گندمزارها به سر می‌برد و این گونه آشیانه خود را بر روی زمین می‌سازد.مرجع حیات وحش ایران

شکار هوبره در ایران[ویرایش]

هوبره یکی از پرندگان نادر و ارزشمند حیات وحش کشور ایران است که به عنوان گونه‌ای حمایت شده مورد حفاظت قرار می‌گیرد و در مقیاس جهانی به عنوان گونه‌ای آسیب‌پذیر در فهرست قرمز IUCN به ثبت رسیده است. متأسفانه علاقه شیوخ عرب به شکار هوبره سبب شده است هر ساله در فصل پاییز و همچنین فصل بهار - که فصل تخمگذاری و جوجه‌آوری هوبره است - تعدادی از افراد سودجو و فرصت‌طلب که در قالب باندهای حرفه‌ای از سوی عرب‌ها تطمیع می‌شوند، عمدتاً از استان‌های جنوبی به زیستگاه‌های هوبره در نقاط مختلف کشور گسیل شوند و اقدام به زنده‌گیری و صید هوبره کنند. شکار هوبره با استفاده از تله مخصوص انجام می‌گیرد که این روش مستلزم قطع بیشمار بوته‌ها و درختچه‌های مناطق خشک بیابانی است. درختچه‌های تاغ که تنها پوشش غالب این مناطق است و فواید بیشماری هم برای زیست‌بوم و هم برای مردم دارد از بین می‌روند.مرجع حیات وحش ایران

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ هوبره موجود است.
  • ویکی‌پدیای عربی
  • الفاضل، عبدالله، فاضل. (طیور فی الکویت) . دارالکویت للطباعة والنشر، الفروانیة، کویت، چاپ اول، سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی به (عربی).
  • دکتر:، العلوی، هادی، «(عالم الطیور والحیوانات) »، دارالعودة، بیروت، لبنان، چاپ سال ۱۹۸۸ میلادی به (عربی).
  • الرواحی، سالم، بن سلیمان، البهلاوی، «(الحَیاة البَریَة فی سَلطَنَت عُمان) »، دارالمعرفة، بیروت،، سال انتشار ۲۰۰۷ میلادی به (عربی).