کشیم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کشیم
محدوده زمانی: الیگوسن – دوران اخیر ۲۵ تا ۰ میلیون سال پیش
کشیم شانه‌دار بزرگ (Podiceps cristatus)
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پرندگان
راسته: Podicipediformes
فوربرینگر، ۱۸۸۸
تیره: Podicipedidae
بناپارت، ۱۸۳۱
سرده‌ها

برای منطقه حفاظت شده شبیه به این نام منطقه حفاظت شده سیاه‌کشیم را ببینید.

کشیم یا مرغابی شانه‌بسر گونه‌ای پرنده از راستهٔ کشیم‌سانان (نام علمی: Podicipediformes) است که با گسترهٔ فراوانی در سراسر جهان، به استثنای جنوبگان، یافت می‌شود. اعضای این راسته پرندگانی شیرجه‌زن هستند که پیرامون آب‌های شیرین زندگی می‌کنند. این راسته تنها یک تیره دارد که کشیمیان (Podicipedidae) نامیده می‌شود و شامل ۲۲ گونه در ۶ سرده است.

ویژگی ظاهری[ویرایش]

کشیم‌ها توانایی بسیاری در شکار در آب و زندگی در محیط آبی دارند. بر روی پوست آن‌ها نزدیک به ۲۰،۰۰۰ پر وجود دارد که سطح بدنشان را از برخورد با آب دور نگاه می‌دارد. پاهای آن‌ها در منتهای پشتی بدن قرار گرفته‌اند و دمشان به بخشی کوچک و رو به پایین کاهش پیدا کرده است. آن‌ها انعطافی استثنایی در دو بخش قوزک پا و سر انگشتان پا دارند که باعث می‌شود پاهایشان در هر جهتی توانایی ایجاد پیش‌رانش داشته باشند و همچون یک پدال عمل کنند. پاهای آن‌ها امکان شنا با سرعتی برابر با ۲ متر بر ثانیه و چرخیدن سریع را به این پرندگان داده است.[۱]

تغذیه[ویرایش]

کشیم‌ها اغلب از ماهی و حشرات تغذیه می‌کنند ولی گاه اقدام به خوردن صدف و سخت‌پوستان نیز می‌کنند. پرندگان با جثهٔ بزرگتر در درون آب به تعقیب ماهیان می‌روند و گونهٔ غربی کشیم آمریکای شمالی با منقار دراز خود ماهیان را به سیخ می‌کشد. بعضی از گونه‌های کشیم با جثهٔ بزرگتر در آب‌های آزاد شکار می‌کنند و ماهی‌های نزدیک به سطح آب دریا را می‌خورند. گونه‌های با جثه متوسط اغلب در دریاچه‌ها شکار می‌کنند تا ناچار نباشند با گونه‌های بزرگتر رقابت کنند. کشیم‌های با جثه کوچک نیز در مرداب‌ها و آبگیرهای با سطح پوشیده از گیاهان آبزی به سر می‌برند.[۲]

رفتار[ویرایش]

رفتار کشیم‌ها در هنگام جفت‌گیری شگفت‌انگیز است و شامل حرکاتی دقیق و دارای آداب و روش ویژه، از جمله بلند کردن و باد دادن به پرها، می‌شود. رفتارهای کمابیش یکسانی در چندین گونه از کشیم‌ها دیده می‌شود که آن‌ها را می‌توان از دیدگاه فرگشتی توضیح داد. در کشیم غربی دو شکل رنگ‌آمیزی (ریخت) وجود دارد که در دسته‌های مخلوط و یکجا با هم تخم‌گذاری می‌کنند ولی تنها پرنده‌های دارای ریخت یکسان با هم جفت می‌شوند و این جداسازی ریخت‌ها از هم توسط صداهای ویژه‌ای که در آغاز رقص جفت‌گیری تولید می‌شوند پدید می‌آید. ویژگی این رقص‌ها در این است که نر و ماده گاه نقش‌های یکدیگر را عوض می‌کنند و ماده اقدام به سوار شدن بر پشت نر و آمیزش می‌کند.[۳]

بیشتر کشیم‌ها به شدت قلمروخواه هستند ولی بعضی نیز در دسته‌های بزرگ تخم‌گذاری می‌کنند. زمان گذاشتن تخم‌ها بیشتر به میزان غذای موجود بستگی دارد تا فصل خاصی در سال. آن‌ها آشیانه‌های خود را از علف‌ها و گیاهان آبزی می‌سازند و جوجه‌ها پس از به دنیا آمدن بر پشت مادر و پدرشان سوار می‌شوند. آن‌ها حتا هنگامی که مادر یا پدر به زیر آب شیرجه می‌زنند نیز بر پشتشان می‌مانند.[۴]

رده‌بندی[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Encyclopedia of Birds, 42
  2. Encyclopedia of Birds, 42
  3. Encyclopedia of Birds, 43
  4. Encyclopedia of Birds, 43

منابع[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کشیم موجود است.
  • M. Perrins، Christopher and Alex L. A. Middleton, eds. The Encyclopedia of Birds. Facts on File, 1985. ISBN ‎978-0816011506.