آرتمیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آرتمیا
Artemia salina
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: بندپایان
زیرشاخه: سخت‌پوستان
رده: آبشش‌پایان
راسته: پری‌میگوها
تیره: آرتمیایان
Grochowski۱۸۹۵
سرده: آرتمیا
لیچ۱۸۱۹

گونه‌ها[۱]

Artemia franciscana
Artemia monica
Artemia persimilis
Artemia salina
Artemia sinica
Artemia tibetiana
Artemia urmiana

Partenogenetic population

آرتمیا (نام علمی: Artemia) جانداری است سخت‌پوست که در آب‌های شور زندگی می‌کند. دریاچه ارومیه در ایران، یکی از غنی‌ترین منابع آرتمیا در جهان شمرده می‌شود. آرتمیا در صنایع پرورش میگو و ماهی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در دنیا سالانه بیش از ۲۰۰۰ تن کیست آرتمیا معامله می‌شود و به خصوص از خود آرتمیا یا کیست آن در تغذیه مراحل نوزادی ماهیان، سخت پوستان و نرم تنان و... سود می‌برند.

تاریخچه گزارش آرتمیا[ویرایش]

بر اساس اسناد علمی اولین گزارش مکتوب علمی درباره آرتمیا متعلق به آرتمیای دریاچه ارومیه در بیش از هزار سال پیش یعنی سال ۹۸۲ میلادی می‌باشد که در کتاب حدود العالم به ثبت رسیده‌است. [۲], [۳] ,[۴] در این کتاب اینگونه نوشته شده‌است:[۵] «و دوم دریای کبوذان [دریای کبودان = دریاچه ارومیه] بارمینیه [به ارمینیه = به ارومیه = در ارومیه درازاء او پنجاه فرسنگ است اندر پهنای سی فرسنگ. اندر میان این دریا دهیست کبوذان [کبودان (کبودان نام یکی از جزایر دریاچه ارومیه‌است)] گویند و این دریا بدان ده باز خوانند و از گرد او آبادانیست و اندر او هیچ جانور نیست از شوری آبش مگر کرم.» مینورسکی در ترجمه انگلیسی کتاب حدود العالم واژه «ارمینیه» را ارمنستان ترجمه کرده‌است [۶] که لغت نامه دهخدا در توضیح واژه «کبودان» به صراحت به این اشتباه اشاره و واژه صحیح «ارومیه» معرفی کرده است؛ و آن را ناشی از اشتباه لفظی می‌داند. [۷]اما مسئله جالب اینکه، پرفسور سورجلوس رئیس مرکز رفرانس آرتمیای دانشگاه گنت بلژیک، یکی از اسامی قدیمی آرتمیا را «کرم آب شور» (brine worm) اعلام کرده‌است. شلوسر آرتمیا را تحت عنوان«یک حشره ناشناس» معرفی کرده؛ [۸] از این رو او نیز لفظ آرتمیا را در نوشته خود به کار نبرده زیرا در سال ۱۸۱۹ یعنی ۶۴ سال بعد از شلوسر، شخصی به نام لیچ برای اولین بار نام علمی آرتمیا را پیشنهاد و استفاده کرده‌است. حدودالعالم نخستین کتاب جغرافیا به زبان فارسی است. این کتاب به سال ۹۸۲ میلادی نوشته شده و به جغرافیای عمومی پرداخته‌است ولی نام مؤلف کتاب معلوم نیست. بدین ترتیب باید اذعان داشت که حدود ۸۰۰ سال قبل از شلوسر (هزار سال پیش از این)، در کتاب حدود العالم، اولین کتاب جغرافیای فارسی، آرتمیا برای نخستین بار از دریاچه ارومیه به صورت یک مستند علمی گزارش شده و شلوسر در واقع اولین تصویر شماتیک از آرتمیا را ترسیم کرده‌است ,[۴]. برای سالها این موجود را فقط به عنوان یک جانور سخت پوست و در محدوده کتابهای جانورشناسی می‌شناختند و در سال ۱۹۳۰ یا ۱۹۳۳ دانشمندی به نام Alvin sealo کاربرد آن را برای پرورش ماهی پیشنهاد کرد.در ۱۹۳۹ ارزش آرتمیا به عنوان یک غذای اساسی در پرورش نوزاد آبزیان شناخته شده بود. در اواخر دهه ۱۹۴۰، با افزایش علاقه به ماهیان زینتی گرمسیری ؛ ارزش تجاری آرتمیا دو چندان شد.از دیگر سو، در سال ۱۸۹۹ دانشمندی به نام Gunther دریاچه ارومیه را بررسی کرد و آرتمیای موجود در آن را همان آرتمیا اورمیانا نامید, [۹] و [۱۰] سپس در سال ۱۹۷۶ دانشمندانی با نام‌های Bowen و Clarck آرتمیای دریاچه ارومیه را دوباره از نظر سیستماتیک مورد بررسی قرار دادند و بار دیگر نام آرتمیا اورمیانا را تایید نمودند. [۱۱] در دو دهه اخیر در بلژیک مرکزی تحت عنوان I.S.A یا International Study of Artemia درست شده که در سطح جهانی و به طور وسیع بر روی آرتمیا کار می‌کند.

قیمت آرتمیا[ویرایش]

قیمت هر کیلو آرتمیا در بازار های جهانی با توجه به کیفیت آن حدود ۱۲۰ تا ۲۰۰ دلار است. [۱۲]

سیست آرتمیا[ویرایش]

سیست آرتمیا دارای لایه‌های مختلف در دیواره خود است:

  1. کوریون خارجی
  2. کوتیکول جنینی داخلی

بین این دو قسمت، لایه دیگری به نام غشاء کوتیکول خارجی وجود دارد. ضخامت بخش کوریون ۸-۶ میکرومتر بوده و از سه لایه به نامهای غشاء خارجی - لایه قشری و لایه آئونولار تشکیل شده است.


منابع[ویرایش]

  1. Alireza Asem, Nasrullah Rastegar-Pouyani, Patricio De Los Rios (2010). "The genus Artemia Leach, 1819 (Crustacea: Branchiopoda): true and false taxonomical descriptions". Latin American Journal of Aquatic Research 38: 501–506. 
  2. Naser Agh , Peter Bossier , Theodore J. Abatzopoulos , John A. Beardmore , Gilbert Van: Morphometric and Preliminary Genetic Characteristics of Artemia Populations from Iran
  3. Theodore J. Abatzopoulos, Francisco Amat, Athanasios D. Baxevanis, Genuario Belmonte, Francisco Hontoria, Stefania Maniatsi, Salvatore Moscatello, Graziella Mura, Nickolaj V. Shadrin: Updating Geographic Distribution of Artemia urmiana Günther, ۱۸۹۰ (Branchiopoda: Anostraca) in Europe: An Integrated and Interdisciplinary Approach
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ (۲۰۰۸) اولین گزارش مکتوب آرتما در بیش از هزار سال پیش از دریاچه ارومیه, Journal of Biological Research, ۹: ۱۱۳-۱۱۴
  5. Sotude, M. 1961 .The Limits of The World from The East to The West. (Unknown author), Tehran University press, Iran.
  6. Minorsky, V. 1937. The regions of the world; a Persian geography (982. unknown author), Oxford University press. UK.
  7. Dehkhoda A., 1998. Dehkhoda Dictionary. Tehran University Press, Tehran, Iran.
  8. Schlosser, 1756. Extrait d,un letter de M. le Docteur Schlosser concernant un Insecte peu connu. Obs. period. sur la physique, l’hist. nat. et les beaux arts, de Gautier, pp. 58-60.
  9. Günther, R.T., 1899a. Contributions to the geography of Lake Urmi and its neighbourhood. The Geo. J. 14. 404-523.
  10. Günther, R.T, 1899b. Contributions to the natural history of Lake Urmi, N. W. Persia and its neighborhood. J. of the Lin. Soc. (Zoology). 27. 375-423.
  11. Clark, L.S., Bowen, S.T., 1976. The genetics of Artemia salina. VII. Reproductive isolation. The J. of Here. 67. 385-388.
  12. مهزاد اکبرپور، نشریهٔ الکترونیک فارم، ارزش غذایی آرتمیا در تکثیر و پرورش ماهی و میگو