جبیر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جبیر
جبیر در جنگل گیر، گجرات هندوستان
وضعیت بقا
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
شاخه: طنابداران
رده: پستانداران
راسته: جفت‌سمان
تیره: گاوسانان
زیرتیره: آنتیلوپ‌ها
سرده: غزال
گونه: G. bennettii
نام علمی
Gazella bennettii
سایکس، ۱۸۳۱

جـِبیر (Gazella bennettii) یکی از انواع آهوی بومی شبه‌قاره هند و ایران است. در گذشته این حیوان یکی از انواع غزال گرمسیری (Gazella dorcas) پنداشته می‌شد اما مطالعات ژنتیکی جدید جدایی این دو جانور را مشخص کرده‌است. این حیوان در کشورهای هندوستان، بنگلادش، پاکستان و ایران دیده شده‌است و بیشتر در مناطق بیابانی و گرم زندگی می‌کند.

این جانور شباهت زیادی به آهو یا غزال گواتردار ایرانی (Gazella subgutturosa) دارد. مهمترین تفاوت‌های آن با آهو این است که‌اندازه‌ای کوچک‌تر و بدن ظریف‌تر و لاغرتر دارد. هر دو جنس نر و ماده شاخ دارند در حالیکه در آهو فقط جنس نر شاخ دارد. گوش‌ها و دم آن معمولاً از آهو بلندتر است. ماده‌ها دارای شاخ‌های نازک و بلند هستند، شاخ جبیرهای نر قوس زیادی به خارج ندارد و قدری موازی به نظر می‌رسد. حیوان پرطاقتی است و شرایط مناطق کویری را به خوبی تحمل می‌کند، به آب کمی نیاز دارد و آب مورد نیاز خود را از گیاهان تامین می‌کند، مثل آهو تشکیل گله‌های بزرگ نمی‌دهد، به شدت انسان گریز بوده و در مناطق خشک تر زندگی می‌کند، از نظر رنگ هم شبیه آهوست.

جبیر جزء حیوانات تیزرو محسوب می‌شود و با سرعت ۸۰ کیلومتر در ساعت می‌تواند بدود، البته دویدن جبیر بدون پرش صورت می‌گیرد. مهمترین دشمن طبیعی این حیوان با توجه به سرعت بسیار بالا و محل زندگی یوزپلنگ است.

محل زندگی جبیر در ایران سیستان و بلوچستان، و کویر مرکزی و لوت از منطقه حفاظت شده توران تا پارک ملی کویر، اصفهان، کرمان، لارستان و سایر نقاط جنوبی ایران است.

G. b. fuscifrons از بلوچستان

منابع[ویرایش]

IUCN Red List entry for Dorcas gazelle - www.iucnredlist.org/search/details.php/8969/summ ^ Prater, S. H. 1971 The Book of Indian Animals. Oxford University Press, 2005 reprint.