خامه‌ماهی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
خامه‌ماهی
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: جانوران
راسته: خامه‌ماهی‌سانان
تیره: Chanidae
زیرتیره: Chaninae
سرده: Chanos
Lacépède, 1803
گونه: C. chanos
نام علمی
Chanos chanos
(Forsskål, 1775)

خامه‌ماهی یک ماهی از خانواده خامه‌ماهیان (Chanidae) است.

بدن این نوع ماهی ها دوک مانند و دراز و صاف و ساده است و رنگ بدن آن نقره ای و در قسمتهای شکمی و کناری دارای خطهای زیتونی رنگ و در قسمت پشتی آبی رنگ است . قسمت پشتی مقعد است و کودال باله ها رنگ پریده یا زرد با حاشیه تیره است . باله پشتی دارای ۲ مهره و ۱۳ تا ۱۷ شعاع نرم دارد و باله کوتاه مخرجی ۲ خار و ۸ تا ۱۰ شعاع نرم دارد . باله دمی بسیار بزرگ با برگه هایی در مقیاس بزرگ است. باله های شکمی لگنی دارای ۱۱ تا ۱۲ شعاع نرم است. سیکلوئید ها با مقیاس کوچک و صاف به تعداد ۷۵ تا ۹۱ عدد بر روی خط جانبی است. یک بافت چربی شفاف چشم را میپوشاند. دهان کوچک و بدون دندان است. ۴ شعاع branchiostegal آبشش هارا پوشش میدهد و gill racker متعدد است. طول این ماهی نزدیک به ۱ متر است اما در نر به ۸/۱ متر هم میرسد. از حدود ۴ تا ۶ قرن پیش پرورش خامه ماهی در اندونزی و تایوان و فیلیپین شروع شد این در حالی است که مواد و روشها در فرهنگ های مختلف در حال پیشرفت است. از سال ۱۹۷۰ سرمایه گذلری های بزرگ به لحاظ زیرساخت و تحقیق و حمایت از خامه ماهی در FP صورت گرفته ست. برای مثال شرکتهایی مانند SEAFDEL و AQP برای حل مشکلات پرورشی خامه ماهی تاسیس شد. خامه ماهی یا milkfish یا chanos chanos از خانواده Chanidae است و محل زندگی آنها در عرضهای جغرافیایی گرم، جاهایی که حرارت بالاتر از ۲۰ درجه سانتی گراد است، میباشد مانند خلیج فارس برای تخم گذاری در قسمت نزدیکی سواحل جزایر تجمع میکنند و اندازه آنها تا ۵/۱ متر و وزنشان تا ۲۰ کیلوگرم میرسد . حداکثر وزن ثبت شده ۱۵ کیلوگرم با ۵ سال سن میباشد. خامه ماهی بطور طبیعی در آبهای شور تخم گذاری میکنند و فعالیت آنها بیشتر در شب است. تولید مثل در ماههای گرم سال و در نزدیکی جزایر مرجانی صورت میگیرد و تخم گذاری در تمام طول سال و در نزدیکی خط استواست. تغزیه آنها از مواد غذایی نسبتاً نرم و کوچک مانند ژئوپلانکتونها است. خامه ماهی علاقه خاصی به جنس مقابل دارد و در تخم ریزی میزان آزاد سازی سلولهای جنسی در دو جنس نسبتاً به یک اندازه است ولی در ماده کمی بیشتر است. تعیین جنسیت در این ماهیها بسار مشکل است اما تفاوتهای مورولوژیکی آشکاری بین نر و ماده وجود دارد، برای شناسایی خامه ماهی نر بالغ یک راه موثر تشخیص PGF۲a یا فرومون یا پروستوگلاندین است. تخم خامه ماهی ۱/۱ میلیمتر تا ۲/۱ میلیمتر قطر دارد و لارو آن ۵/۳ میلیمتر قطر دارد. در گونه های وحشی تخمها احتمالاً در آبهای عمیق تر پراکنده می شوند. لاروهای بزرگتر در مرحله نوجوانی به تالابهای ساحلی و یا در دریاچه های آب شیرین مهاجرت میکنند . توان زندگی آنها در آب گرم تا دمای ۳۲ درجه میباشد. پرورش خامه ماهی ها در تانک های بزرگ همراه با جلبک سبز و میگو های آب شور صورت میگیرد. عملیات پرورش به صورت فشرده یا نیمه فشرده با درصد موفقیت ۳۰ درصد صورت میگیرد . در حالت ایده‌آل این تانکها ۵۰ لیتری و از جنس خاک و از بتن و پشم شیشه و موم و پروپلین است. پرورش در مراحل اولیه همراه با جلبک و بعد از ۳ تا ۴ هفته به همراه میگوی آب شور است. البته بسته به فرهنگ جامعه روشهای پرورش متفاوتی وجود دارد. در تایوان معمولاً در استخرهای خاکی یا مخازن بتن با حجم کمتر از ۲۰۰۰ لیتر است اما در اندونزی این مخازن ۱ تا ۲ تنی است . در فیلیپین به صورت پیشرفته تر است و در یک سوم تا یک چهارم تالابهای آب شور صورت میگیرد و مواد غذایی در قسنتهای زیرین تالاب ریخته میشود برای تغذیه از مواد سبوسدار و برنج و سبوس ذرت و نان بیات یا خوراک فورموله شده استفاده می شود.


منابع[ویرایش]

اسدی، هدایت و دیگران، اطلس ماهیان خلیج فارس و دریای عمان، سازمان تحقیقات و آموزش شیلات ایران، تهران: ۱۳۷۵.

  • Agbayani، R. and Lopez، N.A. ۱۹۸۹. Economic analysis of an integrated milkfish broodstock and hatchery operation as a public enterprise. Aquaculture، ۹۹:۲۳۵-۲۴۸.
  • Ahmed، M.، Magnayon-Umali، G.A.، Valmonte-Santos، R.A.، Toledo، J.، Lopez، N. and Torres، F.J. ۲۰۰۱. Bangus fry resource assessment in the Philippines. ICLARM Technical Report، ۵۸. ۳۸ pp.
  • Anonymous. ۱۹۹۷. What is multi-species backyard hatchery technology? Newsletter of the Gondol Research Station for Coastal Fisheries، Central Research Institute of Fisheries، ۳:۱-۸.
  • Bagarinao، T.U. ۱۹۹۱. Biology of milkfish (Chanos chanos Forsskal). Aquaculture Department Southeast Asian Fisheries Development Center، Tigbauan، Iloilo، Philippines. ۹۴ pp.
  • Bagarinao، T.U. ۱۹۹۹. Ecology and farming of milkfish. SEAFDEC Aquaculture Department، Tigbauan، Iloilo، Philippines. ۱۷۱ pp.
  • Baliao، D.D.، de los Santos، M.A. and Franco، N.M. ۱۹۹۹. The modular method: milkfish pond culture. Aquaculture Extension Manual No. ۲۵. SEAFDEC Aquaculture Department، Tigbauan، Iloilo، Philippines. ۱۲۸ pp.
  • Chang، S.L.، Su، M.S. and Liao، I.C. ۱۹۹۳. Milkfish fry production in Taiwan. Tungkang Marine Laboratory Conference Proceedings، ۳:۱۵۷-۱۷۱.
  • Corre، V.L. Jr.، Janeo، R.L.، Dureza، V.A. and Edra، R.B. ۲۰۰۱. Milkfish broodstock management and fry production in tanks. Philippine Council for Aquatic and Marine Research and Development، Los Baños، Laguna and University of the Philippines in the Visayas، Miag-ao، Iloilo، Philippines. ۳۸ pp.
  • Gordon S.M. and Hong، L.-Q. ۱۹۸۶. Biology. In: C.-S. Lee، M.S. Gordon & W.O. Watanabe (eds.)، Aquaculture of milkfish (Chanos chanos): state of the art. The Oceanic Institute. Makapuu Point، Waimanalo، Hawaii ۹۶۷۹۵، USA. ۲۸۴ pp.
  • Israel، D. C. ۲۰۰۰. The milkfish broodstock-hatchery research and development program and industry: a policy study. Philippine Institute for Development Studies. Makati City، Philippines. ۶۳ pp.
  • Kumagai، S.، Bagarinao، T. and Unggui، A. ۱۹۸۰. A study on the milkfish fry fishing gears in Panay Island، Philippines. SEAFDEC Technical Report، ۶:۱-۳۴.
  • Lee، C-S. ۱۹۹۵. Aquaculture of milkfish. Tungkang Marine Laboratory Aquaculture Series، ۱:۵۷-۸۳.
  • Lopez، N.A.، Vicaldo، Ma. V. and Fadriquela، J. ۱۹۸۶. The Philippine National Bangus Breeding Program. In: J.L. Maclean، L.B. Dizon & L.V. Hosillos (eds.)، Proceedings of the First Asian Fisheries Forum، ۱۳-۱۵ May ۱۹۸۶، pp. ۷۶-۷۸. Asian Fisheries Society، Manila، Philippines.
  • Schuster، W.H. ۱۹۶۰: Synopsis of biological data on milkfish Chanos chanos (Forsskal، ۱۷۷۵). FAO Fisheries Biology Synopsis، ۴. ۶۰ pp.
  • Villaluz، A.C.، Villaver، W.R. and Salde، R.J. ۱۹۸۲. Milkfish fry and fingerling industry of the Philippines: methods and practices. SEAFDEC Technical Report، ۹. ۸۴ pp.
  • Villaluz، A.C.، Villaver، W.R. and Salde، R.J. ۱۹۸۳. Milkfish fry and fingerling industry of the Philippines: methods and practices. SEAFDEC Technical Report، ۹ (۲nd Edition). ۸۱ pp.