دکامرون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
قصه‌ای از دکامرون، اثر جان ویلیام واترهاوس، ۱۹۱۶
تصویر یکی از قصه‌های دکامرون، اثر ساندرو بوتیچلی، ۱۴۸۷

این نوشته ترجمه بخشی از سایت انگلیسی زبان[۱] در تشریح کتاب دکامرون میباشد و بزودی تکمیل خواهد شد[ویرایش]

"کتاب دکامرون مجموعه ای از 100 داستان توسط جیووانی بوگاچی میباشد که احتمالاً در سال 1350 آغاز شده و در سالهای 1353-1351 (م-م) به پیایان رسید. دکامرون یک اثر تمثیلی قرون وسطایی است که بیشتر به خاطر داستانهای هرزه عشقی در تمامی انواع ممکن شهوانی و غم انگیز آن شناخته شده است. موضوعات دیگر مانند شوخی و بذله گویی، جوکهای عملی و تشویق (به زندگی– م) دنیوی از دیگر اجزای ساختاری آن میباشند. فرای سرگرمی و شهرت ادبی، دکامرون یک سند مهم تاریخی از زندگی در قرن چهاردهم بوده و نویسندگان بعدی مانند جفری چاوسر را مورد تآثیر قرار داده است.

عنوان[ویرایش]

نام کتاب (یعنی دکامرون – م) الحاقی ازدو کلمه یونانی ده و روز میباشد. بوگاچیو در کارهای بعدی خود نیز از ریشه یابیهای لغتی مشابهی استفاده کرد. عنوان فرعی کتاب "پرنسیپ گالیه تو" میباشد که از مطالب سر آغاز آن نشآت میگیرد که در آن بوگاچیو کتاب خود را به زنان عصر خود تقدیم میکند که نمی‌توانستند همچون مردان علائق خود را منعطف به شکار، ماهیگیری، اسب سواری، و شکار با شاهین کنند و مجبور بودند که علایق عاشقانه خود را مخفی کرده و در اتاقهای خود غیر فعال و مخفی باقی بمانند. بنابراین عنوان فرعی کتاب "پرنسیپ گالیه تو" میباشد، یعنی پروردگار جزایر دور دست، معلق بین یک شوالیه و یک ملکه، یعنی اشاره ای به کنایه گالیه تو در کمدی الهی – بند پنجم جهنم، که بخاطر برانگیختن شهوت در داستان پاولو و فرانسسکا مورد سرزنش قرار گرفت. ساختار دکامرون به قالب یک روایت یا داستان به سال 1351 (و یا به روایتی به سال 1353) به پایان رسیده است. کتاب با شرحی از وبا (مرگ سیاه) آغاز شده و به معرفی هفت زن و سه مرد جوان میرسد که از فلورانس وبا زده به دهاتی در حواشی فیسل برای دو هفته فرار میکنند. برای گذشت زمان، هر شب، همۀ اعضا هر یک داستانی را تعریف میکند. اگر چه چهارده روز میگذرد، دو روز در هرهفته برای کارهای دیگر اختصاص مییابند: یک روز برای وظایف و یک روز مقدس که هیچ کس در آنروز هیچ کاری نمی‌کند. بدین سان در پایان ده روز، صد داستان تعریف میشود. هرکدام از شخصیتها به نوبه به عنوان شاه و یا ملکه برای یکی از آن ده روز انتخاب میشود. وظیفه (شاه و یا ملکه – م) شامل انتخاب موضوع داستان برای آن روز میباشد، و موضوعات همۀ روزها به استثنای دو روز معین میگردند: قدرت دارایی، قدرت خواست آدمی، داستانها ی عاشقانه که غم انگیز به پایان میرسند، داستانهای عاشقانه که پایانی خوش دارند، پاسخهای هوشمندانه ای که جان یک سخنگو را حفظ میکنند، حقه هایی که زنان به مردان میزنند، حقه هایی که مردم بطور عام به هم میزنند، و داستانهایی از عفت. فقط "دایو نیو" که هر روز داستان دهم را میگوید، به خاطر ذکاوتی که دارد حق آنرا دارد که هر داستانی را که میخواهد تعریف کند. نویسنده های زیادی فکر میکنند که "دایو نیو" نقطه نظرات خود بوگاچیو را بیان میکند. هر روز به همچنین شامل یک مقدمه و نتیجه مختصر میباشد تا قالب داستانها به غیر از طریق داستان گویی و از راه توضیح فعالیتهای روزانه ادامه یابد. این فاصلۀ میان پرده ای مکرراً شامل استنساخ آوازهای محلی (فولکور) ایتالیایی میباشد. رابطۀ بین داستانهای یک روز و یا روزهای متعدد آنطوری که بوگاچیو تنوعات و واژگونه های حوادث قبلی را بهم میتند، یک کلیت را تشکیل میدهند و نه فقط مجموعه ای از داستانهای مختلف را. موضوعات پایه ای داستانها عبارتند از ریشخند گرفتن شهوت و طمع کشیشها، تنش بین طبقۀ ثروتمند جدید تجار و خانواده های اشرافی، و خطرات و ماجراجویی های بازرگانان در سفر.

روایتها[ویرایش]

تجزیه و تحلیل[ویرایش]

در تمامی دکامرون، اخلاقیات تجاری غلبه داشته و نقش مسلط را دارند. ارزشهای شوخ طبعی فی البداهه شهری و تجارتی، پیچیدگی، و هوش و ذکاوت گرامی داشته میشوند، در حالیکه عیبهای حماقت و کندی یا معالجه گشته ویا مورد تنبیه قرار میگیرند. درحالیکه این خصوصیات و ارزشها ممکن است که برای خواننده عصر جدید بدیهی بنظر برسند، در اروپا، با گسترش مراکز شهری و سیستم اقتصادی پولی، اینها خصوصیاتی بودند در حال ظهور و فرای سیستمهای سنتی فئودالی و صومعه های روستایی که ارزش بیشتری بر تقوا و صداقت میگذاشتند. گذشته از وحدت داستانی، دکامرون وحدتی در بینش فلسفی نیز فراهم میکند. در تمامی آن، موضوع مشترک و قرون وسطائی الهۀ خوشبختی جریان دارد و اینکه چگونه یک فرد میتواند تحت نفوذ خارجی چرخۀ خوشبختی سقوط کرده و یا ترقی کند. بوگاچیو در سنت کمدی الهی دانته تربیت شده بود که از درجات مختلف تمثیلی استفاده میکرد تا روابط بین وقایع دقیق داستان و پیغام مسیحیت را نشان دهد. مع‌هذا، دکامرون از مدل دانته برای آن استفاده نمی‌کند که خواننده را آموزش دهد، بلکه این مدل از یاد گیری را به ریشخند میگیرد. کلیسیای کاتولیک رم، کشیشها، و اعتقادات مذهبی در تمامی دکامرون منبع هزلهای کمدی میشوند. این بخشی از یک روند وسیعتر تاریخی بعد از مرگ سیاه (وبا – م) بود که شاهد ناخشنودی گسترده‌ای از کلیسا بود. بسیاری از جزئیات دکامرون با حس قرون وسطائی اهمیت اعجازی رمز اعداد در آمیخته بود. به عنوان مثال، بطور وسیعی اعتقاد بر آن بود که هفت زن جوان چهار فضیلت اصلی (احتیاط، عدالت، اعتدال و شکیبائی) و سه فضیلت الهی (ایمان، امید، و نیکوکاری/خیرات) را نمایندگی میکنند. بعلاوه این چنان مفروض است که سه مرد نمایندگان تقسیم سه گانۀ کلاسیک یونانی ضمیر(منطق، روح، و شهوت، به کتاب چهارم جمهوریت رجوع کنید) میباشند. بوگاچیو خودش ذکر میکند که نامهایی که به این ده شخصیت داده است در حقیقت نامهای مستعار انتخاب شده‌ای هستند که "مناسب کیفیتهای هر کدام آنها میباشد." نامهای ایتالیایی هفت زن بترتیبی که در داستان آمده‌اند (به احتمال زیاد بر اساس اهمیت) عبارتند از: پام پی نیا، فیا مت تا، فی لو منا، امی لیا، لاو رت تا، نی فی له، و ا لیسا. مردان به ترتیب عبارتند از: پن فی لو، فیلوس تراتو، و دیو نه اٌ. بوگاچیو با تلفیق و پیوند تجربیات جنسی با طبیعت به طبیعی بودن سکس تآکید کرد. بوگاچیو با طبیعی نشان دادن سکس و با تنیدن آنها به گونه ای که او انجام میدهد، برای همیشه آنرا در جهان طبیعت قرار میدهد.

منابع ادبی[ویرایش]

نفوذ ادبی[ویرایش]

بطریق قانع کننده ای که داستانها نگاشته شده‌اند و خصیصۀ تقریباً منحصراً رنسانسی آن، داستانهای دکامرون را منبع غیر قابل مقاومتی ساخته است تا تمامی نویسندگان بعدی از او به عاریه بگیرند. مثالهای برجسته آن عبارتند از:

  1. داستان مشهور اول (1و1) "سر چیا په له تو" بعدها بوسیله "الیمپیا فولویا مو راتا" و دوباره بوسیله "ولتر" به لاتین ترجمه شد.
  2. "مارتین لوتر" داستان (1و2) را بازگو میکند، ....
  3. "مارگریتا دی ناواره، هپتا مه رٌن".
  4. " تمثیل حلقه" و داستان 3I, در قلب هر دو نمایش "نی تان عاقل" 1779 از "گات هولد ابراهیم لسینگ قرار دارند. ...
  5. شرطبندی هلندی بر بکارت ایموجن در "سیم بلاین" توسط شکسپیر از ترجمه انگلیسی داستان آلمانی "فردریک جنن" قرن پانزدهم اقتباس شده بود که موضوع اصلی آن از داستان 9 II, گرفته شده بود.
  6. "مولیر" و " لوپه دی وگا" هر دو داستان 3 ، III را استفاده میکنند تا نمایشات به زبانهای خود را خلق کنند. ...
  7. داستان 9 ، III که شکسپیر به "چاه آنهایی که به چاه منتهی میشود" مبدل نمود. ....
  8. داستان 1، IV در فولکور قرار گرفت و درتصنیف 269 "الماس خانم" پدیدار شد.
  9. جان کیتس داستان لیزابتا و گلدان ریحان او را در شعر خود "ایزابلا، یا قوری ریحان" به کار برد.
  10. لوپه دی وگا همچنان بخشهایی از 4، را برای نمایشنامه خود (همه بلبل نیستند) بکار برد.
  11. ...
  12. شخصیت نمونه در نول تاریخی جورج الیوت بنام رومولا، شخصیت گستانزا در داستان 2 [۲]

فیلمهای اقتباسی[ویرایش]

نقاشی های بوگاچیو[ویرایش]

معرفی کتاب دکامرون توسط کاربری دیگر[ویرایش]

دکامرون مشهورترین اثر جووانی بوکاچیو نویسندهٔ قرن ۱۴ میلادی ایتالیایی است که از ۱۰۰ داستان تشکیل می‌شود.

بوکاچیو این کتاب را به سبک هزار و یک شب نگاشته و مواد خام این قصه‌ها را از افسانه‌های یونانی، رومی و کشورهای مشرق زمین و گاه از زندگی روزمره مردم گرفته‌است. او این کتاب را بلافاصله پس از شیوع طاعون سال ۱۳۴۸ در فلورانس نوشت.

چارچوب اصلی دکامرون را هفت زن و سه مرد تشکیل می‌دهند، که برای گریز از بلای طاعون، فلورانس را ترک کرده به خانه‌های ییلاقی اطراف شهر پناه می‌برند و در آن جا برای این که ذهن خود را از این واقعه منحرف کنند به قصه‌گوئی برای یکدیگر می‌پردازند و چون خلق و خوی داستان‌گویان متفاوت است داستان‌ها دارای گیرائی و تنوع بسیار است و از مجموع آنها اوصاف شاعرانه، عبرت‌آموز و غم‌انگیز اما لطیف و شاعرانه فراوان بچشم می‌خورد. چون نویسنده واقف به روح بشری و اشخاص داستان بوده، همه قهرمان‌های آن زنده و پر از شور زندگی هستند حتی جانوران داستان‌های دکامرون.

این کتاب بعدها در ادبیات برخی کشورها از جمله انگلستان مورد اقتباس و تقلید قرار گرفت. بسیاری از نویسندگان از جمله شکسپیر از قصه‌های آن در نوشتن نمایشنامه‌های خود استفاده کرده‌اند.

ترجمه های فارسی[ویرایش]

صفحه‌ای از یک نسخهٔ قدیمی دکامرون (۱۴۶۷ پاریس)

در طلیعه انقلاب مشروطیت، نخستین بار احمد خان دریابیگی، کتاب دکامرون را قبل از انقلاب مشروطه در فاصله سالهای ۱۲۸۲-۱۲۸۰ خورشیدی (۱۳۲۲-۱۳۲۰ ق) ابتدا به صورت یک سلسله در روزنامه مظفری بوشهر و بعداً به صورت یک کتاب در سال ۱۲۸۲ خورشیدی به چاپ رسید. ترجمه دوم آن توسط حبیب شنوقی در دهه سی انجام شد که شامل کلیه داستان‌ها می‌باشد. ترجمه سوم توسط محمد قاضی صورت گرفت و انتشارات مازیار آن را پس از مرگ وی در سال ۱۳۷۹ منتشر کرد که به دلیل ممیزی تعدادی از داستان‌ها حذف شده‌است.

مقدمه ترجمه دکامرون توسط احمد خان دریابیگی قبل از انقلاب مشروطه[ویرایش]

"ژان بکاس یکی از نویسندگان ارپ و اصلاً از فلورانس ایطالیا است اغلب عمر عزیز خود را بلهو و لعب و نوشتن حکایات و روایات مضحک گذرانیده و بیشتر همُ خود را در استشکاف حالات و خیالات مخفیه و اعمال سخیفۀ پیشوایان مذهب عیسوی صرف نموده و اسرار آنها را در صورت حکایات و کسوت روایات جلوه داده و منتشر نموده از جملۀ مؤلفات او دکامرون که عبارت است از سرگذشت ده روزه ده نفر مرد و زن که هر یک از آنها روزانه یک حکایت نقل کرده‌اند. و این نسخۀ دکامرون حاوی صد حکایت شیرین است که برای گذرانیدن اوقات تعطیلی و لیالی زمستانی بهترین مشغولیات است- لهذا با مزجات بضاعت و عدم استطاعت ارادۀ قاصرانۀ خود را در مقام فعلیت آورده از نکته سنجان ذ وی المجد والاحترام و اساتید اهل کلام معذرت میخواهم چنانچه اوراق این ترجمه از حشمت تحریر خارج گردیده یا سهو و قصوری ملحوظ فرمایند بعین اغماض غمض عین فرمایند و معذ روم دارند که در لجّه شنا نکرده‌ام و بمهجه آشنا نشده العذر عند کرام الناس مقبول سال تحریر و تسطیر ترجمۀ این نسخه دکامرون در تاریخ هیجدهم شهر ذی القعده الحرام سنه ١٣٢١ هزاروسیصدو بیست و یک هجری است."

منابع[ویرایش]

منابع دیگر[ویرایش]

http://en.wikipedia.org/wiki/Cent_Nouvelles_nouvelles http://en.wikipedia.org/wiki/One_Thousand_and_One_Nights

مأخذهای دیگر[ویرایش]

لینکهای دیگر[ویرایش]