آزتکها
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
آزتکها، یک تمدن مزو آمریکایی را در مکزیک مرکزی
| آزتک | |
|---|---|
| نقشه |  امپراتوری آزتک هنگام حمله اسپانیایی ها در حدود سال ۱۵۱۹ |
| حکومت | |
| پایتخت | تنوشتیتلان |
| مساحت | ۵۰۰,۰۰۰ |
| جمعیت | |
| زبان | ناهواتل |
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تاریخچه
آزتکها، یک تمدن مزو آمریکایی را در مکزیک مرکزی شامل میشدند که دارای اسطوره بسیار غنی بودند. آزتکاتل به زبان خود آزتکها یعنی ناهواتل ، در لغت به معنی افرادی است که از آزتلان (سرزمین افسانهای آزتکها) میآمدند. آزتکها خود را بیشتر مکزیکا صدا میکردند، که از آن امروزه نام کشور مکزیک مشتق شدهاست. سال ۱۸۱۰ ، طبیعتشناس پروسی الکساندر فون هولمبولدت برای اولین بار لفظ مدرن آزتک را برای این تمدن و یا ملّت، ابداع کرد.
پایتخت آزتکها تنوشتیتلان[۱] نام داشت و از سال ۱۳۲۵ تا ۱۵۲۱، دوازده نفر بر آن فرمانروایی کردند. پس از جنگهای خونین، در ۱۳ اوت ۱۵۲۱ ، آخرین حکمران آزتکها خود را تسلیم اسپانیاییها کرد.
[ویرایش] فرهنگ
اینان پرستشگاهها و برجها و خانههای بسیاری را با مصالح سنگی ساخته بودند . در رشته نجوم، حقوق و حکومت ، پیشرفت کرده بودند . در بسیاری از هنرها و پیشهها صاحب مهارت شده بودند . به موسیقی ، رقص، نمایشنامه، و ادبیات علاقهمند بودند.
گذشته از اینها آزتکها چندین باغ گیاهشناسی یا گیاه پروری داشتند که اروپائیها تا آن زمان با چنین چیزی آشنا نشده بودند. در سرزمین آزتکها شبکه بزرگی برای آبیاری زمینهای کشاورزی ایجاد شده بود. صنعت بافندگی ، شکل گرفته بود. در میان این مردم ، تاسیساتی مانند تیمارستان با پزشکان و جراحان متخصص وجود داشت. اینان تمدنی بس شگفت انگیز داشتند.
در سال ۱۵۱۹ میلادی یک ملوان اسپانیائی به نام ارناندو کورتز همراه با ارتشی کوچک ، به آزتکها حمله کرد . او پس از نبردهای سخت و خونین توانست قدرت و حکومت آزتکها را سرنگون و نابود کند . آنگاه اسپانیائیها مکزیک را جزئی از سرزمین امپراتوری اسپانیا بشمار آوردند .
ولی امروزه نیز بسیاری از سرخ پوستان ساکن مکزیک به زبان آزتک سخن میگویند . مکزیک امروزی و مکزیکیهای معاصر از اینکه به آزتکها تعلق دارند بر خود میبالند . آنها توانستهاند بسیاری از شیوههای زندگی ، آداب و رسوم آزتکها را تا امروز حفظ کنند . برخی از واژههای آزتک نه فقط در میان مکزیکیها یافت میشوند بلکه به زبانهای بزرگ مانند زبان انگلیسی نیز راه یافتهاند . از میان این واژهها میتوان به chocolate (= شکلات) ، tomato (= گوجه فرنگی) ، ocelot (= گربه پلنگی) ، coyote (= کایوت) ، avocado (= درخت آوکادو) و برخی واژههای دیگر اشاره کرد .
بدین ترتیب ، با آنکه قدرت و حکومت امپراتوری آزتکهای باستان در چهارصد و اندی سال پیش از این نابود شد ، تاثیرشان در جنبههای گوناگون زندگی فرهنگی ملت مکزیک همچنان زندهاست .
[ویرایش] نگارستان
 تقویم سنگی آزتکها با طرح خورشید پنجم |
 نقاشی از کودکس مندوزا[۲] |
 دره مکزیکو در زمان حمله اسپانیایی ها[۴] |
[ویرایش] پانویسها
- ↑ Tenochtitlan
- ↑ A painting from Codex Mendoza showing elder Aztecs being given intoxicants
- ↑ Jaguar warrior, from the Codex Magliabechiano
- ↑ The Valley of Mexico at the time of the Spanish Conquest
[ویرایش] منابع
- Berdan, Frances F. (۲۰۰۵) The Aztecs of Central Mexico: An Imperial Society. ۲nd ed. Thomson-Wadsworth, Belmont, CA.
- Berdan, Frances F., Richard E. Blanton, Elizabeth H. Boone, Mary G. Hodge, Michael E. Smith and Emily Umberger (۱۹۹۶) Aztec Imperial Strategies. Dumbarton Oaks, Washington, DC.
- Boone, Elizabeth H. ۱۹۸۹. «Incarnations of the Aztec Supernatural: The Image of Huitzilopochtli in Mexico and Europe.» Transactions of the American Philosophical Society, New Ser., Vol. ۷۹, No. ۲., pp. i-iv+۱-۱۰۷.
