علیاصغر حکمت
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
عَلیاَصغَر حِکمَت (زاده ۲۳ رمضان ۱۳۱۰ (قمری) در شیراز - درگذشته ۱ شهریور ۱۳۵۹ در تهران)، سیاستمدار، شاعر، نویسنده و مترجمم ایرانی بود.
وی سیاستمدار در دوره رضا شاه و محمدرضا شاه و نخستین مدیر دانشگاه تهران بودهاست. وی همچنین در چندین دوره مقام وزارت را عهده دار بودهاست. وی همچنین در تأسیس «کتابخانه ملّی ایران» در مقام وزیر فرهنگ و معارف وقت، نقش بسزایی داشت.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] جایگاههای سیاسی
- سفیر ایران در هندوستان
- وزیر فرهنگ
- وزیر دادگستری
- مشاور وزیر امورخارجه
پس از گذراندن تحصيلات ابتدايي و متوسطه در شيراز براي ادامه تحصيل به تهران آمد و در كنار آموختن دروس روز در مدرسه آمريكايي به آموختن علوم اسلامي نظير فقه و اصول در مدارس اسلامي پرداخت و معروف است كه آيتالله ميرزا طاهر تنكابني نيز از اساتيد وي بوده است.
حكمت همچنين از مشاهير فرهنگ و ادب فارسي بود كه آثار بسيار گرانبهايي به خصوص در زمينههاي ادبي، تاريخي و فرهنگي از خود برجاي گذاشته است. در عرصه سياست نيز از حكمت به عنوان يكي از موسسين حزب راديكال ياد شده است.
«حكمت در سال 1297 ش وارد خدمات فرهنگي شد و با نشر مقالات محققانه و تدريس زبان انگليسي در مدارس متوسطه، كسب شهرت نمود و وارد فعاليتهاي سياسي شد و با كمك عدهاي از دوستان و همفكران خود به رهبري علياكبر داور، حزب راديكال را بنيانگذاري كردند. حكمت تا سال 1309 در وزارت معارف خدمت ميكرد.
در اين سال به تشكيلات جديد داور در دادگستري وارد شد و پس از چندي براي مطالعه در امور قضايي و ثبتي به اروپا اعزام شد.
وي در اروپا وارد دانشكده حقوق و ادبيات شد و مدرك ليسانس از هر دو رشته گرفت.
مأموريت ديگر حكمت در اروپا مطالعه در امر آموزش و پرورش و دانشگاه بود.
حكمت در شهريور 1312 به تهران احضار شد و در كابينه ذكاءالملك فروغي ابتدا كفيل و بعد وزير معارف و رئيس دانشگاه شد. در كابينه جم نيز وزير فرهنگ بود، دوران پنج ساله وزارت فرهنگ علياصغر حكمت را بايد دوران تحول فرهنگي در اين وزارتخانه نام نهاد.
تأسيس دانشگاه تهران، تأسيس دانشسراهاي مقدماتي در سراسر كشور، برگزاري جشن هزاره فردوسي، تأسيس فرهنگستان ايران، ايجاد پيشآهنگي و تغيير برنامههاي مدارس به اصول آموزشي كشورهاي خارج، ايجاد تحول در زبان و ادبيات پارسي، توجه به آثار باستاني و تشكيل موزه ايران باستان، تربيت كادر آموزشي و انتشار نشريات و توجه به امر ورزش در مدارس، توسعه و تكميل مدارس ابتدايي و متوسطه از جمله كارهاي او بود.
حكمت پس از معافيت از وزارت فرهنگ در اسفند 1317 در ترميم كابينه محمود جم به وزارت كشور منصوب شد. در كابينه دكتر متين دفتري نيز همان سمت را عهدهدار بود. در خرداد 1319 بار ديگر از خدمت معاف شد و به كار تحقيق و مطالعه پرداخت.
وي در ترميم كابينه فروغي در 30 شهريور 1320 وزير بازرگاني و پيشه و هنر شد. در ترميم ديگر كابينه فروغي، وزارت بهداري را برعهده گرفت. در كابينه سهيلي نيز همچنان وزير بهداري بود.
[ویرایش] جایگاههای علمی
- استاد (پروفسور) دانشگاه تهران
[ویرایش] آثار
برخی از آثار علیاصغر حکمت:
تألیفات:
- «امثال قرآن مجید»
- «پارسی نغز» (مجموعهای است از برگزیدههای پارسیگویان)
- رهآغاز حکمت، از نوشتهها و خاطرات شخصی علیاصغر حکمت
ترجمه:
- «پنج حکایت از شکسپیر»
- «از سعدی تا جامی»؛ ترجمه جلد سوم تاریخ ادبیات ادوارد براون؛
- «امین و مأمون»؛ ترجمه از سلسله روایات اسلامی جرجی زیدان
- «رساله در باب امیر علیشیر نوائی»
- ترجمه«رستاخیز»؛ تألیف تولستوی دانشمند روسی
- ترجمه «راه زندگانی»؛ تألیف نیکولا حداد مصری؛
- «شرح احوال جامی»؛ تصحیح «کشفالاسرار»؛ میبدی.
- تاریخ جامع ادیان، نوشتهٔ جان بی. ناس
- نمایشنامه شاکونتالا اثر کالبداسا نویسنده هندی
[ویرایش] منبع
- سی اُمین سالنامه دنیا - ص۲۸۶
- ایرانیکا
| این نوشتار دربارهٔ افراد خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |