دانشگاه امام صادق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دانشگاه امام صادق
شعار تربیت اسلامی، مرجعیت علمی
تأسیس ۱۳۶۱ خورشیدی
نوع غیرانتفاعی
معاون آموزشی رضا محمدزاده
معاون دانشجویی حبیب‌الله مباشری
معاون پژوهشی عادل پیغامی
ارائه دهنده رشته‌های معارف اسلامی و الهیات و ارشاد، معارف اسلامی و اقتصاد، معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، معارف اسلامی و مدیریت، معارف اسلامی و حقوق، معارف اسلامی و علوم سیاسی
هیئت علمی ۱۲۰ نفر
دانشجویان ۱۰۰۰ نفر
مکان تهران، ایران پرچم ایران
وابسته به جامعة الامام الصادق
وب‌گاه http://www.isu.ac.ir/

دانشگاه امام صادق دانشگاهی در رشته‌های علوم انسانی و علوم اجتماعی است که سیستم آموزشی و برنامه درسی آن ترکیبی از علوم جدید و علوم حوزوی است. دانشگاهی غیرانتفاعی است و از وجوهات و کمک‌های خیریه و همچنین از سرمایه‌گذاری‌های شرکت «جامعه الصادق» و کارخانه‌های نساجی جامعه و داروسازی حیان و پاساژ نور و میلاد نور تهران اداره می‌شود. این دانشگاه زیرمجموعه «جامعه الصادق» است که به صورت نیمه متمرکز (ابتدا آزمون سراسری، سپس مصاحبه و گزینش) دانشجو می‌پذیرد. این دانشگاه ابتدا مستقل بوده و به طور کامل تابع مقررات وزارت علوم نبوده است. از سال ۱۳۷۲ دانشگاه از برگزاری کنکور سراسری مستقل ویژه این دانشگاه منع شده و دانشجویان خود را از کنکور سراسری و با مصاحبه و تحقیقات محلی گزینش می‌کند. محل این دانشگاه قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران شعبه مطالعات مدیریت دانشگاه هاروارد آمریکا بوده است[۱]

دانشجویان پسر در مقطع کارشناسی ارشد پیوسته و دانشجویان دختر در مقطع کارشناسی پذیرش می‌شوند. در این دانشگاه دانشجویان پسر و دختر به صورت جدا از هم و در دو مکان مجزا تحصیل می‌کنند.

آیت الله مهدوی کنی ریاست این دانشگاه را بر عهده داشت. پس از درگذشت وی در ۲۹ مهرماه ۱۳۹۳ هم اکنون برادر وی آیت‌الله محمدباقر باقری کنی سرپرستی دانشگاه را بر عهده دارد. اعضای هیئت امنای دانشگاه آقایان :سید علی خامنه‌ای، محمد امامی کاشانی و ابراهیم امینی محمدعلی نوید، سید رحیم خانیان حسینعلی منتظری، نوری همدانی، اسرافیلیان، هستند. مطابق با اساسنامه اولیه دانشگاه، حسینعلی منتظری، ریاست عالیه این دانشگاه را برعهده داشت اما پس از ماجرای خلع وی از جانشینی رهبر انقلاب اسلامی، از این سمت استعفاء داد. همچنین دیگر اعضای هیئت امنای این دانشگاه علی مشکینی و آیت الله مهدوی کنی بوده‌اند که به ترتیب در سال‌های ۱۳۸۷ و ۱۳۹۳ وفات نموده‌اند.
دانشگاه امام صادق هدف خود را تعلیم و تربیت دانش‌آموختگانی با توانایی علمی بالا در یکی از رشته‌های نوین دانشگاهی همراه با دانش دینی قرار داده‌است تا جریان تولید علم دینی و مرجعیت علمی کشور را رقم بزنند یا در سطوح پایین‌تر هدف دوم این دانشگاه این است که دانش آموختگان خود را برای پذیرش سمت‌های اصلی و کلیدی حکومت جمهوری اسلامی مهیا کند.[نیازمند منبع]

پیشینه[ویرایش]

دانشگاه امام صادق نخستین دانشگاهی است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران و در دوره انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۶۱ شروع به کار کرد.
بنای نخستین این مؤسسه متعلق به دوران پهلوی است. این دانشگاه در محلی تأسیس شده که قبل از انقلاب به دانشگاه هاروارد تعلق داشت.[۱]

پیش از پیروزی انقلاب، دروس حوزه مطالعات مدیریت با نظارت اساتید دانشگاه هاروارد تدریس می‌شد و «مرکز مطالعات مدیریت ایران» نام داشت.[۲]

ایده تأسیس[ویرایش]

قبل از انقلاب در حکومت پهلوی، ایده تشکیل یک دانشگاه اسلامی در مباحثه‌های روحانیونی چون آیت الله مطهری، آیت الله دکتر بهشتی، آیت الله دکتر باهنر، آیت الله مهدوی کنی و آیت الله طالقانی و دیگران تشکیل شد.[۳] که بعد از انقلاب زمینه انجام این اندیشه هموار گشت تا نهایتاً در سال ۱۳۶۱ و در حین اجرای انقلاب فرهنگی تأسیس شد.

رشته‌های تحصیلی (پردیس برادران)[ویرایش]

این دانشگاه دارای ۷ دانشکده به شرح زیر می‌باشد:

  1. دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد دانشگاه امام صادق
  2. دانشکده معارف اسلامی و اقتصاد دانشگاه امام صادق
  3. دانشکده معارف اسلامی و علوم سیاسی دانشگاه امام صادق
  4. دانشکده معارف اسلامی و حقوق دانشگاه امام صادق
  5. دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق
  6. دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق
  7. بخش زبانهای خارجی دانشگاه امام صادق
  • رشته‌های تحصیلی پردیس خواهران
  • دانشکده معارف اسلامی وعلوم تربیتی
  • دانشکده الهیات و معارف اسلامی
  • دانشکده معارف اسلامی و حقوق

پذیرش دانشجو[ویرایش]

از ویژگی‌های منحصربه‌فرد این دانشگاه شیوه گزینش داوطلبان تحصیل در این دانشگاه است. پس از عبور از مرحله آزمون کتبی که از راه کنکور سراسری صورت می‌پذیرد، واحد گزینش دانشگاه با توجه به معیارهای دینی، اخلاقی و سیاسی اقدام به گزینش دانشجویان می‌نماید. این مرحله از گزینش، علاوه بر مصاحبه حضوری، شامل تحقیق میدانی از محل سکونت داوطلب و بررسی سوابق سیاسی، فرهنگی و اجتماعی وی نیز می‌شود.

به طور کلی گزینش دانشگاه، سه معیار را در پذیرش دانشجو لحاظ می‌کند:

۱. معیار علمی: دانشجویانی شرط حضور در مرحله مصاحبه را می‌یابند که یا معدل کتبی سال سوم دبیرستانشان بالای ۱۸ باشد[نیازمند منبع] و یا در آزمون کنکور سراسری رتبه نسبتاً خوب کسب کنند.

۲. معیار مصاحبه: دانشجویانی که معیار علمی را داشته، به مصاحبه حضوری در دانشگاه دعوت می‌شوند، در این مرحله از گزینش؛ توان علمی (زبان عربی و انگلیسی و دروس عمومی)، اطلاعات دینی و اطلاعات سیاسی داوطلب سنجیده می‌شود.

۳. معیار تحقیقات محلی: پرونده داوطلب، پس از کسب نمره قبولی در مصاحبه، وارد جریان تحقیقات محلی می‌شود.

که پس از بررسی این سه معیار، یک نمره کلی به هر داوطلب تعلق می‌گیرد که آن نمره، ملاک نهایی پذیرش دانشجو قرار خواهد گرفت.

ویژگی‌ها[ویرایش]

از همان بدو تأسیس بخش قابل توجهی از مجموعه دروس کلیه رشته‌های دانشگاه به دروس حوزوی و معارف اسلامی اختصاص یافت. این بدین معنا است که کلیه دانشجویان این دانشگاه علاوه بر دروس تخصصی رشته‌های خود، درس‌هایی همچون قواعد عربی، فقه، اصول فقه، تدبر و تفسیردر قرآن کریم، فلسفه، اخلاق، اندیشه اسلامی (با محوریت کتب مرتضی مطهری) و ... را نیز می‌خوانند.
البته باید توجه داشت که وجود این واحدها، باعث کاهش دروس تخصصی رشته‌های دانشگاه نشده است بلکه با توجه به این مسئله، در مجموع حجم دروس تدریس شده در دانشگاه به طور معمول حدود هشتاد واحد از رشته‌های مشابه در دیگر دانشگاه‌ها بیشتر است. بر این اساس تمام رشته‌های این دانشگاه دارای رویکرد تلفیقی میان‌رشته‌ای(Interdisciplinary) هستند که در آنها تلاش می‌شود میان معارف اسلامی و یک دانش تخصصی در حوزه علوم انسانی تلفیق صورت پذیرد.
به همین علت نام تمامی رشته‌های دانشگاه با عنوان «معارف اسلامی» آغاز می‌شود: «معارف اسلامی و اقتصاد»، «معارف اسلامی و مدیریت»، «معارف اسلامی و حقوق» و ... این نوع طراحی رشته‌ها با این هدف صورت پذیرفته است که دانش‌آموختگان این رشته‌ها نهایتاً افرادی باشند که با استفاده از علوم روز و زبان جدید و با آگاهی از مبانی معارف دینی در مسیر تولید علوم انسانی اسلامی گام بردارند و با عرضه پرسش‌های جدید بشر به متون و زیربناهای دینی، پاسخ‌هایی درخور بیابند.

دانشجویان این دانشگاه در کنار مباحث علمی ملزم به مطالعه جدی و فراگیری دو زبان (عربی به اضافه یکی از زبان‌های انگلیسی یا فرانسوی) در طول ۴ سال اول تحصیل خود هستند.

همچنین تمامی دانشجویان حداقل ۲ ترم، به یادگیری درس مکالمه عربی می‌پردازند. (در این بین رشته‌های معارف اسلامی و مدیریت، معارف اسلامی و اقتصاد، معارف اسلامی و حقوق به مدت ۲ ترم، دانشجویان رشته الهیات به مدت ۴ ترم، و دانشجویان رشته‌های معارف اسلامی و علوم سیاسی و معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات به مدت ۷ ترم به یادگیری دروس مرتبط با مکالمه عربی می‌پردازند)

ریاست قبلی دانشگاه آیت‌الله محمدرضا مهدوی کنی از مهمترین شخصیت‌های سیاسی جمهوری اسلامی و رئیس مجلس خبرگان رهبری، دبیرکل جامعه روحانیت مبارز بوده‌اند و واحدهای درسی «اخلاق اسلامی» تمام دانشجویان و برخی دروس تخصصی رشته الهیات را تدریس می‌کردند.

این دانشگاه تعهدی از بابت ارائه شغل مناسب به دانشجویانش نمی‌دهد، گرچه به علت غیرانتفاعی بودن دانشگاه و در عین حال عدم دریافت شهریه از دانشجویان، در صورت صلاحدید دانشگاه، فارغ‌التحصیلان ملزم به پذیرش شغل پیشنهادی دانشگاه خواهند بود. با این حال، چنین الزامی عملاً رخ نمی‌دهد.

نمره کامل در این دانشگاه ۱۰۰ می‌باشد و دانشجویان بر اساس صفر تا صد ارزشیابی می‌شوند. همچنین در صورتی که معدل دانشجویان در نیم سال تحصیلی (ترم)۶۰ شود ملزم به پرداخت جریمه و هزینه ترم تحصیلی هستند.[نیازمند منبع]

مقررات آموزشی و انضباطی در این دانشگاه به صورت بسیار جدی، دقیق و سختگیرانه اجرا می‌شود، به عنوان نمونه غیبت بیشتر از ۳ جلسه در ترم(۱۶ هفته) اصلاً مجاز نیست و دانشجویی که بیشتر از حد مجاز غیبت کند از شرکت در امتحان پایان ترم محروم شده و نمره صفر دریافت می‌کند. البته این ضابطه فراگیر و مربوط به همه دانشگاه‌های ایران است اما در این دانشگاه به صورت کاملاً جدی پیگیری می‌شود.

یکی دیگر از موارد مثال، این است که اساتید هر درس در طول هر ترم موظف به برگزاری امتحانات میان نیمسال هستند و بدین منظور کلاس‌های درس به مدت یک هفته تعطیل می‌شود. این در حالی است که امتحانات میان ترم در سایر دانشگاه‌های ایران بسته به نظر استاد برگزار می‌شود و در هیچ دانشگاهی تعطیلی به منظور برگزاری این امتحانات وجود ندارد.

همچنین در برخی دروس، اساتید موظفند نمره‌ای را مستند به فعالیت‌های کلاسی طول ترم دانشجو به واحد آموزش اعلام دارند. در این دروس نمره نهایی تابعی از مجموع نمرات امتحانات میان‌ترم، پایان‌ترم و فعالیت کلاسی خواهد بود.

مجموع هفته‌های آموزشی با احتساب امتحانات میان ترم و پایان ترم و هفته فرجه مطالعاتی (در صوتی که مسوولین دانشگاه آن را در برنامه آموزشی پیش بینی کنند) به ۱۹ هفته برای هر ترم می‌رسد. در این دانشگاه تمامی هفته‌های آموزشی به دقت برنامه‌ریزی و برگزار می‌شود و غیبت دانشجویان از اولین روز تا آخرین روز ترم ثبت می‌شود.

محل تحصیل آقایان و بانوان در این دانشگاه کاملاً مجزا و متفاوت است. همسر رئیس سابق دانشگاه، ریاست پردیس خواهران این دانشگاه را بر عهده دارد.

دانشگاه غالباً از اساتید سرشناس رشته‌های موجود در دانشگاه استفاده می‌کند. در طول سال‌های اولیه این دانشگاه اساتیدی که اجازه تدریس در سایر دانشگاه‌ها را نداشتند در این دانشگاه به تدریس مشغول بوده‌اند.

دانش آموختگان مرد از امتیاز کارشناسی ارشد بصورت پیوسته در تمام رشته‌ها برخوردارند که با یک آزمون داخلی از مقطع کارشناسی به ارشد وارد می‌شوند. در مقابل در پردیس خواهران، رشته‌های کارشناسی ارشد به شکل غیرپیوسته و از طریق آزمون سراسری کارشناسی ارشد به جذب دانشجو می‌پردازند. در این دانشگاه برخلاف عرف دیگر برخی دانشگاه‌ها جهت سکونت دانشجویان در اقامتگاه‌ها از دانشجویان هزینه‌ای دریافت نمی‌شود و استفاده از آن رایگان است. همچنین در این دانشگاه به دلیل حجم زیاد دروس به همهٔ دانشجویان حتی دانشجویان بومی (تهرانی) اقامتگاه تعلق می‌گیرد تا از اتلاف وقت آنان جهت رفت‌وآمدهای غیر ضروری جلوگیری شده و علاوه بر آن شرایط انجام مباحثه و جلسات حل تمرین فراهم آید.

اهداف[ویرایش]

در ابتدا هدف از تأسیس دانشگاه امام صادق، فراهم آوردن محیطی به منظور تحقیق حول علوم اجتماعی و انسانی با توجه به مبانی اسلامی و در کنار آن تربیت اشخاص متخصص و متعهد برای حل مسائل مبتلا به کشور پس از انقلاب ۱۳۵۷ بود. پس از غدیر سال ۱۳۸۴ و ملاقات مسئولین، اساتید و دانشجویان دانشگاه با رهبر جمهوری اسلامی و تأکید وی بر اینکه وظیفه این دانشگاه تولید علم است، اهداف دانشگاه تغییر محسوسی کرد، تا جایی که شعار تربیت اسلامی و مرجعیت علمی به عنوان شعار دانشگاه انتخاب شد. در سال ۱۳۹۳، این شعار به شعار کوتاه‌تر دانشگاه اسلامی مرجع تغییر کرد.

کانون‌های دانشجویی فعال[ویرایش]

تشکل‌های غیر دانشجویی دانشگاه[ویرایش]

کانون دانش آموختگان صادق[ویرایش]

کانون دانش آموختگان صادق اولین تشکل غیر دانشجویی وابسته به دانشگاه امام صادق است. این کانون با مجوز رسمی از نهادهای دولتی و درجهت پیش برد اهداف فرهنگی تأسیس شد. درحال حاضر هسته مرکزی کانون در شهر اصفهان و به همت جمعی از فارغ التحصیلان این دانشگاه و جمعی از فارغ التحصیلان مؤسسه آموزشی رسول صادق وابسته به دانشگاه امام صادق تشکیل گردیده است.

دانش آموختگان سرشناس[ویرایش]

  1. حجت الله ایوبی (رئیس سازمان سینمایی)
  2. ناصر باهنر (مدیر عامل بنیاد فرهنگی رفاه)
  3. حسام الدین آشنا (مشاور فرهنگی رئیس جمهور)
  4. عبدالله رمضانزاده (سخنگوی دولت هشتم، قائم مقام دبیرکل جبهه مشارکت ایران اسلامی، استاندار کردستان، مدیر کل سیاسی وزارت کشور، رئیس اداره طرح و برنامه وزارت کشور)
  5. فاضل نظری (شاعر و رییس مرکز موسیقی)
  6. روح‌الله احمدزاده کرمانی (استاندار سابق فارس، رئیس سابق سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران)
  7. کاظم جلالی (نماینده مجلس شورای اسلامی)
  8. سید محمد حسینی (وزیر) (وزیر ارشاد اسبق)
  9. سعید جلیلی (دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی)
  10. عباس مقتدایی خوراسگانی (نماینده مجلس شورای اسلامی)
  11. مصطفی کواکبیان (نماینده سابق مجلس شورای اسلامی)
  12. علی باقری کنی (معاون بین‌الملل دبیر شورای عالی امنیت ملی)
  13. علی صالح آبادی (رئیس سابق سازمان بورس اوراق بهادار، مدیرعامل بانک توسعه صادرات ایران)
  14. محمد فطانت فرد (رئیس سازمان بورس اوراق بهادار)
  15. خسرو تهرانی
  16. سید محمد طباطبایی (رایزن فرهنگی ایران در فرانسه)
  17. سید جلال دهقانی فیروزآبادی (معاون مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ایران)
  18. غلامرضا خواجه سروی (معاون فرهنگی وزارت علوم اشاره کرد)
  19. مهرزاد دانش (منتقد سینما)
  20. فریدالدین حدادعادل (فرزند غلامعلی حداد عادل و مدیردبیرستان فرهنگ)
  21. سیدمحمد موسوی (مدیرکل دفتر امور صادرات و روابط بین‌الملل وزارت صنایع و معادن)
  22. وحید یامین‌پور (فعال فرهنگی، روزنامه نگار، مجری تلویزیونی و پژوهش گر حوزه هنر اسلامی)

پی‌نوشت‌ها[ویرایش]

  1. محمدرضا مهدوی کنی؛ رئیس مجلس خبرگان و نخست وزیر ۴۵ روزه، بی‌بی‌سی فارسی
  2. Fundamentalisms and society: reclaiming the sciences, the family, and education. Volume 2 of The Fundamentalism Project. Martin E. Marty, R. Scott Appleby. University of Chicago Press, ۱۹۹۳. ISBN ۰–۲۲۶-۵۰۸۸۰–۳ pp.۳۵۰
  3. ویژه نامه نشریه پنجره درباره دانشگاه امام صادق.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]