ورزشگاه تختی تهران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۰′۱۲″ شمالی ۵۱°۳۰′۴۳″ شرقی / ۳۵.۶۷۰۱۲۷° شمالی ۵۱.۵۱۱۹۵۳° شرقی / 35.670127; 51.511953

ورزشگاه تختی
Takhti Stadium (7).JPG
نام کامل ورزشگاه تختی تهران
محل تهران
شروع ساخت ۱۳۴۶
تأسیس ۱۳۵۳
بازسازی ۱۳۸۶
مالک وزارت ورزش و جوانان ایران
گرداننده مجموعه ورزشی تختی تهران
نوع زمین چمن
طراح جهانگیر درویش‌بانی
گنجایش ۳۰٬۰۰۰ نفر[۱]
مستاجرها
خانه تیم ملی فوتبال جوانان ایران
بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴

ورزشگاه تختی تهران پنجمین ورزشگاه بزرگ ایران می‌باشد که در شرق تهران جای گرفته است. این ورزشگاه میزبان بازی‌های خانگی نفت تهران، راه آهن و تیم‌های رده‌های سنی پایین ایران است.[نیازمند منبع] ورزشگاه تختی با نام استادیوم فرح برای میزبانی بازی‌های آسیایی ۱۹۷۴ در دوره پادشاهی محمدرضا پهلوی ساخته شد. این ورزشگاه بخشی از مجموعه ورزشی تختی تهران است.

ورزشگاه تختی تنها ورزشگاه سرپوشیدهٔ ایران به شمار می‌رود و در هنگام ساخت خود از پیشرفته‌ترین ورزشگاه‌های دنیا قلمداد می‌شد.

این ورزشگاه پیش از انقلاب ایران، به افتخار فرح پهلوی، استادیوم فرح تهران خوانده می‌شد و پس از انقلاب ایران به تختی تغییر نام داد. ورزشگاه بر اساس تاج فرح و از روی نقشهٔ تاج فرح ساخته شده‌است. و جایگاه تماشاگران آن بر اساس طرح این تاج ساخته شده‌است.[۲]

مجموعهٔ ورزشی تختی تهران هم اکنون با دارا بودن سالن‌های متعدد، ورزشگاه سرپوشیده و پیست دوچرخه‌سواری پس از مجموعه ورزشی آزادی تهران دومین مجموعهٔ ورزشی از نظر امکانات در سراسر ایران به حساب می‌آید.[نیازمند منبع]

تاریخچه مجموعه ورزشی تختی تهران[ویرایش]

جایگاه تماشاگران و جایگاه ویژه

تقریباً دوسال پس از اتمام افتتاح استادیوم مونیخ که برای برگزاری بازیهای المپیک بین الملی ۱۹۷۴ در سال ۱۹۶۸ در مجله Baucn und wohncn مقاله‌ای در مورد اسکلت پوششی کابلی تحت عنوان استادیوم سی هزار نفری در تهران بچاپ رسید.

در خرداد ماه ۱۳۴۵ طبق دستور فرح پهلوی آرشیتکت جهانگیر درویش بانیبا توجه به فعالیتهای ایشان که در زمینه معماری اسکلت‌های بخصوصی در ایتالیا داشتند دستبکار طرح استادیوم سی هزار نفری شدند.[۳] ورزشگاه مذکور نخستین مجموعه که در قسمت شرق تهران قرار دارد، نخستین مجموعه ای است که برای پوشش وسیع آن از سیستم کابلی استفاده شده است.طرح جامع ورزشگاه، معماری استادیوم وپوشش آن توسط جهانگیر درویش طراحی شد.محاسبات پوشش فضا توسط فرانسوی ها(شرکت B.E.T.CETAC)و مدل سازی سیستم کابلی در دانشگاه ساری(Surrey)انگلستان وپلی تکنیک لندن انجام گرفت وسپس اجرای آن پوشش_که در ایران تازگی داشت_توسط مهندسان وکارگران الجزایری، که برای فرانسوی ها کار می کردند به مرحله اجرا درآمد. در مورد استادیوم فرح(تختی)، درویش نوآوری های زیادی را چه در سیستم پوشش کششی وچه در استخوانبندی بتنی طراحی کرده و به اجرا درآورده که در مقایسه با سایر استادیوم های خارج از کشور می توان گفت جزییات جالب وتازه تری دارد.

امکانات ورزشی مجموعه[ویرایش]

در این مجموعه، ورزش‌هایی نظیر دو و میدانی، دوچرخه سواری و تنیس انجام می‌شود. هم‌چنین، در سالن‌های چند منظوره مجتمع ورزشی فعالیت‌های نظیر بدن‌سازی (خانم‌ها و آقایان)، والیبال، بسکتبال، فوتبال و ژیمناستیک به صورت آموزشی انجام می‌شود. برای خانم‌ها این کلاس‌ها فقط در تابستان دایر است. زمین چمن فوتبال نیز با گنجایش ۳۵۰۰۰ نفر برای مسابقه‌های رسمی، ۱۲ زمین خاکی، و ۶ زمین چمن برای بازی‌های محلی، چمن مصنوعی و استخر و سونا در نظر گرفته شده است.

مواردی که باعث اجرای این طرح گردید[ویرایش]

ضلع شرقی ورزشگاه

الف : نیاز شهر تهران در سال ۱۳۵۴ که بانوان به طور اختصاصی در آن فعالیت ورزشی داشته و در آینده برای بهره برداری ورزشی وسیعتری قابل استفاده‌است

ب: ایجاد استخوان بندی ساختمانی که مطابق با تازه‌ترین تکنیکها و مصالح و ادامه فعالیتهای آرشیتکی در خارج از ایران باشد

پ: پیش بینی استادیوم در مجموعه‌ای که برای فعالیتهای مختلف ورزشی شهر تهران برای سالهای آینده قابل استفاده باشد

در مورد طرح استادیوم ورزشی تختی پس از آزمایش مشخصات محاسبات روی مدل مقادیر مصالح حدوداً کمتر از ۳ درصد تغییر کرد که اجرای آن ۱۳۴۶ تا ۱۳۵۲ طول کشیده که نما و طرح از کشور ایتالیا و ساخت این ورزشگاه توسط فرانسوی می‌باشد.

نکات فنی طرح[ویرایش]

۱- ایده کلی طرح استادیوم به صورت نعل اسبی طرح شده‌است بطوری که تمام تماشاگران در یکطرف و پشت به غرب قرار گیرند و در قسمت شمال و جنوب هم با حداقل جا ادامه پیدا کند.

علت اساسی وقت برگزاری حداکثر مسابقات از ساعت ۲ بعدازظهر به بعد بود که تمام بینندگان مسابقه تا آنجا که ممکن است در شرایط مساوی و خلاف نور خورشید قرار گیرند. از طرف دیگر این راه حل امکان خواهد داد که برای نمایشات ملی و نمابشات در شب از جهت شرق زمین اصلی مسابقات به عنوان یک صحنه عظیم استفاده شود.

۲- برای جایگاه بینندگان همانطور که هدف اساسی طرح بود پوششی که تقریباً بیش از ۳/۲ (دوسوم) سطح جایگاه را سایه بگیرد با پوششی کابلی طرح شد.

پوشش سقف[ویرایش]

نمای بیرون ورزشگاه تختی

۱- شکل هندسی استخوان بندی پوشش به صورت یک زین اسب می‌باشد. ۲-پوشش از یک طرف متصل به کناره صلب بتنی استادیوم و از طرف دیگر توسط یک کابل مرکب بعنوان کناره داخلی غیر صلب مهار شده‌است.

۳- دو طرف کابل کناره در دو نقطه قرینه نسبت به محورعرضی استادیوم به فاصله ۲۳۵ متر از یکدیگر و هر کدام در ارتفاع ۷۰و۷۱ متر مهار شده‌اند.

مدیران[ویرایش]

از سال 1352 که این مجموعه افتتاح شده مدیران مختلفی برای احیای این مجموعه فعالیت کردن که اسامی آنها عبارتند از :

مدیر دوران مدیریت
پرچم ایران رامین شیرمحمدی
1355-1352
پرچم ایران علی پهلوانی
1357-1355
پرچم ایران علی مرتضی قلی
1364-1357
پرچم ایران مجتبی علیزاده
1365-1364
پرچم ایران گودرز حبیبی
1370-1365
پرچم ایران حاج آقا باغی
1370-1372
پرچم ایران حسین دیانی
1373-1372
پرچم ایران سعید دانیارزاده
1377-1373
پرچم ایران علی توکل
1378-1377
پرچم ایران ضیاء آذری
1382-1378
پرچم ایران بابک سپهری
1383-1382
پرچم ایران محمد قاسمی نژاد
1388-1383
پرچم ایران جعفر زرنگار
1390-1388
پرچم ایران حسین کلانترزاده
1390- تا اکنون

منابع[ویرایش]

  1. عنوان ظرفیت ورزشگاه آزادی 66 هزار نفر است ورزش ۳
  2. مجله هنر ومعماری، تهران، ۱۳۵۳/۱۹۷۴
  3. مجله هنر ومعماری، تهران، ۱۳۵۳/۱۹۷۴

پیوند به بیرون[ویرایش]