تالار وحدت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۵°۴۱′۵۸.۵۳″ شمالی ۵۱°۲۴′۴۲.۲۱″ شرقی / ۳۵.۶۹۹۵۹۱۷° شمالی ۵۱.۴۱۱۷۲۵۰° شرقی / 35.6995917; 51.4117250

پادشاه و فرح پهلوی روز گشایش تالار رودکی با رابرت وارن

مجموعه تالار رودکی در تاریخ ۳ آبان ۱۳۴۶ توسط محمد رضا شاه پهلوی و فرح پهلوی گشوده شد. این تالار برای اجرای نمایش‌های باله، اپرا و کنسرت‌های موسیقی ایرانی و اروپایی به ابتکار فرح پهلوی ساخته شد.[۱] [منبع معتبر و مستقل]

این تالار به نام شاعر پرآوازه ایران قرن سوم هجری رودکی نامیده شد. تالار رودکی در خارج از ایران به نام Tehran Roudaki Hall Opera House شناخته می شد و سازمان باله ملی ایران نیز تا قبل از انحلال در سال ۱۳۵۸ در همین مجموعه فعالیت داشته است.

مجموعه تالار رودکی در اصل شامل دو تالار می‌شد . بعد از انقلاب ۵۷ تالار بزرگ‌تر رابه تالار وحدت و تالار کوچک‌تر را به تالار رودکی تغییر نام دادند و پس از انقلاب اسلامی در این تالار بیشتر کنسرت‌های موسیقی و نمایش‌های تئاتر اجرا شده‌است.

تالار وحدت در تهران، خیابان حافظ، خیابان محمد حسین شهریار قرار دارد.

ساختمان[ویرایش]

سالن تماشاچیان تالار
کنسرت در تالار

تالار در سال ۱۳۴۶ توسط یوگینا آفتاندلیانس بر اساس مدل نمونه اپراهال وین ساخته شده است. زیر بنای این تالار حدود ۱۵۷۰۰ مترمربع است و شامل یک سالن همکف و سه طبقه بالکن به صورت مدور می‌شود که در مجموع گنجایش ۹۰۰ تماشاگر [۲] را دارد. این ساختمان دارای دو زیرزمین، تالار کنسرت شامل صحنه و سالن تماشاچیان در طبقه هم کف و ساختمان اداری تشکیل می شود..

صحنه از چهار بخش جدا از هم درست شده است. جلوی صحنه ویژه اجرای باله‌ها و اپراها است و آن را می توان تا سه متر پایین برد. دو بخش کناری صحنه را می توان تا شش متر بالا برد و بخش پشتی صحنه گردان است بدین معنا که صحنه (سن) این تالار قابلیت حرکت افقی و دورانی و امکان تغییر ارتفاع (-۴/۵ تا +۱/۵ ) دارد.

ساختمان اداری هفت طبقه پشت صحنه تالار بنا شده است که در آن خدمات و امور اداری تالار رودکی، سالن‌های تمرین اجرای قطعات، رستوران وجود دارد. طبقه چهارم همین ساختمان ویژه کنسرت‌های مجلسی است.

معماری تالار رودکی[ویرایش]

این تالار در سال 1346 ساخته شد ونخستین سالن مخصوص اپراوکنسرت های بزرگ است .ساختاین بنا 10 سال به طول انجامید . معمار این بنا بوگینا آفتاندلیاس بوده وبر اساس مدل اپرا هاس وین ساخته شده است .زیر بنایش 21هزار متر مربع است . تالار وحدت در حاشیه خیابان حافظ در بلوار شهریار واقع شده است .این مجمومه در غرب تا خیابان خارک ادامه می یابد،سردرورودی این مجموعه در بلوار شهریار واقع شده است که در سال 1381 طراحی شده .[۳]

ورودی تالار[ویرایش]

ورود به بنا از دو ورودی مجزا میسر می شود ‎‎ًٌٌٌٌٌٌٍٍٍٍََََُُ،ورودی مردم در شمال (نمای شیشه)و ورودی اشخاص در شرق. این بنا یک سالن اصلی با ظرفیت 900 نفر داردوشامل بخش های دیگر سالن انتظار،بخشهای خدماتی ، بخش های اداری و بخش های مرتبط با اجرا کنندگان است.

همان طور که اشاره شد سردرورودی آن در وسط بلوار شهریار واقع شده است در نتیجه این بلوار مسیر اصلی ورود به آن است .با عقب نشینی بنا ازخیابان حافظ و جدایی آن توسط فضای سبز در واقع بنا از مسیر حرکتی اصلی دور شده است.[۴]

سالن اصلی[ویرایش]

سالن اصلی در کنار سالن انتظارقرارگرفته است که توسط پیش فضای منحنی شکل بهره ور را به سمت ورودی های خود هدایت می کند.این سالن درسه طبقه ساخته شده و ورودی های آن در طرفین (شرق وغرب )قرار دارند و تعدادشان متناسب با ظرفیت هر طبقه است . بیشتر بخش های مربوط با بهره وراجرا کننده در اطراف سالن وسن آن ساماندهی شده است. این سالن دارای یک سن اصلی و چهار سن متحرک است .در پشت سن فضاهای مرتبط با آن قرار دارند که شامل اتاق های گریم واتاق های تمرین هستند و همچنین فضای اپراتوردر سمت غربی سن .در سمت شرق سن یک سن جانبی قرار گرفته که در ارتباط مستقیم با محوطه است که حمل و نقل آسان دکور و تجهیزات را به سن امکان پذیر می کند.[۵]

دیگر سالن‌ها و معماری داخلی تالار[ویرایش]

بعد از ورود به بلوار سردر محل ورود رانشان می دهد.بعد از عبور از آن بهره ورمدت زیادی را در محوطه نمی‌گذراند و بعد از چند قدم وارد بنا می شود .از این رو مکان یابی نامناسب سردر نسبت به بنا تاثیرطراحی فضای سبز را نیزبر بهره ور کم تر کرده است. بناهای مجاور در ضلع جنوبی مجموعه تالار وحدت قرار دارند که شامل یک مجموعه ورزشی و دانشگاه است که به علت وسعت سایت و ارتفاع بناهای اطراف و فضای سبز اطراف مجموعه تاثیر نا مطلوب بر بنا ندارند.از بناهای دیگر تالار رودکی است که در همین سایت قرار دارد و چه ازنظر فرم و چه کاربری متنایب با تالار وحدت است.

بررسی نسبت بنا با بهره ور با توجه به مکان یابی بنا، عقب نشینی از خیابان حافظ و قرارگیری فضای سبز مجموعه در حاشیه این خیابان ،دید بصری به آن را کاهش داده است و هدایت بهره ور با علائم نوشتاری انجام می گیرد.از این جهت خود بنا نمی‌تواند هدایت بهره ور را سبب شود حتی بعد از ورود به بلوار شهریار هم دیده شدن سردر ورودی به واسطه درختان وسط بلوارمشکل است . بهره ور بعد از عبور از سردر وارد یک فضای میانی می شود فضایی که رو به ورودی اشخاص ویژه داردو فرد برای ورود به بنا باید به سمت دیواره شیشه ای شمالی بچرخد. این نامناسب بودن مکان ورود به بنا موجب سردر گمی بهره ور می شود،از طرفی یکسان بودن واحد های تقسیم کننده نما در ضلع ورودی و متمایز نشدن آن درک جهت ورود را مبهم می کند ،ازاین جهت که فرد در تردید برای انتخاب در ورودی است ،عکس العمل او با مکث همراه است.

بعد از آن وارد سالن انتظار می شویم .در این سالن در نزدکترین مکان به ورودی جامه دان قرار دارد .در انتهای همین سالن کافی شاپ در ارتباط مستقیم با آن و در همین سطح سرویس های بهداشتی قرار دارند که به علت قرارگیری در پشت جامه دان در عین حال که در ارتباط با سالن اندتقریباازدید مستقیم خارج اند.

نکته مهم دراین بنا تعامل فضاهاست .بخشهای وابسته در عین اتصال با حریم هایی تعریف شده‌اند و ورود به آن ها بی مقدمه نیست. ورود از سالن انتظاربه سالن اصلی باهدایت وتقسیم بهره وران در فضاهای کناری سالن اصلی صورت می گیرد .فضاهای حرکتی و فضاهای مکث به کمک عناصر و حریم ها مشخص و متمایز گشته‌اند.از طرفی اطلاع رسانی در تمام بخش ها مانع سردرگمی و سرعت درهدایت شده است. [۶]

در قرارگیری بخش هاکنارهم سعی شده است شفافیت در معرفی آن ها حفظ شود ونیازهای بهره ور پاسخ داده شود.این مطلب به خصوص در طراحی فضاهای استراحت و خدماتی دیده می شود.سالن های انتظار جانبی که در طبقه اول و سوم قرار دارند ،علاوه بر کنترل جمعیت سالن انتظار(در همکف)، در زمان استراحت بین اجرای برنامه نیز فضاهای مناسبی درارتباط با فضاهای خدماتی اند.

برنامه‌ها[ویرایش]

رقص بلوچی توسط رقصندگان هنرستان در تالار رودکی
پوستر اپرای توراندخت و رقص های بومی ایران ۱۳۵۰

در این تالار هنرمندان بزرگ ایرانی مانند استاد بنان، حشمت سنجری (رهبر ارکستر سمفونیک تهران) و پری زنگنه (خواننده سوپرانو) کنسرت اجرا کرده‌اند. هم چنین منیر وکیلی دراپراهایی در تالار رودکی هما نند اُرفه و اُریدیس با همکاری حسین سرشار، مادام باترفلای، لابوهم، لاتراویاتا و توراندخت نقش داشت.

حسین سرشار از آغاز کار تالار رودکی به‌عنوان سولیست اول مشغول به کار شد و در کنسرت‌هایی به رهبری حشمت سنجری و فرهاد مشکات شرکت نمود.

در کنار کنسرت‌های هنرمندان ایرانی، ویولونیست‌ها، پیانیست‌ها و رهبران ارکستر نامی جهان چون روجیرو ریچی[۷] هنریک شرینگ[۸]، کلادیو آرائو [۹] در تالار رودکی کنسرت دادند.

موریس بژار[۱۰] با همکاری هنرمندان ایرانی رقصی را طراحی کرد که در تخت جمشید در جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران به اجرا در آمد.

رهبر نامی کنسرت هربرت فون کارایان[نیازمند منبع]، ارکستر مجلسی اشتوتگارت[۱۱] و برلین فیلارموبنک [۱۲] و دیگر گروه‌های اپرا و باله و ارکستر مجلسی و هم چنین نابغه پانتومیم ماسل مارسو [۱۳] در تالار رودکی برنامه اجرا کردند.

رودلف نوریف، مارگوت فونتین، موریس بژار، الوین ایلی، بیرژیت کولبرگ از هنرمندان صاحب نام در رشته باله کلاسیک و مدرن هستند که در تولیدات سازمان باله ملی ایران در قبل از انقلاب مشارکت داشته‌اند.

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. انتشارات دفتر مخصوص شهبانو، تهران ، ۱۳۵۴، ص. ۱۹۰ - ۱۹۲
  2. «تالار وحدت»(فارسی). بازبینی‌شده در ۱۶-۰۳-۲۰۰۹. 
  3. Don Rubin, ed. (1998), The World Encyclopedia of Contemporary Theatre, London: Routledge, ISBN 0415059283, OCLC 32008932, 0415059283 
  4. "Tehran Art Expo". Fadjr Festival. June 16, 2012. 
  5. "Tehran Art Expo to open on June 17". Tehran Times. June 16, 2012. 
  6. الگو:بناها و آواها ، ''نشریه تخصصی موسیقی و معماری''، شماره ۲ تابستان ۱۳۸۲
  7. Ricci
  8. Henryk Szeryng
  9. Claudio Arrau
  10. Maurice Bejart
  11. Stuttgarter Kammerorchester
  12. Berliner Philharmoniker
  13. Marcel Marceau

پیوند به بیرون[ویرایش]