واروژان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از واروژ هاخباندیان)
پرش به: ناوبری، جستجو
واروژان
اطلاعات شخصی
نام اصلی واروژ هاخباندیان
نام(های) دیگر واروژان
زادگاه ۱۳ آذر ۱۳۱۵
۴ دسامبر ۱۹۳۶
قزوین
اصلیت ایرانی ارمنی‌تبار
تاریخ مرگ ۲۶ شهریور ۱۳۵۶
۱۷ سپتامبر ۱۹۷۷ (۴۰ سال)
تهران
گورستان ارامنه تهران (بوراستان)
سبک پاپ، راک
پیشه آهنگسازی
تنظیم
سازها سازهای زهی
واروژ

واروژ هاخباندیان (ارمنی: Վարուժան Հախբանդյան ملقب به واروژان (زاده ۱۳۱۵ – درگذشته ۱۳۵۶) موسیقی‌دان، آهنگ‌ساز و تنظیم‌کننده مشهور ارمنی‌تبار ایرانی و یکی از بنیانگذاران موسیقی پاپ در ایران بود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

واروژان در ۱۳ آذر ۱۳۱۵ (۴ دسامبر ۱۹۳۶) در تهران به دنیا آمد. به سبب فوت والدینش به مدرسهٔ شبانه‌روزی ایتالیایی‌ها «اندیشه» سپرده شد که در این دوران، روش خواندن دعا هم راه با موسیقی پیانو در مدرسه، در شکل گیری علاقه اش به موسیقی، مؤثر شود.[۱][۲]

پس از اتمام دورهٔ هنرستان عالی موسیقی تهران به ایالات متحده آمریکا رفت و دورهٔ آرنژمان موسیقی را به پایان برد.[۱]

پس از بازگشت به آهنگسازی و رهبری ارکستر پرداخت و خیلی زود در موسیقی ایران تحولی به وجود آورد. پیش از آن که به ساخت موسیقی متن برای فیلم‌ها بپردازد در برخی از فیلم‌ها آهنگ ترانه‌هایی را که خوانده می‌شد، تنظیم کرده است. به همین دلیل هم نامش در فیلم‌هایی همچون جهنم سفید (ساموئل خاچیکیان، ۱۳۴۷) با چنین مسئولیتی ذکر شده.[۱][۳]

حسن کچل (علی حاتمی، ۱۳۴۹) نخستین فیلمی محسوب می‌شود که نام واروژان در عنوان بندی آن در کنار چند آهنگساز مطرح دیگر به عنوان سازندهٔ موسیقی متن و آهنگ‌ها آمده است. اما شاید بتوان رشید (پرویز نوری، ۱۳۵۰) را نخستین تجربه مستقل واروژان در زمینه ساخت موسیقی متن فیلم دانست. در کنار اسفندیار منفردزاده جزو آهنگسازان مطرح برای فیلم بوده است و به سبب آشنایی اش با موسیقی ایران در دوران تحصیل در هنرستان موسیقی تم ایرانی در آثارش به خوبی شنیده می‌شد.[۱]

موسیقی متن فیلم‌های همسفر، نازنین و مجموعهٔ تلویزیونی سلطان صاحبقران از جمله آثارش هستند.[۱]

او آهنگ‌های فولکلور پری زنگنه را نیز با همکاری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان اجرا کرده است.[۴]

آخرین اثر وی در زمینهٔ آهنگسازی نیز ترانه‌ای بود با نام «اجازه» که مرگ اجازهٔ ساخت ترانه‌ای دیگر را به او نداد.[۴]

جوایز[ویرایش]

واروژان به خاطر موسیقی متن صبح روز چهارم (کامران شیردل، ۱۳۵۱) موفق به دریافت جایزهٔ سپس شد.[۱][۵]

درگذشت[ویرایش]

واروژان که از بیماری قلبی رنج می‌برد هنگام ضبط موسیقی فیلم بر فراز آسمان‌ها، ساختهٔ محمدعلی فردین، سکته کرد و پس از ۱۳ روز بستری شدن در ساعت پنج و نیم صبح شنبه ۲۶ شهریور ۱۳۵۶ (۱۷ سپتامبر ۱۹۷۷) در سن ۴۱ سالگی در بیمارستان جم درگذشت و در گورستان ارامنه تهران (بوراستان) به خاک سپرده شد.[۴][۱][۲]

بزرگداشت[ویرایش]

در ۱۵ آذر ۱۳۸۶، به مناسبت ۷۱مین سالگرد تولد واروژان به همت و با همکاری اعضای «خانه ترانه» و با حضور خانوادهٔ واروژان، در فرهنگسرای دانشجو (بوستان شفق) مراسمی برای بزرگداشت این هنرمند فقید برگزار شد.[۴]

فیلمشناسی[ویرایش]

واروژان

واروژان در طول عمر هنری خود برای ۲۵ فیلم سینمایی و دو مجموعهٔ تلویزیونی موسیقی متن ساخت که عبارتند از:[۶]

ردیف سال عنوان آهنگساز نوازنده تنظیم موسیقی
۱ ۱۳۴۹ حسن کچل YesY
۲ ۱۳۵۰ رشید YesY
۳ ۱۳۵۱ دشنه YesY
۴ ۱۳۵۱ سرگروهبان YesY


۵ ۱۳۵۱ صبح روز چهارم YesY
۶ ۱۳۵۱ فدایی YesY YesY
۷ ۱۳۵۱ قدیر YesY
۸ ۱۳۵۱ غریبه YesY


۹ ۱۳۵۲ تنها و گل‌ها YesY
۱۰ ۱۳۵۲ شهر قصه YesY YesY
۱۱ ۱۳۵۲ خروس YesY
۱۲ ۱۳۵۳ ممل آمریکایی YesY
۱۳ ۱۳۵۴ هیچ‌کسی بابا نمیشه YesY YesY
۱۴ ۱۳۵۴ شب غریبان YesY
۱۵ ۱۳۵۴ ذبیح YesY
۱۶ ۱۳۵۴ خانه خراب YesY
۱۷ ۱۳۵۴ کندو YesY
۱۸ ۱۳۵۴ همسفر YesY
۱۹ ۱۳۵۵ ماه عسل YesY
۲۰ ۱۳۵۵ بت YesY
۲۱ ۱۳۵۵ حرفه‌ای YesY
۲۲ ۱۳۵۵ شام آخر YesY
۲۳ ۱۳۵۵ علف‌های هرز YesY
۲۴ ۱۳۵۴ نازنین YesY YesY
۲۵ ۱۳۵۶ در امتداد شب YesY
۲۶ ۱۳۵۶ سلام تهران YesY
۲۷ ۱۳۵۷ کوسه جنوب YesY
۲۸ ۱۳۵۷ بر فراز آسمان‌ها YesY

مجموعه تلویزیونی[ویرایش]

  • ۱۳۵۴ - سلطان صاحبقران

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ گروه تحقیق و پژوهش سینما. ارامنه و سینمای ایران. تهران: انتشارات روزنه کار، ۱۳۸۳. ISBN 964-6728-44-8. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ لازاریان، ژانت دیگرانوهی. «سینما». در دانشنامه ایرانیان ارمنی. چاپ اول. تهران: انتشارات هیرمند، ۱۳۸۲. شابک ‎۳-۵۰-۶۹۷۴-۹۶۴. 
  3. امید. فرهنگ سینمای ایران. تهران: موسسه انتشارات نگاه، ۱۳۷۷. ۷۴–۴۷۳. شابک ‎۹۶۴-۶۱۷۴-۸۹-۲. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ «به یاد واروژان و مراسم بزرگداشت واروژان». فصلنامه فرهنگی پیمان. 
  5. «تمام جشنواره‌های مربوط به فیلم صبح چهارم». Iranian Movie DataBase. 
  6. «واروژان هاخباندیان (واروژان)». مؤسسه ترجمه و تحقیق هور. 

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]