محمدامیر خاتمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از محمد خاتمی (خلبان))
پرش به ناوبری پرش به جستجو
محمد خاتمی
General Mohamad Kahatami 2.jpg
زادهسید محمدامیر خاتمی
۱۲۹۷
رشت، ایران
درگذشت۲۱ شهریور ۱۳۵۴ (۵۷ سال)
سد دز، اندیمشک، ایران
علت درگذشتسقوط کایت
آرامگاهآرامگاه سابق رضاشاه، شهر ری
ملیتایرانی
محل تحصیلدانشکده افسری
همسر(ها)پروین‌دخت خدیوی (۱۳۲۶–۱۳۲۴)
فاطمه پهلوی (۱۳۵۴–۱۳۳۸)
خویشاوندانسید حسن امامی (دایی)
مشاغل نظامی
وفادار به/عضوِایران
سازمان/شاخهارتش شاهنشاهی ایران
سال‌های خدمت۱۳۵۴–۱۳۱۸
درجهارتشبد
بخشنیروی هوایی شاهنشاهی
نبردها/جنگ‌هادرگیری‌های مرزی با عراق
مشاغل مرتبط با فوتبال
پست میانی
باشگاه‌های حرفه‌ای*
سال‌ها باشگاه‌ها بازی (گل)
۱۳۲۸–؟ سرباز
۱۳۳۱–۱۳۲۸ تاج
تیم ملی
۱۳۲۹–۱۳۲۶ ایران ۴ (۱)
  • تعداد بازی‌ها و گل‌ها فقط مربوط به بازی‌های لیگ داخلی است.

تیمسار ارتشبد سید محمدامیر خاتمی (۱۲۹۷ رشت - ۲۱ شهریور ۱۳۵۴ اندیمشک) معروف به محمد خاتمی فرمانده نیروی هوایی شاهنشاهی ایران بود. همچنین وی همسر فاطمه پهلوی، دختر رضا شاه پهلوی نیز بود. هنگامی که خاتمی در حوالی سد دز در حال پرواز با کایت بود، سقوط کرد و درگذشت. پس از مرگ وی شایعاتی مبنی بر دست داشتن خانواده سلطنتی و ساواک در مرگ او پراکنده شد.[نیازمند منبع] پایگاه هشتم شکاری اصفهان برای زنده نگهداشتن یاد وی، به پایگاه خاتمی تغییر نام داد.[نیازمند منبع] خیابان سپهبد خاتمی رشت که به احترام وی بدین نام خوانده می‌شد پس از انقلاب اسلامی به مطهری تغییر کرد.

زندگی شخصی[ویرایش]

محمد خاتمی در ۱۲۹۷ و در محله صیقلان رشت در خانواده‌ای مذهبی متولد شد. وی فرزند محمود خاتمی و خواهرزاده سیدحسن امامی بود. مادر وی سیّده فاطمه امامی نام داشت. پس از گذراندن تحصیلات ابتدایی، دوره متوسطه را در دبیرستان البرز گذراند. خاتمی در ۱۳۱۸ داوطلب گذراندن نخستین دوره دوساله رشته هوایی شد و در ۱۳۲۰ موفق به اخذ درجه افسری گشت. او در ۱۳۲۴ با پرویندخت خدیوی ازدواج کرد و حاصل این ازدواج فرزندی به نام صبریه خاتمی بود. دختر او از موارد مهم اختلاف خانوادگی او و فاطمه پهلوی همسر دوم او به شمار می‌رفت. وی در ۱۳۲۶ و در یک سانحه هوایی همسر اول خود را از دست داد. چندی بعد، او به فاطمه پهلوی پیشنهاد ازدواج داد. این پیشنهاد ازدواج مورد موافقت شاه قرار گرفت. ازدواج وی با فاطمه پهلوی در ۳۰ مرداد ۱۳۳۸ به وقوع پیوست. خاتمی از همسر خود فاطمه پهلوی دارای یک دختر به نام پری و دو پسر به نام‌های کامبیز (زاده ۱۳۴۱) و رامین (زاده ۱۳۴۶) شد. امروزه تمامی فرزندان وی در خارج از ایران سکونت دارند.

هنگام آموزش در بریتانیا ۱۹۴۴


فعالیت در نیروی هوایی[ویرایش]

محمد خاتمی در کنار محمدرضا شاه پهلوی

وی در ۱۳۱۸ وارد اولین دوره رسته هوایی در دانشکده افسری شد و با درجه ستوان دوم هوایی فارغ‌التحصیل گردید. سپس در ۱۳۲۳ برای تکمیل آموزش‌های خلبانی به انگلستان رفت. پس از بازگشت به ایران و در ۱۳۲۵، به دلیل فوت خلبان مخصوص محمدرضا شاه پهلوی در یک سانحه هوایی، سرگرد خاتمی توسط تیمسار هدایت‌الله گیلانشاه (فرمانده وقت نیروی هوایی) به شاه معرفی شد و خلبان مخصوص او گردید.

وی دوره تکمیلی خلبانی با جت را در انگلستان و آلمان غربی [نیازمند منبع] و دوره ستاد هوایی را در ۱۳۳۰ در آمریکا [نیازمند منبع] با موفقیت به پایان رساند و به عنوان اولین خلبان جت و یکی از اعضای مؤسس تیم آکروجت تاج طلایی نیروی هوایی ایران شناخته می‌شود. [نیازمند منبع] وی خلبانی هواپیمایی را که محمدرضا پهلوی در زمان ملی شدن صنعت نفت از ایران خارج شد به‌عهده داشت. [نیازمند منبع] این هواپیما ابتدا به عراق و سپس به ایتالیا رفت. با وقوع کودتای ۲۸ مرداد و بازگشت شاه، وی به درجه سرهنگی ارتقاء یافت و فرمانده یگان شکاری نیروی هوایی شد. وی در ابتدا از فرماندهان مورد اعتماد محمدرضا شاه پهلوی بود. خاتمی در ۱۳۳۷ با فرمان شاه به فرماندهی نیروی هوایی شاهنشاهی ایران منصوب گردید. خاتمی در زمان جانشینی هدایت‌الله گیلانشاه دارای درجه سرتیپی بود. وی یک سال بعد درجه سرلشگری را دریافت نمود و در ۱۳۴۷ به درجه ارتشبدی ارتقاء یافت.

ارتشبد خاتمی علاوه بر فعالیت نظامی در بخش‌های اقتصادی، تجاری و کشاورزی نیز فعال بوده و از سهامداران عمده شرکت‌های بورت، شرکت سی آر سی، سیمان شمال، سیمان فارس، بانک اعتبارات، بانک عمران و کارخانه قند کرج به شمار می‌رفت.

دوران ورزشی[ویرایش]

خاتمی سابقه حضور به عنوان فوتبالیست در تیم‌های باشگاهی و ملی ایران را دارد. وی بازیکن تیم سرباز بود و توانست به همراه این تیم قهرمان جام باشگاه‌های تهران در سال ۱۳۲۵ شود.[۱] در پی انحلال تیم سرباز در ۱۳۲۸ به تیم تاج تهران پیوست و تا پایان بازی‌گری‌اش در ۱۳۳۱ در این تیم ماند و توانست همراه با تاج دو بار قهرمان جام باشگاه‌های تهران در ۱۳۲۸ و ۱۳۳۱ نیز بشود. خاتمی در تیم ملی در سال‌های ۱۳۲۶ تا ۱۳۲۹ ۴ بازی انجام داد و توانست یک گل نیز به ثمر برساند.[۲]

مرگ[ویرایش]

وی در ۲۱ شهریور ۱۳۵۴ هنگام یک پرواز تفریحی با کایت، در منطقهٔ تفریحی دریاچهٔ سد دز از توابع شهرستان دزفول سقوط کرد و جان سپرد. ارتشبد خاتمی در مقبره رضاشاه به خاک سپرده شد. قبر وی چهار سال پس از خاکسپاری وی به دستور خلخالی حاکم شرع دادگاه‌های انقلاب اسلامی ویران شد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «Magiran | روزنامه شرق (1390/10/22): سربازهای عنوان دار قهرمان شدند». www.magiran.com. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۳ نوامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۱-۰۳.
  2. «Statistics: Iran [ Team Melli]». www.teammelli.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۱۵.
  • ارتشبد محمد خاتمی مؤسسه مطالعات تاریخ معاصر ایران
  • هومن یوسفدهی، «ارتشبد خاتمی، مرگ یا خودکشی!»، گیله‌وا (۶۹)، ص. صص ۲۶–۲۴