زیست‌شیمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از زیست‌شیمیدان)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جرتی کوری و کارل فردیناند کوری برنده مشترک جایزه نوبل پزشکی و فیزیولوژی ۱۹۴۷ بخاطر کشف سیکل کوری در مؤسسه یادبود راسول پارک

زیست‌شیمی یا بیوشیمی یا شیمی‌حیات (به فرانسوی: Biochimie، بیوشیمی)(به انگلیسی: Biochemistry or Biological Chemistry، بایاکِمِستری) مطالعه‌ی فرایندهای شیمیایی در سازواره‌های زیستی است. زیست‌شیمی با ساختار و عمل‌کرد اجزای سلولی مثل پروتئین‌ها، کربوهیدرات‌ها، لیپیدها، اسیدهای‌نوکلئیک، و انواع دیگر زیست‌مولکول‌ها سر و کار دارد. هدف زیست‌شناسی شیمیایی پاسخ دادن به سؤال‌هایی است که از زیست‌شیمی ناشی می‌شوند. دانش زیست‌شیمی که در آن از روش‌های شیمی‌دانان برای درک و شناخت فرایندهای زیستی که درون موجودات‌زنده روی می‌دهد استفاده می‌شود، دارای اهمیت روزافزونی است؛ تمام گیاهان و جانوران از ترکیب‌های شیمیایی ساخته‌شده‌اند و وظیفه‌ی زیست‌شیمی‌دان‌ها آن است که ساختمان این مواد و نقش آنها را در حیات موجودات زنده بررسی و شناسایی کنند. کربوهیدرات‌ها، لیپیدها و اسیدهای نوکلئیک مانند دی‌ان‌ای فقط تعدادی از مولکول‌های شیمیایی هستند که موضوع مطالعه‌ی زیست شیمی‌دان‌ها به‌شمار می‌آیند. در یکی از شاخه‌های این علم از این مطالعات برای تولید واکسن‌های مقابله کننده با بیماری‌های ویروسی نظیر اوریون استفاده می‌شود. زیست‌شیمی‌دان‌ها در زمینه‌ی درمان بیماری‌هایی چون ایدز و سرطان نیز کار می‌کند.

تاریخچه[ویرایش]

در روزگار قدیم باور بر این بود که حیات و عناصر مرتبط با آن دارای مواد یا عناصر ضروری هستند که متمایز از عناصر مواد بی جان می‌باشند و تصور می‌شد که تنها موجودات زنده توانایی ساختن مولکولهای حیات را دارند؛ ولی در سال ۱۸۳۳ فردریک وولر مقاله ایی با موضوع سنتز اوره منتشر کرد و ثابت کرد مواد آلی نیز می‌توانند به صورت مصنوعی سنتز شوند.

شروع علم بیوشیمی ممکن است در زمان کشف اولین آنزیم یعنی آمیلاز توسط Anselme Payen در سال ۱۸۳۳ باشد. گرچه به نظر می‌رسد اولین‌بار در همین سال از واژه‌‌ی بیوشیمی استفاده شده‌است ولی عموماً معتقدند که کشف این دانش به طور رسمی در سال ۱۹۰۳ توسط Carl Neuberg شیمی‌دان آلمانی انجام شده‌است. از آن زمان تا به‌حال با کمک تکنیک‌های مختلف پیشرفت زیادی در بیوشیمی رخ داده‌است که منجر به کشف و آنالیز مولکولهای حیاتی مختلف شده‌است. یک اتفاق مهم دیگر در تاریخچه بیوشیمی کشف ژن و نقش آن در سلول است. این بخش از بیوشیمی زیست‌شناسی مولکولی نامیده می‌شود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]