این صفحه یک درگاه برگزیده است.

درگاه:شیمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

صفحه اصلی   رده‌ها و موضوعات   درگاه‌ها و پروژه‌ها

درگاه شیمی

Chemistry.PNG

Gnome-applications-science.svg

شیمی مطالعهٔ ساختار، خواص، ترکیبات، و تغییر شکل مواددرمقیاس میکروسکوپی است.عنصرهای شیمیایی و ترکیب‌های شیمیایی که شامل اتم‌ها، مولکول‌ها و برهم‌کنش میان آنهاست وابسته به این دانش هستند.نظریه اتمی پایه و اساس علم شیمی است. این تئوری بیان می‌دارد که تمام مواد از واحدهای بسیار کوچکی به نام اتم تشکیل شده‌اند. یکی از اصول و قوانینی که در مطرح شدن شیمی به عنوان یک علم تأثیر به‌سزایی داشته، اصل بقای جرم است. این قانون بیان می‌کند که در طول انجام یک واکنش شیمیایی معمولی، مقدار ماده تغییر نمی‌کند.

تاریخ شیمی به سلسله اتفاقاتی اطلاق می‌شود که از زمان باستان تاکنون برای دانش شیمی اتفاق افتاده‌است. تا ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد، تمدن‌های باستان از ابزارهایی استفاده می‌کردند که سرانجام اساس تنوع شاخه‌های شیمی شدند. برای نمونه استخراج فلزها از سنگ معدن، سفالگری با استفاده از لعاب تخمیر آبجو و شراب، تهیهٔ رنگدانه برای لوازم آرایشی و نقاشی،استخراج مواد شیمیایی از گیاهان برای دارو و عطر،تهیهٔ پنیر، ریسندگی، دباغی کردن چرم، تهیهٔ صابون از چربی، ساخت شیشه و ساخت آلیاژهایی مانند برنج.تاریخ شیمی از آغاز تاکنون با صنعت رابطه‌ای مستقیم داشته‌است. در ابتدای دوران مدرن در اروپا، شیمی از ترکیب دانسته‌های باستان با فعالیت‌های دانشمندان مسلمان در قرون وسطی توسعه یافت.سپس شیمی در کنار فیزیک توانست ماهیت درونی مواد را شرح دهد.امروزه شیمی دانشی بسیار پیچیده‌است که بخش‌های زیادی با اهداف متنوع در زمینه‌های مختلف فناوری دارد.

نوشتار برگزیده

Razi.jpg

ابوبکر محمّد زَکَریای رازی (۲۵۱ ه.ق. – ۳۱۳ ه.ق.) پزشک، فیلسوف و شیمی‌دان ایرانی که آثار ماندگاری در زمینهٔ پزشکی و شیمی و فلسفه نوشته است و به‌عنوان کاشف الکل و جوهر گوگرد (اسید سولفوریک) مشهور است.

به گفته جرج سارتن، پدر تاریخ علم، رازی «بزرگ‌ترین پزشک اسلام و قرون وسطی بود.» این دانشمند ایرانی از آن‌جا که کتاب‌های خود را به زبان عربی می‌نوشت، نزد غربیان به جالینوس عرب نیز مشهور بوده‌است.

به پاس زحمات فراوان رازی در داروسازی روز پنجم شهریورماه (۲۷ اوت)، روز بزرگداشت زکریای رازی شیمی‌دان بزرگ ایرانی و روز داروسازی نام‌گذاری شده است.
ادامه...

زندگی‌نامهٔ برگزیده

Razi.jpg

محمد زکریای رازی پزشک، فیلسوف و شیمی‌دان ایرانی که آثار ماندگاری در زمینهٔ پزشکی و شیمی و فلسفه نوشته است و به‌عنوان کاشف الکل و جوهر گوگرد (اسید سولفوریک) مشهور است. به گفته جرج سارتن، پدر تاریخ علم، رازی «بزرگ‌ترین پزشک اسلام و قرون وسطی بود.» این دانشمند ایرانی از آن‌جا که کتاب‌های خود را به زبان عربی می‌نوشت، نزد غربیان به جالینوس عرب نیز مشهور بوده‌است. به پاس زحمات فراوان رازی در داروسازی روز پنجم شهریورماه (۲۷ اوت)، روز بزرگداشت زکریای رازی شیمی‌دان بزرگ ایرانی و روز داروسازی نام‌گذاری شده است.
ادامه...

تاریخ شیمی

Democritus2.jpg
Jabir ibn Hayyan.jpg
GodfreyKneller-IsaacNewton-1689.jpg
Robert Boyle.jpg
Antoine lavoisier.jpg
Jöns Jacob Berzelius from Familj-Journalen1873.png
Pauling.jpg


تاریخ باستان
ارسطو • دموکریت • امپدوکلس • لئوکیپوس (فیلسوف) • لوکرتیوس • افلاطون
قرون وسطی
راجر بیکن • جابر بن حیان • محمد زکریای رازی
رنسانس
آیزاک نیوتن • آندریاس لیباویوس • پاراسلسوس
سده هفدهم
فرانسیس بیکن • رابرت بویل
سده هجدهم
جوزف بلک • هنری کاوندیش • جان دالتون • آنتوان لاووازیه • جوزف پریستلی • کارل ویلهلم شیله
سده نوزدهم
سوانت آرنیوس • آمادئو آووگادرو • یاکوب برسلیوس • ادوارد بوخنر • مایکل فارادی • هرمان امیل فیشر • یاکوبوس هنریکوس وانت‌هوف • دمیتری مندلیف • لویی پاستور • آلفرد ورنر • فریدریش وهلر
سده بیستم
کورت آلدر • نیلز بور • ایو چاوین • ماری کوری • ریچارد ارنست • ویکتور گرینیارد • فردریک ژولیو کوری • ایروینگ لانگمویر • جان ماری لن • لینوس پاولینگ • ارنست رادرفورد • احمد حسن زویل

تکنیک‌های شیمی

نوشتارهای برگزیده

نگارهٔ برگزیده

Gallium crystals.jpg

گالیم عنصری است فلزی با عدد اتمی ۳۱٬ در گروه IIIA و دوره چهارم جدول تناوبی جای دارد. جرم اتمی آن ۶۹٫۷۲٬ظرفیت آن ۲و ۳ ٬دارای دو ایزوتوپ پایدار است.

عنصرهای شیمیایی

Calcium unter Argon Schutzgasatmosphäre.jpg

کلسیم از عنصرهای شمیایی جدول تناوبی است. نشانه کوتاه آن Ca و عدد اتمی آن ۲۰ است. بلورهای سفید کلسیم، در دمای C˚۸۱۰ ذوب می‌شوند و فلز کلسیم در آب و اسید محلول بوده و هیدروکسید و نمک تولید می‌نماید.

شیمی در جامعه

باران اسیدی • آلودگی هوا • استروئیدهای آنابولیک • آزبست • آسپارتام • کلروفلوئوروکربن • کلسترول • کربوهیدرات • دی‌اکسید کربن • آنزیم‌ها • چربی • اسید چرب • رادیکال‌های آزاد • پیل سوختی • بنزین • شیمی سبز • انسولین • سوخت هسته‌ای •
A model of a helium atom
همجوشی هسته‌ای • نایلون • ازن • استامینوفن • پنی‌سیلین • پلاستیک • ضایعات هسته‌ای • مه‌دود • آلودگی خاک • شکر • استیل سالیسیلیک اسید • جنگ‌افزارهای شیمیایی • ویاگرا • ویتامین

شیمی و صنعت

ابزارهای آزمایشگاه

Beaker

آسپیراتور • بشر • لوله جوش • قیف بوخنر • چراغ بونزن • بورت • کالریمتر • رنگ سنج • گیلاس مدرج • تشدید مغناطیسی هسته • طیف‌سنجی جرمی • کروماتوگرافی • کروماتوگرافی گازی • بوته چینی • فلاسک آزمایشگاه (بوشنر، ارلن، فلورانس، قرع، بالن ته گرد، بالن حجمیانبیق‌‍ • هود (تهویه) • سرنگ گاز • استوانه مدرج- پیپت • واکنشگر ناب • قیف جدا کننده • طیف‌سنجی نوری • بالن اشلنک • دستگاه استخراج سوکسله • همزن استاتیک • لوله آزمایش • لوله تیل • ویسکومتر

آیا می‌دانید

Chromium crystals and 1cm3 cube.jpg

آیا می‌دانید...

  • ... تار عنکبوت از قویترین بافته‌هاست و دوامش از آهن بیشتر است!
  • ... پلاسما حالتی از ماده است که ماده در دمای ۲۰٬۰۰۰ کلوین قرار دارد؟
  • ... در عاشق شدن فرایندهای شیمیایی دخیل هستند؟
  • ... اکسید کروم (در نگاره) در ساخت نوار کاست و فیلم ویدئو استفاده می‌شود؟
  • ... لیتیم در جامد کردن روغن‌های صنعتی کاربرد دارد؟
  • ... رادیم گرانترین فلز است؟
  • ... آب داغ زود تر از آب سرد یخ می‌زند؟
  • ... بیشترین درجه حرارت ثبت شده برای انفجار بمب هیدروژنی ۱۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ کلوین است؟
  • ... استرانسیم از بقایای موجودات دریایی به دست می‌آید؟
  • ... کادمیم فلزی سمی است که در ساخت باطری‌های خشک کاربرد دارد؟
  • ... گالیم در دمای ۳۰ درجه مایع می‌شود؟
  • ... در لامپ یک جریان کم از رشته تنگستن می‌گذرد و دمای آن را به بیش از ۲۰۰۰ درجه میرساند؟


جدول تناوبی

گروه ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸
دوره
۱ ۱
H

۲
He
۲ ۳
Li
۴
Be


۵
B
۶
C
۷
N
۸
O
۹
F
۱۰
Ne
۳ ۱۱
Na
۱۲
Mg


۱۳
Al
۱۴
Si
۱۵
P
۱۶
S
۱۷
Cl
۱۸
Ar
۴ ۱۹
K
۲۰
Ca

۲۱
Sc
۲۲
Ti
۲۳
V
۲۴
Cr
۲۵
Mn
۲۶
Fe
۲۷
Co
۲۸
Ni
۲۹
Cu
۳۰
Zn
۳۱
Ga
۳۲
Ge
۳۳
As
۳۴
Se
۳۵
Br
۳۶
Kr
۵ ۳۷
Rb
۳۸
Sr

۳۹
Y
۴۰
Zr
۴۱
Nb
۴۲
Mo
۴۳
Tc
۴۴
Ru
۴۵
Rh
۴۶
Pd
۴۷
Ag
۴۸
Cd
۴۹
In
۵۰
Sn
۵۱
Sb
۵۲
Te
۵۳
I
۵۴
Xe
۶ ۵۵
Cs
۵۶
Ba
*
۷۱
Lu
۷۲
Hf
۷۳
Ta
۷۴
W
۷۵
Re
۷۶
Os
۷۷
Ir
۷۸
Pt
۷۹
Au
۸۰
Hg
۸۱
Tl
۸۲
Pb
۸۳
Bi
۸۴
Po
۸۵
At
۸۶
Rn
۷ ۸۷
 Fr 
۸۸
Ra
**
۱۰۳
Lr
۱۰۴
Rf
۱۰۵
Db
۱۰۶
Sg
۱۰۷
Bh
۱۰۸
Hs
۱۰۹
Mt
۱۱۰
Ds
۱۱۱
Rg
۱۱۲
Cn
۱۱۳
Nh
۱۱۴
Fl
۱۱۵
Mc
۱۱۶
Lv
۱۱۷
Ts
۱۱۸
Og

* لانتانیدها ۵۷
La
۵۸
Ce
۵۹
Pr
۶۰
Nd
۶۱
Pm
۶۲
Sm
۶۳
Eu
۶۴
Gd
۶۵
Tb
۶۶
Dy
۶۷
Ho
۶۸
Er
۶۹
Tm
۷۰
Yb
** آکتینیدها ۸۹
Ac
۹۰
Th
۹۱
Pa
۹۲
U
۹۳
Np
۹۴
Pu
۹۵
Am
۹۶
Cm
۹۷
Bk
۹۸
Cf
۹۹
Es
۱۰۰
Fm
۱۰۱
Md
۱۰۲
No


Gnome-applications-science.svg جدول تناوبی با جزئیات بیشتر • جدول تناوبی گسترده • جدول تناوبی عمودی

درگاه‌های وابسته

در دیگر پروژه‌های ویکی‌مدیا