هموگلوبین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

هموگلوبین پروتئینی است که در گلبول‌های قرمز خون وجود دارد و نقش آن حمل نقل اکسیژن و دی اکسیدکربن در خون است. این پروتئین دارای گروه هم که یک گروه پروستتیک است می‌باشد.

این پروتئین دارای ساختمان چهارم می‌باشد و یک ساختار تترامر داشته. هموگلوبین شامل دو نوع زیرواحد مختلف به نام آلفا و بتا می‌باشد. این پروتئین از ۴ زنجیره پلی پپتیدی تشکیل شده‌است که ۲ تای آنها شامل آلفا و ۲ تای دیگر آن شامل بتا می‌باشد. بین زنجیره‌های آلفا وبتا پیوندهایی وجود دارد که این پیوندها بین ۲ زنجیره آلفا با یکدیگر و ۲ زنجیره بتا نیز با یکدیگر قویتر است. هر زنجیره آلفا دارای 141 اسید آمینه و زنجیره بتا دارای 146 اسید آمینه تشکیل شده است. تمام این چهار زنجیره توسط پیوندهای آب گریز-هیدروژنی-یونی در کنار هم قرار گرفته‌اند. دارای چهار گروه((هم))می‌باشند. هموگلبین دارای دو صورت RوTمی‌باشد که اکسیژن به هر دو صورت متصل می‌شود اما بیشتر مایل است به حالت R متصل شود. گلبولهای جنین به جای زیر واحدهای بتا دارای زیرواحدهای گاما بوده که تمایل بیشتری برای دریافت اکسیژن می‌باشند[۱]هموگلوبین یک پروتئین دگرریختار (آلوستریک) است.میل ترکیبی هموگلوبین با مونوکسید کربن از اکسیژن بیشتر است و به همین دلیل، اگر شخصی مونوکسید کربن استنشاق کند، هموگلوبین به جای اکسیژن با مونوکسید کربن ترکیب می‌شود در نتیجه اکسیژن به بدن نمی‌رسد و فرد می‌میرد. در هنگامی که غلظت اکسیژن بالا باشد (در ریه‌ها) هموگلوبین به اکسیژن متصل شده و پروتون آزاد می‌کند. در صورت پایین بودن غلظت اکسیژن (در بافتهای محیطی) هیدروژن به هموگلوبین متصل شده و اکسیژن آزاد می‌کند. اکسیژن و هیدروژن به یک جایگاه فعال متصل نمی‌شوند. اکسیژن به اتم‌های آهن و هیدروژن به اتم‌های نیتروژن موجود در حلقه ایمیدازول یکی از ریشه‌های هیستیدین موجود در زنجیره‌های بتا شده ونقش عمده‌ای در ایجاد اثر بوهر دارد. اگر در موقعیت 6 هر دو زنجیره بتا اسید آمینه val جانشین Glu شود فرد دچار کم خونی داسی شکل می‌شود.[۱]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ حمید بهایندری