کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
کروماتوگرافی مایعی کارا
Hplc.JPG
یک نمونه دستگاهکروماتوگرافی مایعی کارا.
کوتاه شدهHPLC
طبقه بندیکروماتوگرافی
نوع آنالیتترکیب های آلی
زیست مولکول ها
یون ها
پلیمرها
دیگر شگردها
وابستهکروماتوگرافی
Aqueous normal-phase chromatography
Hydrophilic Interaction Chromatography
کروماتوگرافی یونی
کروماتوگرافی اندازه‌ای
Micellar liquid chromatography
جدا شدهLiquid chromatography-mass spectrometry
یک نمونه دستگاهکروماتوگرافی مایعی کارا.

کروماتوگرافی مایعی کارا (High-performance liquid chromatography) نوعی کروماتوگرافی (سَوانگاری) مایعی است که در آن فاز مایع به‌آسانی تغییر می‌کند و در قدرت تفکیک و زمان تجزیه اثر می‌گذارد.کروماتوگرافی مایعی کارا در پمپ های متکی به عبور یک حلال مایع تحت فشار، حاوی مخلوط نمونه از ستون پر شده با ماده جاذب جامد است.هر عنصر در نمونه با برخورد کمی متفاوت با مواد جاذب، باعث سرعت جریان های مختلف برای اجزای مختلف ماده شده و منجر به جدایی از اجزای آنها به صورت جریان از ستون میشود.

کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا (High performance liquid Chromatography) که پیشتر به نام کروماتوگرافی مایع با فشار بالا (High pressure liquid chromatography) نیز نامیده می شد، مهم ترین و متداول ترین روش کروماتوگرافی ست که برای محدوده وسیعی از مواد غیر فرار در زمینه های مختلف علوم کاربرد گسترده ای دارد. در دهه 1960 با بهره گیری از پژوهش های انجام شده، مشخص شده بود که کاهش اندازه ذرات فاز ساکن، سبب افزایش کارایی ستون می شود. چون ستون ها نسبتا طويل و اندازه ذرات كم است به اين جهت قابليت نفوذ كم می شود و برای اين كه حلال جريان داشته باشد، بايد فشار وجود داشته باشد. با کاهش قطر ذرات به 10-3 میکرومتر و تکامل انواع ستون ها و توسعه انواع پمپ ها برای تامین فشار بالاتر و سرعت جریان یکنواخت و پایدار، در اواسط دهه 1970، جداسازی ترکیبات مشابه عملی گردید و کروماتوگرافی مایع با عملکرد بالا به دستگاهی کارآمد و مهمی در بسیاری از زمینه های تحقیقاتی و صنعتی نظیر صنایع آرایشی، غذایی، دارویی، صنایع زیست محیطی و تولید انرژی و .. تبدیل شد.

   در کروماتوگرافی مایع، فاز متحرک مایع است و فاز ثابت ممکن است مایع یا جامد باشد. نمونه ابتدا در یک حلال حل شده و سپس وارد ستون می شود و تحت فشار بالا جریان می یابد. انواع مختلفی از برهم کنش ها و نیروهای مولکولی در فرایند بازداری موثر هستند. کروماتوگرافی مایع بر اساس نیروهای موثر و در نتیجه مکانیسم جداسازی و نوع فاز ساکن به انواع: کروماتوگرافی تقسیمی (Partition chromatography)، کروماتوگرافی جذب سطحی (Adsorption chromatography)، کروماتوگرافی تعویض یونی (Ion-exchange chromatography)، کروماتوگرافی اندازه-طردی (Size-exclusion chromatography)، کروماتوگرافی کایرال (Chiral chromatography) و کروماتوگرافی افینیته (Affinity chromatography) تقسیم می شود. کروماتوگرافی تقسیمی کاربرد بیشتری از انواع دیگر دارد و جداسازی حل شونده ها بر مبنای قابلیت متفاوتشان در تقسیم بین فاز متحرک و ساکن استوار است.

منابع[ویرایش]

  • واژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان سال ۱۳۸۹ (مجموع هشت دفتر فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان)
  • Skoog, D. A. ; Principles of Instrumental Analysis, 6th ed. ; Thompson Brooks/Cole: Belmont, CA, 2006, Chapter 28.

پیوند به بیرون[ویرایش]

https://analium.com/blog/high-performance-liquid-chromatography/