فروکافت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فروکافت یا کاتالیز (به انگلیسی: Catalysis)، تغییر در سینتیک یک واکنش شیمیایی با بهره‌جویی از یک کاتالیزگر است. بیشتر هدف از کاتالیز، تهییج مرحلهٔ آغازین واکنش است؛ به عبارت دیگر، کاتالیزگر نقش یک آغازگر را بازی می‌نماید.

به واکنشی که در آن کاتالیز صورت پذیرد، واکنش کاتالیتیک یا فروکافته گفته می‌شود.

انواع کاتالیز[ویرایش]

سازوکار کاتالیتیک در واکنش SHOP

سازوکارها[ویرایش]

شناس‌ترین سازوکارهای واکنش‌های کاتالیتیک در زیر آمده‌اند:

سازوکارهای کاتالیز ناهمگن[ویرایش]

سازوکار لنگمویر-هینشلوود[ویرایش]

سازوکار لنگمویر-هینشلوود[۱]از مراحل جذب، انتشار در سطح و واجذب تشکیل شده است. سپس واکنش‌دهنده‌های A و B از فاز گازی بر سطح کاتالیزگر ،جذب سطحی بشوند:[۲]

گونه‌های جذب‌شده بر سطح کاتالیزگر جذب شده و با C واکنش می‌دهند:

در مرحلهٔ آخر C واجذب می‌شود:

سازوکار الی-ریدیل[ویرایش]

سازوکار مارس فن‌کرولن[ویرایش]

سازوکارهای کاتالیز همگن[ویرایش]

کاتالیز اسید - باز[ویرایش]

کاتالیز فلزهای واسطه[ویرایش]

کاتالیز فلزهای واسطه نیز از کاتالیزهای همگن به شمار می‌رود.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. IUPAC, Compendium of Chemical Terminology, 2nd ed. (the "Gold Book") (1997). Online corrected version:  (2006–) "{{{title}}}".
  2. "Surface Science: Foundations of Catalysis and Nanoscience, von Kurt W. Kolasinski". books.google.de. Retrieved 2009-12-03.