فهرست میراث جهانی یونسکو در ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Flag of UNESCO.svg
Flag of Iran.svg

فهرست میراث جهانی یونسکو در ایران شامل ۱۶ مکان می‌باشد که در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌اند. تمام ۱۶ مکان فرهنگی می‌باشند .ارگبم و فضای فرهنگی آن جز مکان‌های در خطر نابودی قرار داده شده‌ بوند ولی در اجلاس اسال ۲۰۱۳که از ۱۶ تا ۲۷ ژوئن برگزار شد از این فهرست خارج شدند. ارگ بم ایران پس از زلزله یک دهه پیش در بم به شدت تخریب شد و از آن زمان در فهرست آثار در خطر قرار گرفت، اما با توجه به مرمت‌های انجام شده در طول سالهای گذشته سازمان یونسکو ارگ بم را از فهرست آثار در خطر خارج کرد.[۱]

میراث جهانی یونسکو نام عهدنامه‌ای بین‌المللی است که در تاریخ ۱۶ نوامبر ۱۹۷۲ میلادی به تصویب کنفرانس عمومی یونسکو رسید. موضوع آن حفظ آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی بشر است که اهمیت جهانی دارند و متعلق به تمام انسان‌های زمین، فارغ از نژاد، مذهب و ملیت خاص، می‌باشند. برپایه این کنوانسیون کشورهای عضو یونسکو، می‌توانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت به‌عنوان میراث جهانی کنند. حفاظت از این آثار پس از ثبت در عین باقی ماندن در حیطه حاکمیت کشور مربوطه، به عهده تمام کشورهای عضو خواهد بود. مکان‌های میراث جهانی ثبت‌شده در سازمان یونسکو، مکان‌هایی مانند جنگل، کوه، آبگیر، صحرا، بقعه، ساختمان، مجموعه و یا شهر هستند. [۲]

ایران سه سال پس از تصویب کنفرانس عمومی یونسکو در تاریخ چهارشنبه ،۲۶ فوریه سال ۱۹۷۵ به کنوانسیون میراث جهانی یونسکو پیوست.[۳] در سال ۱۹۷۹ چغازنبیل با معیارهای (iii، iv)، تخت جمشید با معیارهای (i، iii، vi) و میدان نقش جهان با معیارهای (i، v، vi) نخستین مکان‌هایی بودند که در ایران به فهرست میراث جهانی اضافه شدند. در سال ۲۰۱۱ عنوان باغ ایرانی با معیارهای (i، ii، iii، iv، vi) که دارای معماری خاص و منحصر به فرد می‌باشد که شامل باغ‌های ایرانی پاسارگاد، ارم، چهلستون، فین، عباس‌آباد، شازده، دولت‌آباد، پهلوان‌پور، اکبریه می‌باشد. آخرین مکان ثبت شده در فهرست میراث جهانی یونسکو در ایران کاخ گلستان است که در اجلاس سال ۲۰۱۳ در فهرست میرات جهانی قرار گرفت. سنگ بنای کاخ گلستان که در بخش قدیمی شهر تهران واقع است، در دوران صفویه گذاشته شد و بخش‌های اصلی آن در درون حصار قدیمی تهران احداث شد. این کاخ سپس در قرن ۱۹ میلادی توسعه یافت و به عنوان کاخ محل زندگی خانواده پادشاهان قاجار مورد استفاده قرار گرفت. این کاخ شامل هشت ساختمان اصلی و باغی است که در حال حاضر از کل مجموعه به عنوان یک موزه استفاده می شود. باغ کاخ گلستان نیز به سبک تلفیقی باغ‌های ایرانی و اروپایی ساخته شده است. [۴] افزون بر مکان‌های ثبت شده مکان‌هایی مانند، نقش رستم، نقش رجب، طاق بستان، کوه دماوند، شهر سوخته، شهر تاریخی ماسوله، چشم انداز فرهنگی الموت، قنات گناباد، پارک ملی گلستان، منطقه حفاظت شده ارسباران، کوه سبلان، هگمتانه، مسجد کبود و ... نیز برای ثبت در میراث جهانی یونسکو پیشنهاد شده‌اند. [۵]

فهرست[ویرایش]

World Heritage logo.png

     میراث فرهنگی یونسکو : *       میراث طبیعی یونسکو : †       میراث طبیعی و فرهنگی یونسکو (ترکیبی) : ‡      میراث در خطر !

به ترتیب زمان ثبت در میراث جهانی یونسکو :

# نگاره نام مکان تاریخ ثبت شماره ثبت معیارها توضیحات
۱ Choqa Zanbil 2.jpg چغازنبیل* استان خوزستان ۱۹۷۹ ۱۱۳ iii، iv چغازنبیل نیایشگاهی باستانی‌است که در زمان عیلامی‌ها و در حدود ۱۲۵۰ پیش از میلاد ساخته شده‌است. چغازنبیل بخش به‌جامانده از شهر دوراونتش است.[۶]
۲ Persian ccity.jpg تخت جمشید* استان فارس ۱۹۷۹ ۱۱۴ i، iii، vi تخت جمشید یا پارسه که در شهرستان مرودشت در شمال استان فارس واقع است، نام یکی از شهرهای باستانی ایران است . در این شهر باستانی، مجموعه کاخ‌هایی به نام تخت جمشید وجود دارد که در دوران زمامداری داریوش بزرگ، خشایارشا و اردشیر اول بنا شده‌است.[۷]
۳ Naghshe Jahan.jpg میدان نقش جهان * استان اصفهان ۱۹۷۹ ۱۱۵ i، v، vi میدان نقش جهان میدان بزرگ مستطیل شکلی در شهر اصفهان ایران است که به‌وسیلهٔ بناهایی از دورهٔ صفوی محصور شده‌است.میدان نقش جهان به شکل امروزین در دوره سلطنت شاه عباس صفوی پایه‌گذاری شده‌است.بناهای تاریخی موجود در میدان نقش جهان شامل عالی‌قاپو، مسجد امام، مسجد شیخ لطف‌الله و سردر قیصریه است.[۸]
۴ Takhte Soleiman.jpg تخت سلیمان * استان آذربایجان غربی ۲۰۰۳ ۱۰۷۷ i، ii، iii، iv، vi تخت سلیمان نام محوطهٔ تاریخی بزرگی، در نزدیکی تکاب و روستای تخت سلیمان در استان آذربایجان غربی است. مجموعه بناهای تاریخی در تخت سلیمان در اطراف دریاچه‌ای طبیعی ساخته شده‌است.آثار بناهای دوره‌های اشکانیان و ساسانی و ایلخانان مغول در این محل یافت شده‌است. مهم‌ترین آثار بجا مانده آن آتشکده و تالارهای دوره ساسانی است.[۹]
۵ BAM IR2726.JPG بم و فضای فرهنگی آن *§ استان کرمان ۲۰۰۴ ۱۲۰۸ ii، iii، iv، v ارگ بم در گوشه شمال شرقی و چسبیده به شهر بم در استان کرمان و در مجاورت جادهٔ ابریشم قرار دارد و بنا به روایات متعدد، مربوط به دوران اشکانی و یا هخامنشی است. تا اواخر دوره قاجار، ارگ بم همچنان مسکونی بوده‌است.این بنایی مشهور تاریخی در زمین‌لرزه بم، به شدت ۶٫۶ ریشتر که در ساعت ۵:۲۶ بامداد ۵ دی ۱۳۸۲ شهر بم را لرزاند. ویران شد .[۱۰]
۶ CyrustheGreatTomb 22059.jpg پاسارگاد* استان فارس ۲۰۰۴ ۱۱۰۶ i، ii، iii، iv مجموعه میراث جهانی پاسارگاد مجموعه‌ای از آثار باستانی برجای‌مانده از دوران هخامنشی است که در شهرستان پاسارگاد در استان فارس واقع شده‌است.این مجموعه دربرگیرندهٔ سازه‌هایی چون آرامگاه کوروش بزرگ، باغ سلطنتی پاسارگاد، کاخ دروازه، پل، کاخ بار عام، کاخ اختصاصی، دو کوشک، آب‌نماهای باغ شاهی، آرامگاه کمبوجیه، استحکامات دفاعی تل تخت، کاروانسرای مظفری، محوطهٔ مقدس و تنگه بلاغی است.[۱۱]
۷ Gonbad soltanie zanjan.JPG گنبد سلطانیه* استان زنجان ۲۰۰۵ ۱۱۸۸ ii، iii، iv گنبد سلطانیه مقبرهٔ الجایتو است که در ۱۳۰۲ تا ۱۳۱۲ در شهر سلطانیه (پایتخت ایلخانیان) ساخته شد و از آثار مهم معماری ایرانیو اسلامی به شمار می‌رود.این بنا از حیث معماری و تزیین و بزرگی در دنیا مشهور است.رنگ گنبد آبی است. بر روی این اضلاع گنبد بلندی قرار گرفته که ارتفاع آن را ۱۲۰ گز نوشته‌اند.[۱۲]
۸ Darius I the Great's inscription.jpg سنگ‌نبشته بیستون* استان کرمانشاه ۲۰۰۶ ۱۲۲۲ ii، iii سنگ‌نبشته بیستون بزرگترین سنگ‌نبشتهٔ جهان، نخستین متن شناخته شدهٔ ایرانی و از آثار دودمان هخامنشیان (۵۲۰ پ. م) واقع در شهرستان هرسین در سی کیلومتری شهر کرمانشاه بر دامنه کوه بیستون است.سنگ‌نبشته بیستون یکی از مهمترین و مشهورترین سندهای تاریخ جهان و مهم‌ترین متن تاریخی در زمان هخامنشیان است که شرح پیروزی داریوش بزرگ را بر گوماته مغ و به بند کشیدن یاغیان را نشان می‌دهد.[۱۳]
۹ St-Stepanous-02.jpg مجموعه کلیساهای آذربایجان * استان‌های آذربایجان شرقی
آذربایجان غربی
۲۰۰۸ ۱۲۶۲ ii، iii، vi کلیساهای آذربایجان عبارتند از: قره‌کلیسا ٬ کلیسای سن استپانوس، کلیسای مریم‌مقدس دره‌شام، کلیسای چوپان و کلیسای سور سور[۱۴]
۱۰ Shushtar Abshar.JPG سازه‌های آبی شوشتر* استان خوزستان ۲۰۰۹ ۱۳۱۵ i، ii، v سازه‌های آبی شوشتر در دوران ساسانیان، جهت بهره‌گیری از نیروی آب به‌عنوان محرک آسیاب‌های صنعتی ساخته شده‌است. در این مجموعه بزرگ، ساختمان آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های عظیم هدایت آب و سیکا که محلی جهت استراحت و تفریح است قابل توجه و جالب هستند. در سفرنامه مادام ژان دیولافوآ باستان‌شناس نامدار فرانسوی از این محوطه به عنوان بزرگ‌ترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی یاد شده‌است.[۱۵]
۱۱ Carpet Bazaar of Tabriz.JPG مجموعه تاریخی بازار تبریز * استان آذربایجان شرقی ۲۰۱۰ ۱۳۴۶ ii، iii، iv بازار تبریز یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین بازارهای سرپوشیده در سطح ایران و قارهٔ آسیا به‌شمار می‌رود. این بازار با مساحتی حدود یک کیلومتر مربع، بزرگ‌ترین بازار سرپوشیدهٔ جهان است. این بازار از بازارچه‌ها، تیمچه‌ها، سراها و کاروانسراهای متعددی تشکیل یافته‌است.[۱۶]
۱۲ The mausoleums of Sheikh Safi.jpg آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی * استان اردبیل ۲۰۱۰ ۱۳۴۵ i، ii، iv مجموعه نفیس بقعه شیخ صفی الدین به نام عارف نامدار شیخ صفی الدین اردبیل جد سلاطین صفویه، در سال ۷۳۵ ه. ق. به دست فرزند وی صدرالدین موسی بنا شد.در عصر صفوی، بقعه شیخ با حضور استادان بزرگ عهد صفوی چنان به زیور آراسته شد.یکی از موارد منحصر به فرد این مجموعه این است که این بقعه حاوی ده‌ها اثر بدیع در مضامین مختلف رشته‌های هنری است.[۱۷]
۱۳ Shiraz Botanical Garden.jpg باغ ایرانی * استان‌های فارس
مازندران
اصفهان
کرمان
یزد
خراسان
۲۰۱۱ ۱۳۷۲ i، ii، iii، iv، vi باغ ایرانی به ساختار و طراحی منحصر به فرد آن اشاره دارد. باغ ایرانی پاسارگاد را ریشه معماری این باغ‌ها دانسته‌اند. کوروش بزرگ شخصا دستور داده بود که باغ پاسارگاد چگونه ایجاد شود و در واقع هندسی‌سازی باغ و شکل و شمایل آن از دیدگاه که کوروش به باغ ایرانی گرفته شده‌است. در دوره ساسانیان نیز باغ‌ها در جلوی کاخ‌ها و معابد شکل گرفتند.

در سال ۲۰۱۱ باغ‌های ایرانی پاسارگاد، ارم، چهلستون، فین، عباس‌آباد، شازده، دولت‌آباد، پهلوان‌پور، اکبریه به عنوان میراث جهانی به ثبت رسیدند.[۱۸]

۱۴ Jamé Mosque Esfahan courtyard.jpg مسجد جامع اصفهان استان اصفهان ۲۰۱۲ ۱۳۹۷ i، ii، iv
۱۵ برج گنبد کاووس.JPG برج گنبد قابوس استان گلستان ۲۰۱۲ ۱۳۹۸ i، ii، iv
۱۶ Entrance Hall salam.JPG کاخ گلستان*[۱۹] استان تهران ۲۰۱۳ ۵۱۹۴ iii،iv

فهرست پیشنهادی[ویرایش]

فهرست مکان‌هایی که برای ثبت در میراث جهانی یونسکو پیشنهاد شده‌اند.

# نگاره نام مکان سال پیشنهاد شماره معیارها
۲ مجموعه تاریخی قصر شیرین*[۲۰][۲۱] استان کرمانشاه ۱۹۹۷
۲۰۰۷
۸۸۹
۵۱۸۸
(ii)(vi)
۳ Firozahur.jpg مجموعه تاریخی فیروزآباد*[۲۲] استان فارس ۱۹۹۷ ۸۹۳ -
۴ Shoush ghadim.JPG شوش*[۲۳] استان خوزستان ۱۹۹۷ ۸۹۴ -
۵ Naghsherostam.jpg نقش رجب و نقش رستم*[۲۴] استان فارس ۱۹۹۷ ۸۹۸ -
۶ Sialk wall.jpg تپه سیلک*[۲۵] استان اصفهان ۱۹۹۷
۲۰۰۷
۹۰۰ -
۷ Abbasi Hotel.jpg محور تاریخی اصفهان*[۲۶] استان اصفهان ۲۰۰۷ ۵۱۷۶ (i)(ii)(iii)(iv)(v)(vi)
۸ Lion Darius Palace Louvre Sb3298.jpg شوش (شهر باستانی)*[۲۷] استان خوزستان ۲۰۰۷ ۵۱۸۰ (ii)(iii)
۹ Bishapur (Iran) Sassanid Period 2.jpg مجموعه شهرهای تاریخی ساسانی (بیشاپور، فیروزآباد، سروستان)*[۲۸] استان فارس ۲۰۰۷ ۵۱۸۱ (ii)(iv)
۱۰ Taghe bostan.jpg طاق بستان*[۲۹] استان کرمانشاه ۲۰۰۷ ۵۱۸۲ (i)(ii)(iii)(iv)
۱۱ میمند (کرمان)*[۳۰] استان کرمان ۲۰۰۷ ۵۱۸۳ (i)(ii)(iii)(iv)(v)(vi)
۱۲ کوه خواجه زابل.jpg خواجه (کوه)*[۳۱] استان سیستان و بلوچستان ۲۰۰۷ ۵۱۸۴ (ii)(iii)(iv)
۱۳ Sokhteh.jpg شهر سوخته*[۳۲] استان سیستان و بلوچستان ۲۰۰۷ ۵۱۸۵ (ii)(iv)
۱۴ Parse3.jpg مجموعه‌های مرتبط باتخت جمشید*[۳۳] استان فارس ۲۰۰۷ ۵۱۸۶ (ii)(iv)(vi)
۱۵ Anahita temple Iran.jpg بنای تاریخی کنگاور*[۳۴] استان کرمانشاه ۲۰۰۷ ۵۱۸۹ (iii)
۱۶ Yazd panorama.jpg ساختار تاریخی یزد*[۳۵] استان یزد ۲۰۰۷ ۵۱۹۱ (i)(ii)(iii)(iv)(v)(vi)
۱۷ Meybod Yazd province.JPG شهر تاریخی میبد*[۳۶] استان یزد ۲۰۰۷ ۵۱۹۳ (i)(ii)(iii)(iv)(v)
۱۹ Siraf beach01.JPG بندر سیراف*[۳۷] استان بوشهر ۲۰۰۷ ۵۱۹۵ (v)
۲۰ بازار قیصریه لار*[۳۸] استان فارس ۲۰۰۷ ۵۱۹۶ (i)(ii)(iii)(vi)
۲۱ Tomb Shahrood.jpg بسطام و خرقان*[۳۹] استان سمنان و استان قزوین ۲۰۰۷ ۵۱۹۸ (ii)(iii)(iv)
۲۲ بافت تاریخی دامغان*[۴۰] استان سمنان ۲۰۰۷ ۵۲۰۰ (ii)(iii)(iv)(v)
۲۳ Ramsar Hotel.jpg نمای فرهنگی و طبیعی رامسر[۴۱] استان مازندران ۲۰۰۷ ۵۲۰۱ (iii)(iv)(vii)(x)
۲۴ Blue Mosqe Back.JPG مسجد کبود*[۴۲] استان آذربایجان شرقی ۲۰۰۷ ۵۲۰۲ (i)(ii)(iii)(iv)
۲۵ Ferdowsi tomb4.jpg چشم انداز فرهنگی توس *[۴۳] استان خراسان رضوی ۲۰۰۷ ۵۲۰۳ (iii)(iv)(vi)
۲۶ Masouleh.jpg شهر تاریخی ماسوله*[۴۴] استان گیلان ۲۰۰۷ ۵۲۰۴ (ii)(iii)(iv)(v)
۲۷ Izadkhast caravanserail samanide.jpg مجموعه تاریخی ایزدخواست *[۴۵] استان فارس ۲۰۰۷ ۵۲۰۵ (i)(ii)(iii)(iv)
۲۸ Ghaleye Alamoot Sabbah.jpg چشم انداز فرهنگی الموت[۴۶] استان قزوین ۲۰۰۷ ۵۲۰۶ (ii)(iv)(v)(vi)(viii)
۲۹ قنات گناباد *[۴۷] استان خراسان ۲۰۰۷ ۵۲۰۷ (ii)(iii)(iv)(v)(vi)
۳۰ زوزن*[۴۸] استان خراسان ۲۰۰۷ ۵۲۰۸ (ii)(iii)(iv)
۳۱ دره خرم آباد*[۴۹] استان لرستان ۲۰۰۷ ۵۲۰۹ (i)(iii)(iv)(v)
۳۲ جیرفت *[۵۰] استان کرمان ۲۰۰۷ ۵۲۱۰ (ii)(iii)(v)(vi)
۳۳ محور تاریخی سلجوقیان و غزنویان خراسان*[۵۱] استان خراسان ۲۰۰۷ ۵۲۱۱ (i)(ii)(iii)(iv)
۳۴ Snah.JPG چشم انداز فرهنگی کردستان *[۵۲] استان کردستان ۲۰۰۷ ۵۲۱۲ (i)(iii)(v)
۳۵ پارک ملی گلستان[۵۳] استان گلستان ۲۰۰۷ ۵۲۱۳ (vii)(x)
۳۶ Ghaleye Rud Khan (40) 4.jpg جنگل کاسپین[۵۴] استان گلستان، استان گیلان، استان مازندران ۲۰۰۷ ۵۲۱۴ (vii)(viii)(ix)(x)
۳۷ Qeshm island.jpg جزیره قشم[۵۵] استان هرمزگان ۲۰۰۷ ۵۲۱۵ (vii)(viii)(ix)(x)
۳۸ Dasht-e Lut Iran 2006-02-28 ISS012-E-18779.jpg کویر لوت نواحی نزدیک به شهداد[۵۶] استان کرمان ۲۰۰۷ ۵۲۱۶ (vii)(viii)(ix)(x)
۳۹ Arasbaran1.jpg منطقه حفاظت شده ارسباران[۵۷] استان آذربایجان شرقی ۲۰۰۷ ۵۲۱۷ (vii)(viii)(ix)(x)
۴۰ Sabalan01.JPG سبلان[۵۸] استان اردبیل ۲۰۰۷ ۵۲۱۸ (vii)(viii)(ix)
۴۱ پارک ملی خبر و پناهگاه حیات وحش روچان[۵۹] استان کرمان ۲۰۰۷ ۵۲۱۹ (vii)(viii)(ix)(x)
۴۲ Ali sadr.JPG غار علی‌صدر[۶۰] استان همدان ۲۰۰۷ ۵۲۲۰ (vii)(viii)(ix)
۴۳ Silk route.jpg جاده ابریشم*[۶۱] استان خراسان ۲۰۰۸ ۵۲۶۸ (i)
۴۴ چشم انداز طبیعی و فرهنگی ایذه*[۶۲] استان خوزستان ۲۰۰۸ ۵۲۶۹ (i)(ii)(iii)(iv)(v)(vi)
۴۵ Vakilmosque.JPG مجموعه تاریخی دوران زندیه شیراز*[۶۳] استان فارس ۲۰۰۸ ۵۲۷۰ (vi)
۴۶ Museum - kerman.jpg ساختار تاریخی فرهنگی کرمان*[۶۴] استان کرمان ۲۰۰۸ ۵۲۷۱ (i)(ii)(iii)(iv)(vi)
۴۷ Rython boz.jpg هگمتانه *[۶۵] استان همدان ۲۰۰۸ ۵۲۷۲ (i)(ii)(iii)(iv)
۴۸ POLDOKHTAR.jpg مجموعه پل‌های تاریخی لرستان*[۶۶] استان لرستان ۲۰۰۸ ۵۲۷۳ (i)(ii)(iii)
۵۰ پارک ملی توران[۶۷] استان سمنان ۲۰۰۸ ۵۲۷۵ (x)
۵۱ دریاچه هامون[۶۸] استان سیستان و بلوچستان ۲۰۰۸ ۵۲۷۶ (vii)(viii)(ix)(x)
۵۲ Mangrove.jpg منطقه حفاظت شدهحرا[۶۹] استان هرمزگان ۲۰۰۸ ۵۲۷۷ (vii)(viii)(ix)(x)
۵۳ Damavand in winter.jpg کوه دماوند[۷۰] استان مازندران ۲۰۰۸ ۵۲۷۸ (vii)(viii)(ix)(x)

منابع[ویرایش]

  1. «ارگ بم، میراث در خطر». بازبینی‌شده در ۲۵-۰۹-۲۰۱۱. 
  2. «تصویب عهدنامه‌ای بین‌المللی میراث جهانی یونسکو». 
  3. «پذیرش کنوانسیون». بازبینی‌شده در ۲۵-۰۹-۲۰۱۱. 
  4. «میراث جهانی یونسکو در ایران، باغ ایرانی». بازبینی‌شده در ۲۵-۰۹-۲۰۱۱. 
  5. «میراث جهانی یونسکو در ایران، پیشنهاد برای ثبت». بازبینی‌شده در ۲۵-۰۹-۲۰۱۱. 
  6. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  7. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  8. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  9. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  10. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  11. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  12. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  13. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  14. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  15. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  16. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  17. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  18. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  19. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  20. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  21. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  22. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  23. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  24. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  25. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  26. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  27. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  28. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  29. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  30. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  31. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  32. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  33. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  34. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  35. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  36. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  37. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  38. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  39. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  40. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  41. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  42. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  43. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  44. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  45. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  46. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  47. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  48. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  49. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  50. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  51. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  52. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  53. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  54. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  55. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  56. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  57. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  58. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  59. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  60. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  61. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  62. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  63. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  64. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  65. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  66. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  67. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  68. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  69. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 
  70. «میراث جهانی یونسکو در ایران،». 

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ فهرست میراث جهانی یونسکو در ایران موجود است.