شهرسازی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

شهرسازی واژهٔ معادل برنامه‌ریزی شهری است که در سیستم دانشگاهی ایران در ردهٔ مهندسی طبقه‌بندی شده است اما معمولا در دانشکدهٔ هنر و معماری ارائه می‌گردد. واژه شهرسازی مفهوم ناقصی از برنامه‌ریزی شهری را ارائه می‌دهد و ترجمهٔ نه چندان صحیحی از آن است. تاریخچهٔ ساخت و کاربرد این واژه در فارسی برمی گردد به حضور کارشناسان آلمانی در ایران در دههٔ بیست خورشیدی که در برابر یک واژهٔ آلمانی با همین مفهوم مشابه ساخت و ساز شهر قرار داده شد. نقص این واژه در این است که امر مداخله در شهر را به یک امر فنی و مشابه ساخت و ساز یک سازه تقلیل می‌دهد و جنبه‌های مختلف آن به خصوص سیاسی، اقتصادی و اجتماعی آن را نادیده می‌گیرد. برنامه ریزی شهری در یک تعریف عام عبارتست از مداخله و تنظیم فضا و فعالیت به منظور بهبود کیفیت زندگی ساکنان. در کتب درسی دانشگاهی آمده است که مجموعهٔ روش‌ها و تدابیر ارزشمند و مفیدی که متخصصین امور شهری به وسیلهٔ آن شهرها را بهتر می‌سازند، به شهرسازی یا علم تنسیق شهرها شهرت دارد.[۱] و یا شهرسازی عبارت است از مطالعهٔ طرح‌ریزی و توسعهٔ شهرها با در نظر گرفتن احتیاجات اجتماعی و اقتصادی با توجه به حداقل رساندن مشکلات شهری و پاسخ‌گویی به نیازهای عمومی جمعیت شهری.[۲] واژه شهرسازی به علت میان رشته‌ای بودن آن، واژه‌ای درست است[۳]زیرا گرایش طراحی شهری نیز در مقطع فوق لیسانس در ایران ارائه می‌شود که مباحث زیبایی شناسی و منظر شهری در آن بیشتر از برنامه ریزی شهری به چشم می‌خورد. همچنین در مقطع کارشناسی، دانشجویان واحدهای درسی مهندسی آب و فاظلاب و مهندسی ترافیک و جامعه‌شناسی و ... را نیز پاس می‌کنند که این نشان از میان رشته‌ای بودن شهرسازی دارد و نمی‌توان نام آن را فقط برنامه ریزی شهری گذاشت زیرا در برنامه ریزی شهری اسکیس و راندو و پرزانته و مباحث زیبایی شناختی کمتر وارد می‌شود و طراحان شهری بر این مباحث مسلط هستند همچنین یک شهرساز باید بتواند کارگروه‌های مختلف را مدیریت نماید و مهندسین رشته‌های مختلف را در یک پروژه متمرکز و کنترل نماید. تخصص‌هایی از جمله طراحی شهری، برنامه ریزی شهری، متخصص gis، نقشه بردار، جامعه‌شناس، مهندس تاسیسات و ...[۴]

دانشمندان شهرسازی[ویرایش]

تحصیلات تکمیلی[ویرایش]

این رشته برای ادامه تحصیل در سطح کارشناسی ارشد شامل دو گرایش طراحی و برنامه ریزی شهری میباشد. شایان به ذکر است برنامه ریزی شهری خود شامل برنامه ریزی منطقه ای، روستایی، شهری و مدیریت شهری می باشد.

تدریس در دانشگاه ها[ویرایش]

اصطلاحات و ابعاد شهرسازی و برنامه‌ریزی شهری[ویرایش]

شورای عالی شهرسازی[ویرایش]

تصویر ماهواره‌ای تهران
نوشتار اصلی: شورای عالی شهرسازی

شورای عالی شهرسازی سازمانی است که در وزارت آبادانی و مسکن تشکیل شد و از سال 1343 به ریاست عالیه فرح پهلوی آغاز به کار نمود. این شورا تعیین اولویت طرح‌ها، بررسی و تصویب آیین نامه‌های شهرسازی، و تعیین و تصویب معیارهای ساختمانی و بررسی قوانین شهرسازی را بر عهده دارد. هدف‌های اساسی شورای عالی شهرسازی برگزیدن سیاست همگانی شهرسازی و هماهنگ کردن برنامه‌های شهرسازی با برنامه‌های عمرانی؛ بررسی و تصمیم گیری درباره جلوگیری از گسترش بی رویه شهرها تا زمانی که طرح جامع برای آنها تهیه نشده است و تهیه نقشه جامع برای شهرهای کشور و اجرای طرح‌های نام برده برای آن شهرها.

نرم افزارهای شهرسازی[ویرایش]

با توجه به پیشرفت تکنولوژی و استفاده های روز افزون از سیستمهای کامپیوتری، شهرسازی نیز دستخوش این کاربرد ها بود و امروزه سیستمهای بسیاری در راستای ایجاد بستری امن و سریع برای دسترسی به پرونده های شهرسازی در شهرداری ها طراحی شده است. از جمله پرکاربردترین نرم افزار های مورد استفاده در این رشته، جی آی اس، اتوکد،اس پی اس اس، اکسپرت چویس، نرم افزارهای سه بعدی مثل اسکچ آپ و ... می باشند.










ف

پانویس[ویرایش]

  1. اسماعیل شیعه، اصول و مبانی برنامه ریزی شهری.
  2. اسماعیل شیعه، اصول و مبانی برنامه ریزی شهری.
  3. عباس ریاضت، مرجع شهرسازی ایران shahrsaz.ir
  4. انجمن شهرسازی، urbanity

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرن[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Urban Planning»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۰۱۳).
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ شهرسازی موجود است.