مسجد کبود (تبریز)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ‏۰۳٫۸۸″ ۱۸′ ۴۶°شرقی ‏۲۴٫۹۱″ ۰۴′ ۳۸°شمالی / ۴۶٫۳۰۱۰۷۷۸غرب ۳۸٫۰۷۳۵۸۶۱جنوب / -۴۶٫۳۰۱۰۷۷۸;-۳۸٫۰۷۳۵۸۶۱

مسجد کبود تبریز
Blue (Kabud) Mosque - 1, Tabriz, Iran.jpg
نام مسجد کبود تبریز
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان استان آذربایجان شرقی
شهرستان تبریز
اطلاعات اثر
نام محلی گؤی مچید، گؤی مسجید
نام‌های دیگر مسجد جهانشاه
کاربری مذهبی

مسجد کبود (به ترکی آذربایجانی: Göy Məscid - گوی مچید)‏ یا مسجد جهانشاه[۱] از مسجدهای تاریخی تبریز است.

این مسجد طبق کتیبهٔ سردر آن در سال ۸۷۰ هجری قمری و ۱۴۶۵ میلادی و در زمان سلطان جهانشاه مقتدرترین حکمران سلسله قره‌قویونلو و به دستور دختر او صالحه خانم بنا شده‌است.[۲] تنوع و ظرافت کاشی‌کاری و انواع خطوط به‌کاررفته در آن و به‌خصوص به دلیل رنگ لاجوردی کاشی‌کاری‌های معرق آن سبب شده‌است که به «فیروزهٔ اسلام» شهرت یابد.

زلزله سال ۱۱۹۳ هجری قمری آسیب فراوان به مسجد زد و در اثر آن گنبدهای مسجد فرو ریخت. تعمیرات و دوباره‌سازی مسجد به منظور حفاظت و بازسازی بخش‌های باقیمانده شامل طاق‌ها و پایه‌ها از سال ۱۳۱۸ آغاز شد و در ۱۳۵۵ کارهای ساختمانی آن به اتمام رسید بازسازی گنبد اصلی توسط مرحوم استاد رضا معماران انجام شد. بازسازی کاشیکاری داخلی و خارجی هنوز ادامه دارد.[۳][۴]

سبک معماری این بنا به شیوه آذری است.[۵]

محتویات

کاشیکاری [ویرایش]

سردر اصلی این مسجد که با کاشی‌کاری‌های معرق تزئین شده‌است، کتیبه‌ای دارد به خط رقاع که به سال ۸۷۰ (قمری) نصب شده‌است.[۲] این کتیبه و دیگر کتیبه‌های سردر مسجد به خط نعمت‌الله البواب خوشنویس مشهور سده نهم است و سرکاری و نظارت بر ساخت آن با عزالدین بن ملک قاپوچی بوده‌است.[۶]

نگارخانه [ویرایش]

منابع [ویرایش]

  1. عبدلعلی کارنگ، آثار و ابنیه تاریخی شهرستان تبریز، جلد ۱، چاپ دوم ۱۳۷۴، صفحه ۲۸۱
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ مصاحب، غلامحسین. دایرةالمعارف فارسی. تهران: امیرکبیر، کتابهای جیبی، ۱۳۸۰
  3. «مجموعه "مسجد كبود" تبريز نمونه‌اي از معماري بديع اسلامي». خبرگزاری جمهوری اسلامی. بازبینی‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۰۸. 
  4. «محمد فيض خواه:مسجد کبود تسليم مرگ شد». خبرگزاری میراث فرهنگی. بازبینی‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۰۸. 
  5. سبک‌شناسی معماری ایرانی. محمد کریم پیرنیا. نشر معمار. ۱۳۸۳. ص۲۰۵
  6. Cəfər Qiyasi. «TƏBRİZ GÖY MƏSCİDİ»(آذری)‎. Azerworld. بازبینی‌شده در ۳۰ مارس ۲۰۰۸. 

پیوند به بیرون [ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ مسجد کبود موجود است.