غار کرفتو
مختصات: شرقی′۵۱°۴۶ شمالی′۱۶°۳۶ / ۴۶٫۸۵غرب ۳۶٫۲۶۷جنوب
| غار کرفتو | |
|---|---|
 |
|
| اطلاعات کلی | |
| نام | غار کرفتو |
| کشور |  ایران |
| استان | استان کردستان |
| شهرستان | شهرستان دیواندره |
| اطلاعات اثر | |
| کاربری | غار |
| دیرینگی | دورانهای تاریخی پس از اسلام |
| دورهٔ ساخت اثر | دورانهای تاریخی پس از اسلام |
| اطلاعات ثبتی | |
| شمارهٔ ثبت | ۳۳۰ |
| تاریخ ثبت ملی | ۲۰ بهمن ۱۳۱۸ |
غار کَرَفتو (به کردی: ئهشکهوتی کهرهفتوو، Eşkewti Kereftû)، غاری است که در ۶۷ کیلومتری شمال غرب شهر دیواندره و شرق سقز[۱] در استان کردستان ایران قرار گرفتهاست. این غار، یک غار آهکی است که در دوران سوم زمینشناسی شکل گرفتهاست.[۱] بخشهایی از این غار، دستکَند است و کتیبههایی از دوران پیش از تاریخ دارد.[۲] آثار تاریخی موجود در این غار مربوط به سده ۳ هستند.[۳] این غار، در بخش کرفتو از توابع شهرستان دیواندره واقع شده و در تاریخ ۲۰ بهمن ۱۳۱۸ با شمارهٔ ثبت ۳۳۰ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست.[۴]
کتیبهای یونانی بر سردر یکی از اتاقهای طبقهٔ سوم این غار وجود دارد که از این غار به عنوان معبد هراکلس نام بردهاست.[۱] در معماری این غار علاوه بر ایجاد اتاقها و راهروهای عبوری، سعی شده تا اتاقها با هم مرتبط باشند. نورگیرهایی به سمت بیرون تعبیه شدهاند و بر دیوارهای غار در بعضی از اتاقها نقوشی به صورت تجریدی از حیوانات، انسان و گیاه حجاری شدهاست.
با توجه به پژوهشهای به عمل آمده، در دوران میانزیستی کرفتو در زیر آب بودهاست و در اواخر این دوره ارتفاعات آن از آب خارج شدهاست. غار کرفتو از غارهای آهکی و طبیعی است که در ادوار مختلف تغییرات و دگرگونیهای عمده و دخل و تصرفات بسیار در آن به وجود آمدهاست. در حال حاضر طول غار حدود ۷۵۰ متر است و راههای فرعی متعددی از آن منشعب میشود. غار چهار طبقه دارد و حجاران هنرمند، به زیبایی فضاهایی را در مدخلهای غار تراشیده و اتاقها، راهرو و دالانهای متعددی را به وجود آوردهاند.[نیازمند منبع]
این غار در سال ۱۳۷۹ گمانهزنی شد و با بررسیهای باستانشناختی در محوطهٔ بیرون و داخل غار آثاری از دورانهای مختلف به دست آمد. کشف تراشههای سنگی در طبقهٔ چهارم و محوطهٔ بیرون غار میتواند نشانهای از استفادهٔ انسان در دوران پیش از تاریخ از این غار باشد. همچنین نمونهٔ سفالها و اشیای به دست آمده، ادامهٔ سکونت انسان را در طول دوران تاریخی اشکانی و ساسانی و دوران اسالمی یعنی سدههای ششم تا هشتم هجری را مسجل میسازد. اقداماتی در طول سالهای ۱۳۷۸ و ۱۳۷۹ انجام شده که شامل ساماندهی محوطهٔ بیرون غار، پلهٔبندی، سکوهای استراحت، پارکینگ، سرایداری، سرویسهای بهداشتی و برقکشی غار است.[نیازمند منبع]
[ویرایش] منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ «غار کرفتو». اطلس تاریخ ایران از ابتدا تا اسلام. بازبینیشده در مهر ۱۳۹۰.
- ↑ «تهیه پرونده ثبت جهانی غار کرفتو». جامجم آنلاین، ۶ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینیشده در مهر ۱۳۹۰.
- ↑ «غار کرفتو». وبگاه رسمی فرمانداری شهرستان دیواندره. بازبینیشده در مهر ۱۳۹۰.
- ↑ «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایرانشهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بازبینیشده در ۱۹/۵/۲۰۱۱.
