اشنویه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اشنویه
شنۆ[۱]
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان آذربایجان غربی
شهرستان اشنویه
نام(های) قدیمی اُشنو[۲]
مردم
جمعیت ۲۹٬۸۹۶ نفر (۱۳۸۵)
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۴۱۱ متر
اطلاعات شهری
شهردار رسول پیغامی[۵]
ره‌آورد گیلاس، سیب، گندم، چغندر
پیش‌شماره تلفنی ۰۴۴۴۲[۴]
وبگاه http://shnocity.ir
به پایتخت گیلاس ایران خوش آمدید

اشنویه (به کردی: شنۆ، Şino) از شهرهای مرزی و کردنشین[۶] استان آذربایجان غربی است که در قسمت غربی این استان قرار دارد. این شهر مرکز شهرستان اشنویه است.

وجه تسمیه[ویرایش]

اشنویه در ناحیه آذربایجان در دوره خلفای عباسی

نام شهر اشنویه درکتیبه و سنگ نبشه‌های تاریخی بعنوان؛ اشنو؛ اشنه؛ اشنوناک؛ عشنو؛ قید شده‌است به معناهای متفاوت (دم دره، گیاه دواله – قلعه) یا د می‌گردد و درکتیبه کورش از ایالت (اشنوناک) نام برده شده‌است که یکی از بزرگترین خواجگذاران کورش بوده‌است.

پیشینه تاریخی[ویرایش]

اشنویه که از دیرباز مسکن کردهای موسوم به هذبانیه (هذبانی) بود، تا سده‌های بعد همچنان آبادانی خود را حفظ کرد. هذبانیان از مراتع اطراف آنجا، برای نگهداری احشام خود بهره می‌جستند.[۷] تیره‌ای از آنان نیز که رَوّادیان (کُرد) نامیده می‌شدند، در ارمنستان سکنی گزیدند.[۸] روادیان که در آذربایجان و کردستان نفوذ داشتند، در سدة ۲ ق از اطاعت عباسیان سرباز زدند و چندی حکومت مستقلی به رهبری علی فرزند صدقه در آذربایجان به وجود آوردند. آنان ارومیه را مرکز فرمانروایی خود قرار دادند و شهرهای اشنویه، خوی، شاهپور، لاهیجان (نام روستایی در آذربایجان) و نقده را در اختیار داشتند.[۹]پس از آن، به ویژه در سده‌های ۷ و ۸ ق، ولایات ارومیه و اشنویه از سرنوشتی یکسان برخوردار بوده‌اند. در عهد فرمانروایی اتابکان در ۶۰۲ق نبردی میان سپاهیان اتابک ابوبکر (فرمانروای عراق و آذربایجان) و علاءالدین (اتابک مراغه)، روی داد. علاءالدین که توان نبرد نداشت، پیشنهاد صلح کرد و یکی از دژهای خود را به ابوبکر واگذاشت و در مقابل، ابوبکر نیز حکومت اشنویه و ارومیه را به وی سپرد.[۱۰]

سلطان جلال‌الدین خوارزمشاه در سال ۶۲۳ قمری ترکمانهای ایوائی را در اشنویه و ارومیه را سرکوب کرد[۱۱]

مهمترین آثار تاریخی آن سنگ کیله شین (به ارتفاع ۱۷۰ سانتی‌متر و به دو زبان اورارتویی و آشوری حک گردیده که متعلق به سده هشتم قبل از میلاد) می‌باشد که گفته می‌شود نهصد سال قبل از بنای تخت جمشید به دستور ایشپونیا پادشاه اوراتور در ارتفاعات غربی شهرستان در مرز با عراق نصب گردیده‌است و دو کتیبه (مه رگ کاروان و رکاو چشمه گل) در موزه تهران از آثار بجا مانده این شهر است.

درکتب تاریخی همیشه از اشنو به عنوان شهری با باغات زیبا و آب فراوان یاد شده ابن حوقل در کتاب نزهه القلوب (قرن چهارم هجری قمری) اشنویه را با ۱۱ سطر معرفی می‌نماید در حالیکه ارومیه را با ۶ سطر معرفی نموده‌اند.

جمعیت[ویرایش]

جمعیت این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ برابر با ۶۳٬۷۹۸ نفر بوده‌است که از این تعداد ۳۲٬۱۸۴ نفر آنان مرد و ۳۱٬۶۱۴ نفر آنان زن بوده‌اند. بر پایه سرشماری سال ۱۳۸۸، جمعیت این شهرستان همراه با روستاهایش برابر با ۶۶۰۰۰ نفر بوده‌است.

جغرافیای شهر[ویرایش]

شهرستان اشنویه با ارتفاع متوسط ۵۰۸۰ فوت معادل ۱۵۲۴ متر طول و جغرافیای ۴۵ درجه و ۶۰ دقیقه و عرض ۳۷ درجه و ۲ دقیقه و ۲۰ ثانیه واختلاف ساعت آن با تهران ۲۰ دقیقه و ۱۲ ثانیه‌است. شهر اشنویه مرکز شهرستان و فاصله آن با مرکز استان ۷۰ کیلومتر و درجنوب غرب استان آذربایجان غربی و با شهرستان ارومیه در شمال با شهرستان نقده در شرق با شهرستان پیرانشهر درجنوب و دوکشور عراق و ترکیه در غرب ارتباط دارد جمعیت شهری آن بیش از سی و دوهزار نفر و جمعیت شهرستان بیش از هفتاد و دو هزار نفر می‌باشد.

محصولات[ویرایش]

اشنویه دارای زمینهای حاصل خیز بوده و توتون آن در قدیم معروف بود و اولین سیگار ایرانی بنام (اشنو ویژه) درچهار طرح متفاوت با توتون اشنویه تولید می‌گردید، بیش از دارای بیش از پنج هزار هکتار با غات سیب و گیلاس،زردالو، گردود... است که گیلاس آن از شهرت بسزایی برخوردار می‌باشد؛ به همین علت به پایتخت گیلاس ایران معروف است و حبوبات گندم، نخود، چغندر قند، سیب زمینی، دانه‌های روغنی و در گذشته برنج گرده و.... از مهمترین محصولات زراعیاشنویه‌است و میوه‌های جالیزی به صورت کشت دو فصله در اشنویه انجام می‌گیرد.

منابع[ویرایش]

  1. «پایگاه اطلاع‌رسانی شهرداری شهرستان اشنویه». سازمان آمار و فناوری اطلاعات شهرداری ارومیه. 
  2. - لغت نامه دهخدا
  3. کلباسی، ایران. گویش کردی مهاباد. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۸۵. یازده. شابک ‎۹۶۴-۴۲۶-۲۹۱-۳. 
  4. http://tct.ir/?siteid=1&pageid=383&siteid=1
  5. [http://www.kurdpress.com/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=49585#Title= شهردار%20اشنویه%20معرفی%20شد «شهردار اشنویه معرفی شد»]. کُردپرس، ۱۸ شهریور ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۹۲. 
  6. کلباسی، ایران. گویش کردی مهاباد. تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۳۸۵. یازده. شابک ‎۹۶۴-۴۲۶-۲۹۱-۳. 
  7. «اشنویه». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. 
  8. کسروی تبریزی، احمد. شهریاران گمنام. انتشارات امیرکبیر. 
  9. «اشنویه». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. 
  10. «اشنویه». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. 
  11. - دائرةالمعارف بزرگ اسلامی

پیوند به بیرون[ویرایش]