سلماس
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| سلماس |
||
|---|---|---|
| اطلاعات کلی | ||
| نام رسمی: | سلماس | |
| کشور: | ایران |
|
| استان: | آذربایجان غربی | |
| شهرستان: | سلماس |
|
| بخش: | سلماس |
|
| نام محلی: | سلماس |
|
| نامهای قدیمی: | شاپور، دیلْمان، دیلمَقان |
|
|
|
||
| مردم |
||
| جمعیت | [۱]۷۹٬۵۶۰ |
|
| زبانهای گفتاری: | ترکی آذربایجانی[۲] |
|
| مذهب: | مسلمان شیعه |
|
| جغرافیای طبیعی |
||
| ارتفاع از سطح دریا: | ۱۳۹۶ متر |
|
| اطلاعات شهری |
||
| شهردار: | علی نیکخواه[۴] |
|
| رهآورد: | نقل ٬عرق بیدمشک٬ فرش٬ گلیم، سیب[۵] |
|
| پیششماره تلفنی: | [۳]۰۴۴۳۵۲ |
|
| وبگاه: | http://www.salmas-ag.ir/ | |
سَلْماس یکی از شهرهای استان آذربایجان غربی ایران است. این شهر مرکز شهرستان سلماس است. این شهر در زمان دودمان پهلوی «شاپور» نامیده میشد.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] پیشینهٔ تاریخی
از دیدگاه تاریخی، دیرینگی این شهر به دوران اورارتویی (هزاره پیش از میلاد) باز میگردد. سلماس پایتخت دوم حکومت اورارتوییان بود که نام باستانی آن اولهو (=اولخو) بود.[نیازمند منبع] در سال ۱۳۰۹ خورشیدی زمینلرزهای به مقیاس ۷ ریشتر این شهر را که دیلمقان نامیده میشد ویران میکند. شهر جدید سلماس در کنار ویرانههای دیلمقان، با اصول شهرسازی مدرن، و با ایمنی بالایی (نقشه خیابان کشی شطرنجی) دوباره بنا میشود و نام شاپور به خود میگیرد. پس از انقلاب نام این شهر به سلماس برگشت پیدا میکند.[۶]
[ویرایش] تاریخ سیاسی
این شهر در دوران مشروطه یکی از مراکز اصلی فعالیت مشروطه خواهان بودهاست و شخصیتهایی چون حیدر خان عمواوغلی طراح اقدامات راهگشا درانقلاب مشروطیت در تهران و تبریز ازجمله طراح ترورهای امین السلطان و محمدعلی شاه و شجاع الدوله مراغهای، از مشروطه خواهان بنام کشور از این شهرستان بودند. سلماسیها از دیرباز نقش عمدهای در تحولات کشور داشتهاند، سلماس یکی از معدود شهرهای آذربایجان بود که همه ساکنان آن مشروطیت را قبول داشته و شهیدانی همچون حیدرخان عمواوغلی و سعید سلماسی از پیشتازان جنبش مشروطه ایران بودهاند.[۷]
[ویرایش] اقتصاد شهر
با بررسی هریک از مناطق و شهرستانهای استان آذربایجان غربی به اقتصاد تاثیر گذار شهرستان مرزی سلماس در استان آذربایجان غربی میرسیم. با تجزیه وتحلیل هر یک از عوامل تاثیر گذار بر اقتصاد استان به عواملی چون: همجواری این شهرستان با کشور ترکیه (اروپا)، راه ارتباطی از طریق راه آهن رازی سلماس و وجود خاک حاصل خیز در دشت سلماس، کم مسافت ترین راه مرکز استان آذربایجان غربی با مرکز استان آذربایجان شرقی که در پایین به بررسی هر یک از این عوامل به طور مختصر میپردازیم. ۱. وجود ۶۴ کیلومتر مرز مشترک با کشور ترکیه و فاصله کم با مرز با عث تبادل غیر قانونی کالا گردیده است که برای حل این مشکل دولت به فکر ایجاد منطقه آزاد تجاری بوده که از سال ۱۳۷۵ تا به حال شاهد راه اندازی آن نبودیم. ۲. گشایش بازارچه مرزی کوزهرش یکی از عوامل تاثیرگذار در جذب بیکاران و جذب سرمایه از کشورهای خارج میباشد که دهها سال است شاهد وعدهٔ راه اندازی و افتتاح آن هستیم. ۳. با توجه به این که آخرین ایستگاه راه آهن جمهوری اسلامی ایران در شهرستان سلماس قرار دارد و تنها مسیر ریلی و مواصلاتی کشور ایران با اروپا میباشد ایستگاه مذکور نیاز مند افتتاح و راه اندازی شعبه گمرگ و امکانات رفاهی و برقی کردن مسیر ریلی سلماس تبریز میباشد که تا به حال اقدام اساسی صورت نگرفتهاست. ۴. وجود خاک حاصل خیز و آب مناسب برای کشاورزی و تولید میوههای صادراتی مانند سیب – هویج -گندم منطقه را برای ایجاد کارخانههایی همچون آرد سازی، کنسانتره و کارخانههای بسته بندی استاندارد مهیا نمودهاست. ۵. گسترش امور دامی و دام پروری و دارا بودن شیر مرغوب دراستان مسئولین و سرمایه گذاران را به ایجاد مراکز کشت و صنعت در سلماس ترغیب میکند. ۶. با افتتاح پل شهید کلانتری اقتصاد شهر سلماس با سوالاتی رو به رو میشود. نظیر، آیا مسافران ارومیه تهران و بالعکس از مسیر سلماس مسافرت میکنند ؟ جواب این سوال واضح و روشن است نخیر. شاید صرفه جویی در مصرف انرژی و وقت مهمترین جواب این سوال میباشد. ۷. وجود هنرهای همچون قالی بافی در منطقه سلماس یکی دیگر از عوامل میباشد نوشته علی اسماعیلی
[ویرایش] مشاهیر
میرزا سعید سلماسی (۱۲۶۵ سلماس - ۱۲۸۷ خوی) مبارز و مشروطه خواه
جعفر سلماسی (۱۲۹۰ کاظمین - ۱۳۷۹ تهران)اولین مدال آور تاریخ ورزش ایران در المپیک ۱۹۴۸ لندن و اولین دوره بازیهای آسیایی دهلی نو در سال ۱۹۵۱
حسین صدقیانی (۱۲۸۱ سلماس - ۱۲۶۰) پدر فوتبال ایران
کاظم رجوی دیلمقانی (۱۲۸۶ دیلمقان - ۱۳۷۵ تهران) شاعر
خانم نیمتاج لکستانی (۱۲۸۵ ق لکستان سلماس -۱۳۶۸ تهران) شاعر
حاجی پیشنماز سلماسی با نام واقعی عبدالکریم از علمای برجسته دوره مشروطه
اسد اله احمدزاده دهقان نویسنده و آزادی خواه دوره مشروطه کتاب وی درباره علما و فضلا سلماس هرگز چاپ نشد.
میرزا محمود غنی زاده آزادی خواه دوره مشروطه صاحب روزنامههای بوقلمون و سهند و از نزدیکان ستارخان سردار ملی
پرویز خان صدقیانی ملقب به صفر العارفین از عرفای سلسله ذهبیه در ۱۳۳۶ قمری در خوی وفات یافت.
ابراهیم خان امین السلطان پسر زال جزو رجال دربار قاجار
میرزا رسول صدقیانی از بزرگان مشروطیت آذربایجان و عضو انجمن غیبی تبریز که هدایت مشروطه را بر عهده داشتند.
حیدرخان عمواوغلی اولین مهندس برق ایران و بانی سیستم چراغانی بارگاه امام رضا و مشروطه خواه
نصر الله مسلمیان متولد ۱۳۳۲ سلماس هنرمند و دارای جوایز بین الملی در زمینه نقاشی
شهرام اسدی کارگردان، فیلم روز واقعه به کارگردانی او در ۱۳۶۸ ساخته شدهاست. [۸]
[ویرایش] روستاها
- آبگرم
- آخته خانه
- اخیان
- اشناک
- اصلانیک
- آقا اسماعیل
- آغ بلاغ
- آقزیارت
- اوربان
- باغچه جیک
- برگشاد
- پکاجیک
- تمر
- چیچک
- حبشی
- حمزه کندی
- خان تختی
- درشک
- دلزی
- دوستان
- زیندشت
- سرای ملک
- سرنق
- سلطان احمد
- سوره
- سیلاب
- شکریازی
- شورگل
- شیره کی
- شیروان
- صدقیان
- قره قشلاق
- کانیان
- کشکاویچ
- کلشان
- کنگرلو
- گلعذان
- کوزه رش
- گولان
- مغانجوق
- مافی کندی
- ملحم
- میناس
- هفتوان
- هشتراک
- هودر
- وردان
- هرکیان
- یالقوز آغاج
- یوشانلو
[ویرایش] جاذبههای گردشگری
مهمترین جاذبههای گردشگری شهرستان سلماس؛
- ساحل تفریحی و گردشی دریاچه ارومیه
- امامزاده کهنه شهر
- آبشار خورخورا
- کلیساهای هفتوان
- خسروا
- قلعه چهریق
- قلعه قارنییاریق
- دره زولا چای
- تالاب چیچک
- تالاب آق زیارت
- دره تمر
- آب گرم ایسیسو
- سنگ نگاره خانتختی
- تپه اهرنجان که قدمت نه هزار ساله دارد
- قلعه کوراوغلو هدر
- تپه مغانجوق[۹][۱۰]
[ویرایش] پیوند به بیرون
- شهرداری سلماس
- نقشه سلماس
- بهشت آذربایحان سلماس
- آثار تاریخی ثبت شده در سلماس
- درباره سلماس
- آذربایجان و سالماس تاریخی
- سلماس نگین آذربایجان
[ویرایش] منابع
| مرکز | ارومیه |
| شهرستانها |
ارومیه • اشنویه • بوکان • پلدشت • پیرانشهر • تکاب • چالدران • چایپاره • خوی • سردشت • سلماس • شاهیندژ • شوط • ماکو • مهاباد • میاندوآب • نقده |
| شهرها |
آواجیق • ارومیه • اشنویه • ایواوغلی • باروق • بازرگان • بوکان • پلدشت • پیرانشهر • تازهشهر • تکاب • چهاربرج • خوی • ربط • سردشت • سرو • سلماس • سیلوانه • سیمینه • سیهچشمه • شاهیندژ • شوط • فیرورق • قرهضیاءالدین • قوشچی • کشاورز • گردکشانه • ماکو • محمدیار • محمودآباد • مهاباد • میاندوآب • میرآباد • نالوس • نقده • نوشینشهر |
| جایهای دیدنی |
آبشار شلماش • بازار خوی • پل قطور • پیست اسکی خوشاکو • تپه حسنلو • تخت سلیمان • دخمه سنگی فرهاد • دریاچه ارومیه • دژ بسطام • سد زرینهرود • غار سهولان • غار فخریگاه • فقرگاه • قرهکلیسا • کاخ و موزه باغچهجوق • کتیبه کلهشین • کلیسای ننهمریم • گردشگاه بند • گردشگاه سیر • مسجد سردار • موزه ارومیه |