ابوالفدا

ابوالفدا اسماعیل بن علی ابوالفداء
زادروز	۶۷۲ ه ق دمشق
درگذشت	۷۳۲ ه ق حمات
پیشه	تاریخ‌نگار و جغرافی‌دان
آثار	تقویم البلدان المختصر فی الاخبار البشر

اسماعیل بن علی ابوالفداء از تاریخ‌نگاران و جغرافی‌دانان بزرگ بوده است.

وی در سال ۶۷۲ ه ق در دمشق متولد شد.وی از خاندان ایوبی بود و از امرای دمشق و از خدمتگذاران و نزدیکان شاه مصر بود که از طرف وی به لقب «ملک الموید» نایل شده بود.وی مردی بسیار عالم و دانشمند و دوستدار علم بود و حتی برای دانشمندان نزدیک خود مستمری تعین می‌نمود.وی در سال ۷۳۲ ه ق در حمات وفات یافت.

آثار

وی آثار زیادی داشته‌است که بیش از چند عدد از آنها در دسترس نیست:

المختصر فی الاخبار البشر؛ این کتاب به دو قسمت تقسیم شده‌است و یک کتاب تاریخ عمومی است.قسمت اول این کتاب شامل تاریخ جاهلیت عرب و قسمت دوم تاریخ عمومی تا سال ۶۶۳ ه ق و جزء چهارم تا ۷۲۹ ه ق است.وی در تالیف این کتاب از بیش از بیست منبع که همگی از آثار معروف دوران وی بوده‌اند سود جسته‌است.

کتاب وی شامل مطالب علمی و اجتماعی و ادبی می‌باشد.دانشمندان اروپایی اهمیت زیادی به این کتاب داده‌اند و آن را به فرانسوی و لاتین ترجمه نموده‌اند و حتی جداول و فهرست‌هایی را نیز برای آن ایجاد کرده‌اند. ابن الوردی نیز مطالب تاریخی را تا سال ۷۴۹ به آن افزوده و نام آن را «تتمهة المختصر» گذاشته.همچنین محمد بن ابراهیم نیز این کتاب را تخلیص نموده و نامش را «لب لباب المختصر فی الاخبار البشر» نامیده است.

تقویم البلدان؛ وی این کتاب را در حیطه جغرافیا نگارش کرده‌است.در این کتاب وی در مورد ۶۲۳ شهر تحقیق کرده.وی در تالیف این کتاب از آثار جغرافی‌دانان بنام دیگری مانند شریف ادریسی ٬ ابن حوقل ٬ یاقوت حموی و دیگران سود برده است.

منابع

• «فرهنگ مکتشفین و جغرافی نویسان جهان».نیک بین، نصرالله.انتشارات نبوی، چاپ وزیری ٬ ۱۳۷۵ .