شهرستان شبستر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شهرستان شبستر
تصویری از شهرستان شبستر
اطلاعات کلی
کشور ایران Flag of Iran.svg
استان آذربایجان شرقی
سال شهرستان شدن ۱۳۶۹[۱]
مردم
جمعیت ۱۲۱٬۷۸۷ نفر[۲]
جغرافیای طبیعی
مساحت ۲۷۵۰ کیلومتر مربع

شهرستان شَبـِستَر از شهرستان‌های استان آذربایجان شرقی در ایران است. مرکز این شهرستان شهر شبستر است.

شهرستان شبستر در غرب آذربایجان شرقی با وسعت ۲۷۵۰ کیلومتر مربع قرار گرفته و در بین شهرستان‌های مرند، تبریز، ورزقان،اسکو، خوی، سلماس و دریاچه ارومیه قرار گرفته‌است. شهرستان شبستر از شهرستان‌های واقع در جادهٔ ترانزیت تبریزارومیه بوده و در مسیر خط آهن ایران - ترکیه واقع شده‌است. کوه می‌شو با جهت شرقی–غربی با طول بیش از یکصد کیلومتر و عرض سی کیلومتر مانند دیواری سرتاسر شمال منطقه را می‌پوشاند و این شهرستان را از شهرستان مرند و خوی جدا می‌کند. این کوهها در امتداد کوههای قره داغ قرار گرفته و بلندترین قله آن علی علمدار می‌باشد.

شبستر، شهرستانی دانشگاهی است که به‌رغم جمعیت اندک مرکزآن، دانشجوی بسیاری در خود جا داده‌است. دانشگاه آزاداسلامی دارای چهار واحد در شهرهای آن است دانشگاه آزاداسلامی واحد شبستر، دانشگاه آزاداسلامی واحدصوفیان ، دانشگاه آزاداسلامی واحدخامنه ، دانشگاه آزاداسلامی واحد تسوج، دانشگاه پیام نور مرکزشبستر و دانشگاه پیام نور واحد بنیس و دانشگاه جامع علمی کاربردی شبستر از دانشگاه‌های این شهرستان ۱۲۰ هزار نفری است.

بندر شرفخانه، دریاچه ارومیه، و کوه‌های می‌شو داغ با آبشار سرکندیزج، از مظاهر طبیعی این شهرستان هستند.

از لحاظ کشاورزي تولید صیفی‌جات درسیس وشرفخانه،میوه‌(هلو)وسبزیجات درشندآباد،گندم وانگوردرصوفیان ،پپاز درساربانقلی و نظرلو، آلبالو درتسوج و سیب ایوند معروف است. کارخانجات سیمان صوفیان، کوره های آجرپزی وایقان ،كارخانه نساجي خامنه ،کارخانه های ماکارونی وآرد سازی ،شهرک سرمایه گذاری خارجی وشهرک مصالح ساختمانی از مشخصه‌های صنعتی این شهرستان هستند. شهر فرهنگي، تاريخي و قهرمان پرور خامنه ودرختان چنار كهنسال آن و همچنین شهر کوزه‌کنان به ساخت سفالینه شهرت دارد و محصولات سفالین آن به اکثر نقاط کشور صادر می‌شود.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

شهرها: خامنه، شبستر، شرفخانه، شندآباد، سیس، وایقان و کوزه‌کنان.

شهرها: صوفیان

شهرها: تسوج

تاریخ و فرهنگ[ویرایش]

شبستر زادگاه شاعران و عارفان بسیاری نظیرشیخ محمود شبستری، شیخ محمد خیابانی و میرزا علی معجز شبستری است شیخ محمود شبستری متوفی به سال ۷۲۰ هجری قمری درآن شهر مدفون است و امیر تیمور به سال۷۷۸ ه.ق بعداز تسخیر تبریز به زیارت قبر او رفته‌است.میرزا علی معجز شبستری معروف به معجز شبستری در سال ۱۲۵۲ هجری شمسی در شبستر که در آن زمان قصبه‌ای کوچک بود متولد شد.وی فرزند حاجی آقا از تاجران بزرگ شبستر و پدر بزرگش حاجی میرزا بابا حاکم شبستر بود. وی دو برادر بزرگتر از خودش به نامهای حسن و حسین داشت که به استانبول رفت و آمد داشتند. میرزا علی معجز در شبستر در نزد شخصی به نام آخوند ملا علی با اصول قدیم تحصیل کرده‌است.معجز برای تاسیس یک مدرسه دخترانه با اصول امروزه برای دختران شبستر خیلی تلاش نمود و بالاخره با مساعدتهای رئیس فرهنگ وقت تبریز بنام آقای دکتر محسنی عماد السلطنه، اولین مدرسه دخترانه را در قصبه شبستر ایجاد نمود.

شهرستان شبستر تا عصر قاجاریه جزو املاک قاجاران بوده و بعداز انقراض این سلسله املاک و دارائی شاه جزو املاک دولتی درآمد. تااینکه درسال ۱۳۱۱ این ناحیه ازعرصه دولت درآمده و به مالکین رقبات(ارثی)انتقال داده شده‌است[نیازمند منبع].

ویژگیهای طبیعی[ویرایش]

کوه می‌شو (می‌شوداغ) در گذشته از نظر تنوع گونه‌های زیستی منطقه‌ای ارزشمند به حساب می‌رفت و اکنون با تخریب زیستگاه‌ها و کم شدن شمار جانداران روبرو است.

می‌شوداغ در اشل اکوسیستمیک آذربایجان زیستگاهی پیرامونی و پشتوانه‌ای برای بقای بیوتای اندمیک آذربایجان محسوب می‌شود. وجود بیش از ۳۸۵ گونه گیاه شناخته شده و پوشش گیاهی و تنوع گونه‌ای اندمیک مخصوص و منحصر به می‌شو بیانگر ارزش و اهمیت پوشش گیاهی این منطقه‌است.

منطقه می‌شو از لحاظ قرار داشتن در میان مناطق حفاظت شده مرکان و منطقه شکار ممنوع یکانات از سمت شمال و شمال غربی و پارک ملی دریاچه ارومیه از سمت جنوب، و داشتن فون جانوری تنوع زیستی (بیوم) ارزشمند دارای اهمیت فراوانی است.

شیخ محمود شبستری، شیخ محمد خیابانی و حاج مهدی کوزه کنانی ( مشهور به ابو المله و از فعالان مشروطه) از مشاهیر این منطقه‌هستند. ضمناً شهرستان شبستر (منطقهٔ خامنه) زادگاه میرحسین موسوی خامنه نخست وزیر جمهوری اسلامی ایران است.

منابع[ویرایش]

  1. «بانک اطلاعات تقسیمات کشوری». وب‌گاه رسمی وزارت کشور ایران. بازبینی‌شده در آبان ۱۳۸۹. 
  2. «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی بر حسب سواد»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی مرکز آمار ایران. بازبینی‌شده در آبان ۱۳۸۹. 

کتاب فلور می‌شوداغ نوشته دکتر منافی، دانشگاه تبریز

پیوند به بیرون[ویرایش]

سایت گروه زیست محیطی یاشیل می‌شو درگاه اینترنتی شهرستان شبستر شبستر از زاویه ای دیگر - راهنمای تصویری شبستر